Εισήγηση Μ. Χαρακόπουλου επί του κανονισμού για τις αλλαγές στη Σένγκεν
Αθήνα, 30 Νοεμβρίου 2017
Ομιλία
Μάξιμου Χαρακόπουλου
Βασικού Εισηγητή της Νέας Δημοκρατίας
στην Κοινή συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και της Επιτροπής Δημόσιας Διοίκησης
με θέμα: «Διατύπωση γνώμης επί της πρότασης Κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, σχετικά με την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2016/399 όσον αφορά τους κανόνες που εφαρμόζονται για την προσωρινή επαναφορά των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα».
«Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
στον απόηχο της σοβαρής οικονομικής κρίσης που ταλανίζει την ΕΕ, η οποία, συνοδεύεται και από την εκδήλωση επικίνδυνων φυγόκεντρων τάσεων, έχουμε πλέον, δυστυχώς, να αντιμετωπίσουμε και το σοβαρότατο πρόβλημα της ύψωσης νέων εμποδίων στην μετακίνηση πολιτών μεταξύ των κρατών μελών.
Η αλήθεια είναι πως ήδη, πριν έλθει η πρόταση για την τροποποίηση της Συνθήκης Σένγκεν, που σήμερα συζητούμε, έχουμε μια ντε φάκτο ακύρωση των προνομίων της Συνθήκης από τις αλλεπάλληλες περιπτώσεις επαναφοράς ή παράτασης συνοριακών ελέγχων που λαμβάνονται από τα κράτη - μέλη τα δύο τελευταία χρόνια και η οποία, πλήττει πρωτίστως τους Έλληνες πολίτες. Η διαφοροποίηση από την περίοδο που προηγείται είναι αβυσσαλέα. Ενώ από το 2006 έως το 2015 είχαμε 36 τέτοιες περιπτώσεις, την τελευταία διετία που δεν έχει καν ακόμη ολοκληρωθεί, έχουν φτάσει τις 50.
Είναι προφανές ότι η Συνθήκη με τη μορφή που έχει ψηφιστεί και εφαρμοστεί δεν υφίσταται, ακόμη και αν έως τώρα διατηρείται στο πλαίσιο των διατάξεων της, που προφανώς, όμως, δεν δύνανται να ικανοποιήσουν, όχι μόνο τις νέες αντικειμενικές πραγματικότητες, αλλά και τις υποκειμενικές επιλογές που λαμβάνονται από πολλούς εταίρους μας. Ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας, το πλαίσιο που προτείνεται για τη Συνθήκη Σένγκεν που εισάγει τη δυνατότητα παράτασης των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα για μέγιστο χρονικό διάστημα δύο ετών έχει ως στόχο να καθησυχάσει τις κοινωνίες των κρατών - μελών ότι λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα μέτρα για την ασφάλειά τους, χωρίς να υπολογίζεται το κόστος της αναστολής ενός από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης Ευρώπης, αυτού της ελεύθερης μετακίνησης, προσώπων εντός της μεγάλης ευρωπαϊκής επικράτειας.
Γιατί τι άλλο μπορεί να δημιουργήσει την συνείδηση του κοινού τόπου, της κοινής πατρίδας αν θέλετε με την ευρύτερη έννοια, από τη δυνατότητα να ταξιδεύεις, να εργάζεσαι, να σπουδάζεις, να νοσηλεύεται ακόμα σε οποιοδήποτε τμήμα του ευρωπαϊκού χώρου, χωρίς διατυπώσεις και ελέγχους.
Αντιλαμβανόμαστε πλήρως τις αιτίες που προκαλούν τις ανησυχίες αυτές στους ευρωπαίους πολίτες- και το ζήτημα της τρομοκρατίας και αυτό της παράνομης μετανάστευσης. Βεβαίως, για την τρομοκρατία οι εσωτερικοί έλεγχοι δεν βοηθούν ιδιαίτερα πολλά κράτη της Δυτικής Ευρώπης, καθώς έχει αποδειχθεί ότι συνιστά ένα αυτοφυές φαινόμενο, που έχει σίγουρα και διεθνείς διακλαδώσεις. Οι τρομοκράτες, έως σήμερα πάντως, είναι στην πλειοψηφία τους πολίτες της Ε.Ε. και όχι μετανάστες.
Σε ότι αφορά το μεταναστευτικό πρόβλημα η Ελλάδα, λόγω της γεωγραφικής της θέσης σε μια γειτονιά που είναι σημείο επαφής 3 ηπείρων, αλλά και ως τμήμα των Βαλκανίων, το αντιλαμβάνεται καλύτερα από τον καθένα και οι Έλληνες, ιδιαιτέρως οι κάτοικοι των νησιών του Αιγαίου, βρίσκονται τα τελευταία χρόνια στον «μάτι του κυκλώνα».
Αντιθέτως, όπως φαίνεται, δεν υπάρχει ανάλογη αντίληψη για το βάρος που σηκώνει η χώρα μας απέναντι στις μεταναστευτικές ροές, για την ανάγκη προστασίας των συνόρων της, που είναι και εξωτερικά σύνορα της Ευρώπης, γιατί δεν μπορούμε να δεχθούμε ως λύση του προβλήματος, την αυστηροποίηση των εσωτερικών ελέγχων, όπως προβλέπεται από την παρούσα τροποποίηση και που ευθέως «φωτογραφίζει» την Ελλάδα ως βασικό ύποπτο και εναντίον των Ελλήνων πολιτών επιζητά να λάβει αυστηρότερα μέτρα.
Εδώ όμως, κύριε Υπουργέ, προκύπτουν οι δικές σας ευθύνες για τις όποιες ελέγχεστε.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της «Καθημερινής», μετά τον θόρυβο που προκλήθηκε από την επιβολή ελέγχων στα γερμανικά αεροδρόμια σε Έλληνες ταξιδιώτες, το Υπουργείο Εξωτερικών της Γερμανίας ερωτήθηκε από την εφημερίδα για τους λόγους αυτής της απόφασης. Η απάντηση του Υπουργείου Εξωτερικών της Γερμανίας ήταν η εξής και την διαβάζω.
«Στο πλαίσιο των δειγματοληπτικών ελέγχων της πτήσης από την Ελλάδα στο διάστημα Ιανουαρίου- Οκτωβρίου 2017, εντοπίστηκαν περίπου 1000 παράνομες αφίξεις, ένας αριθμός που είναι πολλαπλάσιος από όλες τις άλλες πτήσεις εντός Σένγκεν» και καταθέτω το σχετικό δημοσίευμα στα πρακτικά.
(Σε αυτό το σημείο κατατίθεται έγγραφο στα πρακτικά και επισυνάπτεται στο τέλος του πρακτικού)
Ισχύουν κύριε Υπουργέ τα νούμερα αυτά και αν ναι, νιώθετε την ανάγκη να απολογηθείτε για λάθη και παραλείψεις σας που έδωσαν το πάτημα στους Γερμανούς να καταστήσουν την Ελλάδα «μαύρο πρόβατο» στη Σένγκεν και κυρίως μετά από αυτό, τι πράξατε για να μην δίνετε τέτοιες αφορμές σε άλλες χώρες να προχωρούν σε εξαίρεση της Ελλάδος από την Σένγκεν;
Το τι συμβαίνει, το διαπιστώσαμε ήδη με όσα λαμβάνουν χώρα αυτές τις μέρες στα γερμανικά αεροδρόμια, όπου οι Έλληνες που ταξιδεύουν υφίστανται, ως ευρωπαίοι πολίτες δεύτερης κατηγορίας, διαδικασία ελέγχου ταξιδιωτικών εγγράφων, τα αεροπλάνα από την Ελλάδα σταθμεύουν σε ειδικούς χώρους και οι επιβάτες transit κινδυνεύουν να χάσουν τις πτήσεις τους.
Δυστυχώς δεν μπορούμε, παρά να στηλιτεύσουμε την Κυβέρνηση, διότι όπως καταγγέλλεται, ενώ γνώριζε ότι η γερμανική Κυβέρνηση είχε πάρει τέτοιες αποφάσεις, «εποίησε την νήσσαν» και επιχείρησε να υποβαθμίσει το γεγονός, κρατώντας το μυστικό, μέχρι που αποκαλύφθηκε στον Τύπο.
Για το θέμα καταθέσαμε σχετικές ερωτήσεις, στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου και αναμένουμε απαντήσεις. Τα ερωτήματα είναι εύλογα.
Πρώτον, η ελληνική Κυβέρνηση είχε γνώση των αποφάσεων των γερμανικών Αρχών, να επιβάλλουν στους Έλληνες που πηγαίνουν στη Γερμανία καθεστώς ειδικής εποπτείας, αν ναι, γιατί δεν υπήρξε επίσημη ενημέρωση;
Δεύτερον, σε ποιες ενέργειες προβήκατε για να αποτρέψετε μια τέτοιου είδους εξέλιξη;
Και τρίτον, ποιες είναι οι ενέργειες στις οποίες προτίθεστε να προβείτε, ώστε να αρθεί άμεσα το απαράδεκτο αυτό καθεστώς έναντι των Ελλήνων πολιτών, που τους υποβαθμίζει σε πολίτες δεύτερης κατηγορίας στην Ευρώπη, με δεδομένο μάλιστα, ότι στην Γερμανία κατοικούν και εργάζονται εκατοντάδες χιλιάδες συμπατριώτες μας, αλλά και χιλιάδες φοιτητές που σπουδάζουν στη χώρα αυτή.
Δυστυχώς, μετά τη Γερμανία και η Ιταλία διαβάζουμε ότι ελέγχει τους επιβάτες από την Ελλάδα, καθιστώντας έτσι τη χώρα μας παρία στο χώρο του Σένγκεν.
Καταθέτω στα πρακτικά σχετικό δημοσίευμα του «Πρώτου Θέματος».
(Στο σημείο αυτό ο κ. Χαρακόπουλος καταθέτει το ως άνω έγγραφο, το οποίο επισυνάπτεται στο παρόν πρακτικό)
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Ελλάδα σηκώνει το μεγαλύτερο βάρος του προσφυγικού-μεταναστευτικού προβλήματος. Δεν υπάρχει, όμως, αμφιβολία ότι στη χώρα μας εξακολουθούν να υπάρχουν και έντονα προβλήματα διαχείρισης της παράνομης μετανάστευσης και δεν μπορώ να μην υπενθυμίσω για μια ακόμη φορά την καταστροφική, χωρίς διάθεση υπερβολής, πολιτική της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ το πρώτο εξάμηνο του 2015 με την αμίμητη ρήση για τους μετανάστες που λιάζονται. Τις ανευθυνότητες εκείνης της περιόδου πληρώνουμε εν πολλοίς σήμερα.
Ωστόσο, θα επιμείνω ότι η λύση των υπαρκτών προβλημάτων δεν είναι η κατάργηση στην πράξη της Συνθήκης Σένγκεν, η δημιουργία Ευρωπαίων πολλών κατηγοριών, η περιθωριοποίηση των χωρών του Νότου και ιδίως της Ελλάδας, σε ρόλο Νήσου Έλλις ή πελώριου στρατοπέδου για τους μετανάστες. Αυτό ίσως υπάρχει στα μυαλά κάποιων κατ’ όνομα Ευρωπαίων πολιτικών. Ίσως υπάρχει και σε όσους προσπαθούν να κολακέψουν ή να καθησυχάσουν κοινωνικά στρώματα, τα οποία βάσει άστοχων επιλογών κινούνται σε ακραίες πολιτικές κατευθύνσεις. Το αποτέλεσμα, όμως, είναι ότι κατά αυτό τον τρόπο ενισχύονται οι εσωτερικοί εθνικισμοί, επιβάλλεται μια ριζικά διαφορετική ατζέντα από αυτή που οραματίστηκαν οι γεννήτορες της Ενωμένης Ευρώπης, επιβραβεύονται όσοι καταστρατηγούν την ανάγκη της αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών, καταφέρονται και νέα πλήγματα στην ήδη τραυματισμένη ευρωπαϊκή συνείδηση.
Εμείς, αντιθέτως, θα επιθυμούσαμε την εμβάθυνση της συνεργασίας στην προστασία των εξωτερικών συνόρων, η οποία μπορεί να επιτευχθεί όχι μόνο με μέτρα προφύλαξης τους, αλλά και με την πίεση προς τις χώρες προέλευσης και διέλευσης των μεταναστών. Αλλά και στη συνέχεια με μια από κοινού αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης που δεν θα καθιστά την Ελλάδα ως χώρο συγκέντρωσης μεταναστών και άρα σε κατάσταση μόνιμης καραντίνας από την υπόλοιπη Ευρώπη, διότι κάτι τέτοιο θα σήμαινε ότι η χώρα μας μπορεί να μη βγήκε από την Ε.Ε. λόγω της οικονομικής κρίσης, αλλά κινδυνεύει να βρεθεί με το ένα πόδι εκτός Ευρώπης, λόγω της νέας Σένγκεν.
Κυρία Πρόεδρε, κατόπιν τούτων θεωρούμε ότι η πρόταση για την αύξηση των χρονικών ορίων επιβολής εσωτερικών ελέγχων στη Ζώνη Σένγκεν όχι μόνο θέτει εμπόδια στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, αλλά παρακάμπτει το ζήτημα της διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης, το οποίο εν προκειμένω βεβαίως είναι ζήτημα ελληνικό, αλλά δεν πρέπει να λησμονούμε ότι είναι πρωτίστως ευρωπαϊκό.
Σας ευχαριστώ».
Δείτε το βίντεο:
https://youtu.be/Y1nyyMkndzY
