Menu
  • Αρχική
  • /
  • ΟΜΙΛΙΕΣ
  • /
  • Ομιλία Μάξ. Χαρακόπουλου στην Επιτρ. Παραγωγής και Εμπορίου με θέμα την Κύρωση των από 5.8.2021 και 13.8.2021 Πράξεων Νομοθετικού Περιεχομένου για τις πυρκαγιές
A+ A A-

Ομιλία του Γ.Γ. της ΔΣΟ δρ Μάξιμου Χαρακόπουλου στην παρουσίαση του τόμου «Αγία Σοφία: Οι Ναοί της του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο», στο Σεράγεβο

ΜΑΧ 19

Σεράγεβο, 7 Νοεμβρίου 2024

Ομιλία του Γ.Γ. της ΔΣΟ δρ Μάξιμου Χαρακόπουλου

στην παρουσίαση του τόμου «Αγία Σοφία: Οι Ναοί της του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο», στο Σεράγεβο

Εκλεκτοί προσκεκλημένοι,

Κυρίες και κύριοι,

Αποτελεί για εμάς ιδιαίτερη χαρά και τιμή η παρουσίαση, εδώ, στο Σεράγεβο, στην ιστορική πρωτεύουσα της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, του τόμου που εξέδωσε η Διακοινοβουλευτική Συνέλευση Ορθοδοξίας για την Αγία Σοφία.

Αναμφίβολα, η σκέψη όλων ακούγοντας τη λέξη Σεράγεβο ανατρέχει μοιραία στο δραματικό εκείνο γεγονός του Αυγούστου του 1914, που στάθηκε η αφορμή για την έκρηξη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Ενός πολέμου που κατέστρεψε σε μεγάλο βαθμό την Ευρώπη, αφαίρεσε τη ζωή εκατομμυρίων νέων, και άφησε εκατομμύρια ανάπηρους.

Επιπλέον,  παρά τις ελπίδες που γεννήθηκαν με τη λήξη του, για την ανάδυση ενός κόσμου δικαιοσύνης και ειρήνης, σε μια εικοσαετία σχεδόν, ξέσπασε ένας νέος ακόμη πιο τρομακτικός πόλεμος.

Αυτές οι δύο τεράστιες πληγές στην μνήμη της ανθρωπότητας θεωρήθηκε ότι ήταν αρκετές για να μπει ένα τέρμα στην παράλογη βία, στην εξόντωση της ανθρώπινης ζωής, στην επιβολή ιδιοτελών συμφερόντων δια των όπλων. Ότι το διεθνές δίκαιο, τα διπλωματικά μέσα, η συνεννόηση θα διαμόρφωναν έναν κόσμο ελευθερίας, ισότητας και δικαίου.

Δυστυχώς, όμως, οι προσδοκίες αυτές δεν πραγματοποιήθηκαν. Αντιθέτως, οι πόλεμοι, η χρήση της βίας, η επιβολή της ισχύος έναντι του δικαίου, εξακολουθούν να ταλανίζουν τον κόσμο μας.

Αυτό το γνωρίζουν πολύ καλά και οι κάτοικοι αυτής της χώρας, με την εμπειρία των θλιβερών γεγονότων της δεκαετίας του 1990.

Σήμερα, όπως όλοι μας διαπιστώνουμε, ο πόλεμος έχει και πάλι εισέλθει στο καθημερινό μας λεξιλόγιο. Στην γειτονική στην βαλκανική χερσόνησο Ουκρανία, όπου οι στρατιωτικές συγκρούσεις, με τα δεκάδες χιλιάδες θύματα και τα εκατομμύρια πρόσφυγες, πλησιάζουν τα 3 χρόνια.

Αλλά και στην επίσης κοντινή Μέση Ανατολή, όπου πλέον του ενός χρόνου από την έναρξή των πολεμικών επιχειρήσεων, ο όλεθρος είναι πέραν πάσης περιγραφής, ενώ ο κίνδυνος για την εξάπλωσή του πολέμου είναι πάντα υπαρκτός.

Η ΔΣΟ, ένας θεσμός που στους κόλπους του συμπεριλαμβάνει κοινοβουλευτικές αντιπροσωπείες από 25 χώρες, ως προμετωπίδα των δράσεών της έχει τις χριστιανικές αλλά και πανανθρώπινες αξίες της ειρήνης, της αλληλοκατανόησης και του δικαίου, Αυτές καθορίζουν τις αποφάσεις και το πλαίσιο των πρωτοβουλιών μας.

Μια από αυτές είναι η εκστρατεία για τη διάσωση της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη, ενός μνημείου της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, που για αιώνες υπήρξε το οικουμενικό σύμβολο της ανατολικής ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, της γνωστής στην ιστορία ως βυζαντινή.

Αυτό το απαράμιλλης ωραιότητας αρχιτεκτόνημα του 6ου αιώνα, κατά την περίοδο της βασιλείας του αυτοκράτορος Ιουστινιανού, συνιστούσε τον λόγο του θαυμασμού κάθε επισκέπτη, ανεξαρτήτου της θρησκείας του, και στοιχείο μόνιμης καλλιτεχνικής και πνευματικής έμπνευσης.

Ο Ναός επί δεκαετίες λειτούργησε ως Μουσείο, μετά τις μεταρρυθμίσεις που εισήγαγε ο ιδρυτής της τουρκικής δημοκρατίας Μουσταφά Κεμάλ. Κι αυτή η απόφαση αναμφίβολα ωφέλησε τη συντήρηση του μνημείου των 1.500 ετών, το οποίο εντάχθηκε και στα προστατευόμενα μνημεία της Ουνέσκο.

Στη Βοσνία γνωρίζουμε ότι τέτοιο προστατευόμενο μνημείο είναι η γέφυρα του Μόσταρ, η οποία δυστυχώς καταστράφηκε την εποχή του εμφυλίου, αλλά ανακατασκευάστηκε, και συνιστά ένα διαχρονικό σύμβολο συμφιλίωσης και συνεργασίας.

Η Αγία Σοφία, αντιθέτως, βρίσκεται πλέον σε κίνδυνο. Και αυτό δεν αποτελεί υπερβολή, καθώς τον κώδωνα του κινδύνου κρούουν οι ίδιοι οι αρμόδιοι, οι Τούρκοι επιστήμονες, που παρακολουθούν τις φθορές που διαρκώς πληγώνουν το μνημείο τα τελευταία τέσσερα χρόνια.

Ο λόγος είναι η ακατανόητη ενέργεια της τουρκικής κυβέρνησης να μετατρέψει την Αγία Σοφία από μουσείο σε τζαμί. Μια πράξη που σαφώς έχει ιδεολογικοπολιτικό χαρακτήρα, και στοχεύει να εργαλειοποιήσει τη θρησκεία.

Γιατί η Κωνσταντινούπολη είναι βέβαιο ότι δεν έχει έλλειψη μουσουλμανικών τεμενών!

Το αποτέλεσμα, όμως, είναι η αθρόα καθημερινή προσέλευση πιστών μουσουλμάνων, σε μεγάλα μεγέθη, που μοιραία επιβαρύνουν τη στατικότητα του Ναού, και επιφέρουν διάφορες ζημιές, που είναι αδύνατο να ελεγχθούν και να περιοριστούν. Οι επιστήμονες μιλούν για μια διαδικασία που αν συνεχιστεί μπορεί να επιφέρει ανεπανόρθωτες συνέπειες.

Αυτή η αγωνία αποτέλεσε και για εμάς στη ΔΣΟ το έναυσμα για να ενημερώσουμε τη διεθνή κοινή γνώμη και διεθνείς παράγοντες για τους κινδύνους που αντιμετωπίζει η Αγία Σοφία. Έτσι ώστε όλοι μαζί να πιέσουμε για να αλλάξει η απόφαση της τουρκικής ηγεσίας.

«Όπλο» σε αυτήν την προσπάθεια είναι η γνώση, έτσι όπως αυτή συμπυκνώνεται σε ένα βιβλίο.

Πρόκειται για τον τόμο με τίτλο «Αγία Σοφία: Οι Ναοί της του Θεού Σοφίας ανά τον κόσμο», που είναι καρπός μια γόνιμης συνεργασίας πολλών επιστημόνων, από πολλές χώρες.

Στις σελίδες του βιβλίου, που ήδη έχουμε μεταφράσει σε 15 γλώσσες, μεταξύ αυτών και στα σερβικά, και θα πάρετε στα χέρια σας, παρουσιάζονται 37 ναοί που είναι αφιερωμένοι στην Αγία Σοφία, και είναι οικοδομημένοι σε μια τεράστια γεωγραφική ακτίνα που ξεκινά από τον Ατλαντικό Ωκεανό, στη Σκωτία και καταλήγει στον Ειρηνικό, στο κινεζικό Χαμπρίν.

Οι ειδήμονες με τη βοήθεια και των φωτογραφιών αναλύουν την ιστορία, την καλλιτεχνική και θρησκευτική αξία αυτών των ναών, και μας δίνουν την αίσθηση της πνευματικής ενότητας του πολιτισμού μας.

Με τον τόμο ανά χείρας ήδη έχουμε διατρέξει χιλιάδες μίλια, παρουσιάζοντάς τον σε πολλές πρωτεύουσες κρατών και μεγάλων πόλεων σε Ευρώπη και ΗΠΑ.

Γνωρίζουμε τις δυσκολίες ευόδωσης της πρωτοβουλίας μας. Γνωρίζουμε, όμως, παράλληλα ότι αυτή θεμελιώνεται στο δίκαιο και στην αλήθεια.

Και γι’ αυτό και πιστεύουμε ότι εντέλει με την βοήθεια των συναντιληπτόρων μας από όλο τον κόσμο -ελπίζω και από τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη-, αυτό το δίκαιο και αυτή η αλήθεια θα αποκατασταθούν.

Σας ευχαριστώ!

ΜΑΧ 17 1

ΜΑΧ 21

Read more...

Αντιφώνηση του ΓΓ της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας (ΔΣΟ), δρ ΜάξιμουΧαρακόπουλου, κατά την απονομή του Χρυσού Παρασήμου του Αγίου Πέτρου Δαμπροβοσνίας, από τον Μητροπολίτη Δαμπροβοσνίας κ. Χρυσόστομο

MAX 3 4

Σεράγεβο, 7 Νοεμβρίου 2024

 

Αντιφώνηση του ΓΓ της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας (ΔΣΟ),

δρ ΜάξιμουΧαρακόπουλου,

κατά την απονομή του Χρυσού Παρασήμου του Αγίου Πέτρου Δαμπροβοσνίας,

από τον Μητροπολίτη Δαμπροβοσνίας κ. Χρυσόστομο

 

Σεβασμιώτατε,

Σας ευχαριστώ εκ βάθους καρδίας για την ύψιστη τιμή να μου απονείμετε το «Χρυσό Παράσημο» του Αγίου Πέτρου της Δαμπροβοσνίας.

Δεν σας κρύβω ότι διακατέχομαι από ιδιαίτερη συγκίνηση για αυτή σας την χειρονομία.

Στο πρόσωπό μου θεωρώ ότι δεν τιμάται μόνο η δραστηριότητά μας όσο διάστημα έχω την τιμή και την ευθύνη να ηγούμαι της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας -όσο πλούσιο και πολυσχιδές κι αν είναι αυτό-, αλλά τιμάται στο σύνολό του το έργο της ΔΣΟ, αλλά και όλοι όσοι εμπνεύστηκαν, εργάστηκαν και εργάζονται για την υλοποίησή του.

Το όραμα των πρωτεργατών της σύστασης του διακοινοβουλευτικού μας θεσμού, πριν από 31 έτη, ήταν η ανάδειξη και η συμβολή του ορθόδοξου κόσμου στην νέα Ευρώπη, που διαμορφωνόταν την επαύριον της πτώσης των σοσιαλιστικών καθεστώτων.

Σε αυτές τις τρεις δεκαετίες, η ΔΣΟ επεδίωξε με συνέπεια και σεβασμό στις ορθόδοξες αξίες να υπηρετήσει αυτό το όραμα.

Δημιούργησε δεσμούς ακατάλυτους μεταξύ των μελών της, ιδιαίτερα μεταξύ των βουλευτών που συμμετείχαν στις εργασίες της.

Συνέβαλε, στο μέτρο του δυνατού, στην αλληλοκατανόηση και τη συνεργασία, σε ένα συχνά αντίξοο περιβάλλον.

Έδειξε στην παγκόσμια κοινότητα ότι ο ορθόδοξος κόσμος αποτελεί μια υπολογίσιμη δύναμη που διεκδικεί δικαιωματικά το δικό της αποτύπωμα στο κοινό αύριο.

Βρέθηκε στην πρωτοπορία αυτών που ύψωσαν τη φωνή τους απέναντι σε ισοπεδωτικές ιδεοληψίες, που επιθυμούννα εξαλείψουν την χριστιανική παράδοση από τον ευρωπαϊκό χώρο.

Επέκτεινε την εμβέλεια των δράσεών της και σε άλλες ηπείρους, όπου δοκιμάζεται ο γηγενής χριστιανισμός, όπως είναι η Μέση Ανατολή και η βόρεια Αφρική.

Συνομίλησε με εκπροσώπους άλλων θρησκειών και δογμάτων, πάντοτε σε πνεύμα αλληλοσεβασμού και αλληλοεκτίμησης.

Ανέλαβε πρωταγωνιστικό ρόλο στην προστασία των χριστιανικών μνημείων που βρίσκονται εν κινδύνω, όπως στην κατεχόμενη Κύπρο, στο Κοσσυφοπέδιο, στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, στην Μέση Ανατολή αλλά και στην Τουρκία, με σημαντικότερο μνημείο, βέβαια, τον Ναό της Αγίας Σοφίας.

Σπουδαίοι υπήρξαν οι καρποί των συνεργασιών που ανέπτυξε η ΔΣΟ και στα πολύπαθα Βαλκάνια. Εδώ, που η Ορθοδοξία είναι η μεγάλη κληρονομιά της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, έτσι που, ουσιαστικά, όλοι οι λαοί είμαστε πνευματικοί συγγενείς.

Όπως πνευματικά συγγενείς είμαστε με σύμπαντα τον ορθόδοξο κόσμο, καθώς είχε τονίσει και ο μακαριστός πρώην Ερζεγοβίνης Αθανάσιος Γιέφτιτς, μιλώντας για τους ήρωες του Ντοστογιέφσκι και του Παπαδιαμάντη.

Όπως υπογράμμιζε «η γεωγραφική και πνευματική πατρίδα τους, όπως και η δική μας, είναι η Ανατολική Μεσογειακή λεκάνη με τα περίχωρά της, όπου περιλαμβάνονται η χερσόνησος του Αίμου, τα Βαλκάνια (αλλά και η Ρωσία), η Μ. Ασία, η Παλαιστίνη, η Μεσοποταμία, η Αίγυπτος, η Β. Αφρική και η Ν. Ιταλία, δηλαδή η γεωγραφική και πνευματική περιοχή του Βυζαντίου, όπου γεννήθηκε ο Χριστιανισμός, αλλά και ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός, και όπου γεννήθηκε και αναπτύχθηκε η Ορθόδοξος Εκκλησία με την παράδοσή της την ζωντανή».

Αυτή την παράδοση καλούμαστε και εμείς να υπηρετήσουμε στην εποχή μας. Αντιλαμβανόμαστε, βεβαίως, ότι οι προκλήσεις είναι πολλές.

Ο πόλεμος δύο ομοδόξων μας λαών στην Ουκρανία έχει ανοίξει τεράστιες πληγές που δύσκολα θα κλείσουν ακόμη και αν τερματιστούν οι μάχες, κάτι που ευχόμεθα ολοψύχως να συμβεί άμεσα.

Οι πόλεμοι επίσης στην Μέση Ανατολή επιφέρουν απερίγραπτες δυστυχίες και πόνο. Ο ατομικισμός, η επικράτηση υλιστικών προτύπων και η ηδονοθηρία, υποσκάπτουν τον πνευματικό μας πολιτισμό.

Νέες θεωρήσεις απαιτούν να «απαλλαχθούμε» από τις αρχαιοελληνικές, ρωμαϊκές και χριστιανικές μας παραδόσεις.

Η κλιματική αλλαγή, ως απότοκο της στρεβλής σχέσης του ανθρώπου με τη φύση, απειλεί την ίδια την ζωή στον πλανήτη.

Σε αυτό το περιβάλλον, στο μέτρο τουλάχιστον που εμείς μπορούμε να παρεμβαίνουμε, θα συνεχίζουμε να διατυπώνουμε τις προτάσεις και τις θέσεις μας, πάντοτε εδραζόμενες στις κοινές ορθόδοξες αξίες μας.

Και στον βαθμό που παραμένουμε ενωμένοι στην επιδίωξη των στόχων μας, οι ελπίδες για την επίτευξή τους θα αυξάνονται.

Η σημερινή βράβευση, μας δίνει επομένως τη δύναμη να συνεχίσουμε, με ακόμη περισσότερη αυτοπεποίθηση και αισιοδοξία, το έργο που εκκίνησε το 1993.

Σεβασμιώτατε

με τις δικές σας ευλογίες και την βοήθεια του Θεού, είμαστε βέβαιοι ότι θα έλθουν καλύτερες ημέρες για τα Βαλκάνια, για την Ορθοδοξία και την ανθρωπότητα.  

Σας ευχαριστώ θερμά για την ύψιστη τιμή!.

Η απόφαση του Αρχιεπισκόπου Σεράγεβο και Μητροπολίτη Δαμπροβοσνίας για την βράβευση του δρ Μάξιμου Χαρακόπουλου:

 

«Εμείς, ο Χρυσόστομος με τη Χάρη του Θεού, Αρχιεπίσκοπος Σεράγεβο και Μητροπολίτης Δαμπροβοσνίας, με την ευκαιρία της συνεδρίασης της Διεθνούς Γραμματείας της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας στο Σεράγεβο, για την εξαιρετική συμβολή του στην ενότητα των Ορθοδόξων λαών και ως ένδειξη ευγνωμοσύνης προς τη Μητρόπολή μας Δαμπροβοσνίας, απονέμουμε

στον Κύριο Δρ Μάξιμο Χαρακόπουλο, Γενικό Γραμματέα της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας,

ΧΡΥΣΟ ΠΑΡΑΣΗΜΟ

του Αγίου Πέτρου Μητροπολίτη Δαμπροβοσνίας

“Κύριε, ἔκτεινον τὸ ἔλεός σου ἐπὶ τοὺς γινώσκοντάς σε καὶ τὴν δικαιοσύνην σου ἐπὶ τοὺς εὐθεῖς τῇ καρδίᾳ.” (Ψαλμός 36:10).

Με την ευλογία του Θεού,

Χρυσόστομος».

ΜΑΧ 7 3

MAX 1 5

ΜΑΧ 4 4

Μπορείτε να παρακολουθήσετε την βράβευση του κ. Χαρακόπουλου, καθώς και την αντιφώνησή του στην ηλεκτρονική διεύθυνση: https://www.youtube.com/watch?v=ONc6uRZB_Mw&feature=youtu.be

Read more...

Προγραμματισμός των Μελλοντικών Δραστηριοτήτων της ΔΣΟ του ΓΓ της ΔΣΟ δρ Μάξιμου Χαρακόπουλου στη Διεθνή Γραμματεία στο Σεράγεβο

MAX 1 4

Σεράγεβο, 5 Νοεμβρίου 2024

Προγραμματισμός των Μελλοντικών Δραστηριοτήτων της ΔΣΟ

του ΓΓ της ΔΣΟ

δρ Μάξιμου Χαρακόπουλου

στη Διεθνή Γραμματεία στο Σεράγεβο

Ο προγραμματισμός της δραστηριότητας της Οργάνωσής μας βασίζεται κυρίως σε ανειλημμένες υποχρεώσεις που έχουμε ήδη αναλάβει.

Στόχος είναι πάντα να υπάρχει μια συνέχεια και μια συνέπεια στην στρατηγική που υιοθετούμε, ώστε οι επιμέρους δράσεις μας να μην είναι αυτοτελείς, αλλά να αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης αλυσίδας που θα αναβαθμίζει συνολικά τον ρόλο της ΔΣΟ στο διεθνές γίγνεσθαι.

Α) Ενεργότερη συμμετοχή στις ευρωπαϊκές εξελίξεις:

Η Έκκληση για τις χριστιανικές αξίες που υιοθετήσαμε με τους συναντιλήπτορες φορείς κατά την έναρξη του Συνεδρίου της Θεσσαλονίκης, υπήρξε ένα σημαντικό momentum για την Οργάνωσή μας.

Η νέα σύνθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου μας παρέχει μάλιστα τη δυνατότητα να συνεχίσουμε πιο δυναμικά να επισημαίνουμε τον ρόλο που έχουν οι χριστιανικές αξίες στη διαμόρφωση των πολιτικών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της ΕΕ γενικότερα.

Σε αυτό το πλαίσιο, θεωρούμε ότι είναι σημαντικό να συνεχίσουμε προς την ίδια κατεύθυνση, προκειμένου να ασκήσουμε -στο μέτρο του δυνατού- πιέσεις προς τα κέντρα λήψης αποφάσεων των Βρυξελλών για την ουσιαστικότερη εφαρμογή του Άρθρου 17 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της ΕΕ.

Μάλιστα, το αποτέλεσμα των φετινών Ευρωεκλογών και η μεγάλη αποχή που καταγράφηκε στις ευρωπαϊκές κάλπες εκτιμούμε ότι δείχνει πως πρέπει να δοθεί έμφαση εκ μέρους των μεγάλων ευρωπαϊκών παρατάξεων σε μια νέα προσέγγιση που να λαμβάνει υπόψιν και τους πολίτες που οραματίζονται το μέλλον της Ευρώπης υπό το πρίσμα των παραδοσιακών ευρωπαϊκών αξιών που είναι κατά βάση και χριστιανικές.

Ως εκ τούτου, προγραμματίζουμε μια σειρά από συναντήσεις με μέλη της νέας σύνθεσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και άλλους ευρωπαίους αξιωματούχους.

Με αυτές τις συναντήσεις, που θα τις επιδιώξουμε από κοινού με την Διάσκεψη των Ευρωπαϊκών Εκκλησιών και την Επιτροπή των Επισκοπικών Διασκέψεων στην ΕΕ, θα επιχειρήσουμε σε πρώτη φάση την ανασύσταση της Διακομματικής Ομάδας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Ελευθερία της Θρησκείας ή της Πίστης και την Θρησκευτική Ανεκτικότητα.

Κρίνουμε ατυχή τη χρήση του όρου «ανεκτικότητα», που επικράτησε για τους πρόσφυγες των πρώην κομμουνιστικών χωρών, και τον οποίο επανειλημμένα έχουμε καταγγείλει, όμως δυστυχώς τον συναντάμε ακόμη στις μέρες μας.

Υπενθυμίζω ότι και κατά  τις προηγούμενες κοινοβουλευτικές περιόδους του Ευρωκοινοβουλίου, η εν λόγω Διακομματική Ομάδα συστάθηκε με δική μας προτροπή και παρέμβαση.

Αυτή τη φορά, εκτός από την προτροπή για την ανανέωση της εντολής της Ομάδας, θα προσπαθήσουμε να επηρεάσουμε και τη σύνθεση της, προκειμένου τα μέλη της να ενδιαφέρονται αυθεντικά για τον ρόλο του θρησκευτικού παράγοντα στις ευρωπαϊκές υποθέσεις.

Παράλληλα, θα προσπαθήσουμε να αποκτήσουμε ουσιαστικότερη παρέμβαση στις θεσμικές διαδικασίες της ΕΕ. Ένα παράδειγμα θα ήταν να μπορέσουμε να πραγματοποιούμε συνάντηση με την ηγεσία της χώρας που αναλαμβάνει την προεδρία της ΕΕ, που ανανεώνεται κάθε έξι μήνες.

Με τον τρόπο αυτό, οι χώρες που αναλαμβάνουν την Προεδρία της ΕΕ θα ενημερώνονται από εμάς για τις θέσεις μας για τον ρόλο των χριστιανικών αξιών στην ευρωπαϊκή πραγματικότητα.

Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι ο προβληματισμός για την επιμονή κάποιων κύκλων να επιβάλουν την woke κουλτούρα, παραγκωνίζοντας τις παραδοσιακές αξίες συμπεριλαμβανόμενες των χριστιανικών, είναι παγκόσμιος. Ο προβληματισμός αυτός επηρεάζει πλέον και τις πολιτικές εξελίξεις, όπως παρακολουθούμε να συμβαίνει στις κρίσιμες εκλογές των ΗΠΑ. Αυτό το μήνυμα οφείλουν να το λάβουν όλοι υπόψη, ιδίως στον χώρο της Ε.Ε., αν θέλουμε μια Ευρώπη ισχυρή και ενωμένη, σε έναν ταραγμένο κόσμο.

Β) Παρουσιάσεις του Τόμου για τις Αγίες Σοφίες:

Θα έλεγε κανείς ότι η πρωτοβουλία για την έκδοση του Τόμου έχει φτάσει στο ζενίθ της. Ωστόσο, δεν πρέπει επ’ ουδενί να μειώσουμε τον ρυθμό και την ένταση της εκστρατείας ενημέρωσης της διεθνούς κοινής γνώμης για την μονομερή και βέβηλη απόφαση της Τουρκικής ηγεσίας να μετατρέψει την Αγία Σοφία της Κωνσταντινούπολης σε τουρκικό τέμενος.

Ιδίως στον απόηχο της προκλητικής απόφασης της Τουρκίας να μετατρέψει και τη Μονή της Χώρας σε τζαμί είμαστε υποχρεωμένοι να αντιδράσουμε και να υιοθετήσουμε ακόμη αυστηρότερο τόνο και πιο καταγγελτικό λόγο.

Επιπλέον, οι ήδη τακτικές επαφές που έχουμε με φορείς σε διάφορες χώρες έχουν ωριμάσει για την διοργάνωση παρουσιάσεων του Τόμου και αντίστοιχων εκθέσεων φωτογραφίας. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι η Εσθονία, η Τσεχία, η Σλοβακία, η Μολδαβία, αλλά και η Αλβανία.

Παράλληλα, μας ενδιαφέρει να προβληθεί ο Τόμος και στον Αραβικό Κόσμο, όπως για παράδειγμα στην Αίγυπτο και την Ιορδανία. Έχουμε ήδη έτοιμη την αραβική έκδοση του Τόμου.

Και ενώ το παλαιό μας μέλος και εκλεκτός φίλος Τζόζεφ Ίσκαντερ μπορεί να συνδράμει οικονομικώς το όλο εγχείρημα, η κατάσταση είναι έκρυθμη λόγω του αιματηρού πολέμου στη Μέση Ανατολή και δεν μας επιτρέπεται για την ώρα να προχωρήσουμε σε ανάλογες δράσεις.

Όμως, παρακολουθούμε στενά την κατάσταση και είμαστε έτοιμοι όταν το επιτρέψουν οι συνθήκες να προχωρήσουμε με αυτή την πρωτοβουλία.

Γ) Διεθνείς Συνεργασίες για τον Διαθρησκειακό Διάλογο και τον Διάλογο του πολιτικού κόσμου με τις θρησκευτικές εκφράσεις:

Τα τελευταία χρόνια, η Οργάνωση μας εμπλέκεται ενεργά στην διάδοση και την διευκόλυνση του διαθρησκειακού διαλόγου.

Προσφάτως, οι πρωτοβουλίες μας έλαβαν μεγαλύτερες διαστάσεις μέσα από δυο σημαντικές εξελίξεις.

Η πρώτη εξέλιξη αφορά την συνεργασία που έχουμε, ήδη, από το καλοκαίρι του 2023, που πραγματοποιήθηκε η Κοινοβουλευτική Διάσκεψη για τον Διαθρησκειακό Διάλογο στο Μαρακές, με την IPU.

Σε αυτό το πλαίσιο, προγραμματίζουμε ακόμη μεγαλύτερη συμμετοχή σε ανάλογες πρωτοβουλίες της IPU για τον διαθρησκειακό διάλογο.

Γνωρίζουμε ότι το καλοκαίρι του 2025, θα πραγματοποιηθεί στη Ρώμη η Μεγάλη Διαθρησκειακή Συνάντηση, μια εκδήλωση που αναμένεται να αποτελέσει ορόσημο, και στην οποία θα επιδιώξουμε και εμείς να συμμετέχουμε ενεργά.

Η δεύτερη εξέλιξη αφορά το Μνημόνιο Κατανόησης που υπογράψαμε με την Παγκόσμια Μουσουλμανική Λίγκα τον Μάιο.

Ο Σύμβουλός μας, δρ Μυγδάλης, έχει ήδη έρθει σε επαφή με τους εκπροσώπους της Λίγκας για την ενεργοποίηση της συνεργασίας μας. Το πρώτο βήμα είναι να συσταθεί η Ομάδα Εργασίας που προβλέπει το Μνημόνιο. Προγραμματίζουμε και άλλες δράσεις με τη Λίγκα, όπως η καθιέρωση ετήσιου διαθρησκειακού συνεδρίου στην Αθήνα.

Σε γενικές γραμμές, θεωρούμε ότι η συνεργασία μας με τη Λίγκα μπορεί να ενταχθεί στο ευρύτερο πλαίσιο πρωτοβουλιών κατ’ εφαρμογήν του Ανακοινωθέντος της IPUτου Μαρακές.

Με τον τρόπο αυτό, δημιουργείται η βάση για μια γόνιμη συνεργασία και συμπράξεις της Οργάνωσης μας τόσο με την IPU, όσο και με την Λίγκα.

Δ) Εκδηλώσεις για τον εορτασμό του Πάσχα 2025 (Pasqua Together):

Στον απόηχο των συναντήσεων μας με τους Προκαθημένους της Ορθόδοξης και της Καθολικής Εκκλησίας, είμαστε έτοιμοι το επόμενο διάστημα να σχεδιάσουμε και τα επόμενα διαδικαστικά βήματα για την συμμετοχή μας στη διοργάνωση εκδηλώσεων σε διάφορες πόλεις. Αναλυτικές πληροφορίες θα δώσει ο σύμβουλος μας, δρ Μυγδάλης.

Ε) Διεύρυνση της ΔΣΟ:

Διαχρονικά η Οργάνωση μας μεριμνά για την διεύρυνση του κύκλου των κοινοβουλίων μελών της.

Μας ενδιαφέρει να συμμετέχουν ως πλήρη μέλη στους κόλπους της Οργάνωσης τα εθνικά κοινοβούλια των χωρών που έχουν κατά πλειοψηφία Ορθόδοξο πληθυσμό ή σημαντική ορθόδοξη παρουσία.

Καταβάλλουμε συχνά προσπάθειες για αναθέρμανση των σχέσεων με το Κοινοβούλιο της Μολδαβίας.

Επιπλέον, συζητήσαμε με την ηγεσία του Κοινοβουλίου του Μαυροβουνίου το ενδεχόμενο ορισμού επίσημης κοινοβουλευτικής αντιπροσωπείας και βρισκόμαστε σε καλό δρόμο.

Μας ξενίζει ωστόσο η ανεξήγητη στάση του Κοινοβουλίου της Ουκρανίας, που παρά τις επανειλημμένες εκκλήσεις μας για ενεργότερη συμμετοχή δεν ανταποκρίνεται.

Εμείς θα συνεχίσουμε να επιδιώκουμε την συμμετοχή όλο και περισσότερων κοινοβουλίων και προς αυτή την κατεύθυνση προγραμματίζουμε σειρά επισκέψεων σε διάφορες χώρες.

Στ) Συνεδριάσεις των καταστατικών οργάνων της ΔΣΟ:

Η εαρινή συνεδρίαση της Διεθνούς Γραμματείας θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί στην Γεωργία, την Εσθονία ή την Αλβανία.

Προτείνουμε, όμως, την Αίγυπτο μια και μας δίνεται η ευκαιρία να έχουμε πολλαπλές δραστηριότητες εκεί με την βοήθεια του νέου μέλους της Γραμματείας, της αγαπητής συναδέλφου από την Αίγυπτο κυρίας Μανάλ Χελάλ.

Έτσι, θα μας δοθεί η ευκαιρία να συναντηθούμε με τους Θεόδωρους, τους δύο πατριάρχες, του πρεσβυγενούς πατριαρχείου Αλεξανδρείας και του πατριαρχείου των Κοπτών, την περίοδο του κοινού εορτασμού του Πάσχα, να συναντηθούμε με τον πρόεδρο του κοινοβουλίου της Αιγύπτου και τέλος να παρουσιάσουμε τον τόμο στην ιστορική Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας.

Επιπλέον, από τώρα προτείνουμε την διεξαγωγή της ετήσιας Γενικής μας Συνέλευσης στο Βουκουρέστι, κάπως νωρίτερα αυτήν την φορά, δηλαδή στις 5 έως 7 Ιουνίου, ενώ στις 8 Ιουνίου είναι η μεγάλη εορτή της Πεντηκοστής, όπου όλοι μας θα μπορέσουμε να την γιορτάσουμε στο Πατριαρχείο της Ρουμανίας.

Σε αυτό το σημείο, ολοκληρώνεται και ο προγραμματισμός των μελλοντικών μας δραστηριοτήτων και θα δώσω το λόγο σε εσάς, αγαπητοί συνάδελφοι, για να καταθέσετε τα σχόλια και τις προτάσεις για όσα μόλις σας παρουσίασα.

Read more...

Απολογισμός του ΓΓ της ΔΣΟ δρ Μάξιμου Χαρακόπουλου στη Διεθνή Γραμματεία στο Σεράγεβο

MAX 1 4

Σεράγεβο, 5 Νοεμβρίου 2024

Απολογισμός του ΓΓ της ΔΣΟ

δρ Μάξιμου Χαρακόπουλου

στη Διεθνή Γραμματεία στο Σεράγεβο

Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι,

Με ιδιαίτερη χαρά βρισκόμαστε σήμερα εδώ στην όμορφη πόλη του Σεράγεβο για την συνεδρίαση της φθινοπωρινής Διεθνούς Γραμματείας της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας (ΔΣΟ).

Οι σχέσεις της Οργάνωσης μας με την Βοσνία - Ερζεγοβίνη, μια χώρα με έντονο πολύ-εθνοτικό και πολύ-θρησκευτικό αποτύπωμα στη Γηραιά Ήπειρο, έχουν πράγματι ενταθεί τα τελευταία δυο χρόνια.

Αφενός αυτό οφείλεται στην ενεργό συμμετοχή των συναδέλφων βουλευτών από την κοινοβουλευτική αντιπροσωπεία της Βοσνίας σε πλείστες δραστηριότητες της Οργάνωσης μας, όπως το επιτυχές Διεθνές Πολιτικό Συνέδριο που πραγματοποιήσαμε στη Θεσσαλονίκη για τις Χριστιανικές Αξίες, τον περασμένο Μάιο.

Αφετέρου οφείλεται και στο έντονο ενδιαφέρον που έχει εκδηλώσει η εν λόγω χώρα για τα ζητήματα που βρίσκονται στο επίκεντρο της προσοχής της Οργάνωσής μας.

Το ενδιαφέρον αυτό αποτυπώθηκε, μεταξύ άλλων πρωτοβουλιών, μέσα από την διοργάνωση του Διεθνούς Συνεδρίου με θέμα «Κοινοβουλευτικοί και θρησκευτικοί ηγέτες για την συνύπαρξη και την ειρήνη», σε συνεργασία με την Παγκόσμια Μουσουλμανική Λίγκα, τον Φεβρουάριο 2024.

Οι παραπάνω λόγοι κατέστησαν δυνατή την παρουσία μας στο Σεράγεβο και σας ευχαριστούμε για τη θερμή υποδοχή.

Στο σημείο αυτό θα ήθελα να σας ενημερώσω ότι μετά την εκλογή του Ιωάννη Βουλπέσκου στη θέση του Προέδρου της Γενικής μας Συνέλευσης υπάρχει κενό στη σύνθεση της Διεθνούς μας Γραμματείας το οποίο και θα πρέπει να καλυφθεί μέχρι το καλοκαίρι που θα έχουμε την εκλογή νέων οργάνων στη Γενική μας Συνέλευση,

Θα δώσω τώρα τον λόγο στον αγαπητό πρόεδρο Ιωάννη Βουλπέσκου, ο οποίος λόγω των εκλογών στη Ρουμανία δεν μπόρεσε να είναι δια ζώσης μαζί μας, και να του ευχηθούμε καλή επιτυχία.

(Στο σημείο αυτό παρεμβαίνει ο πρόεδρος της ΓΣ της ΔΣΟ κ. Ιωάννης Βουλπέσκου)

Ευχαριστούμε τον πρόεδρο και του ευχόμαστε και πάλι καλή επιτυχία.

Για την εύρυθμη λειτουργία της Διεθνούς μας Γραμματείας θα πρότεινα μέχρι το καλοκαίρι στην κενωθείσα θέση της Διεθνούς μας Γραμματείας να συμμετέχει η συνάδελφος από το κοινοβούλιο της Αιγύπτου η κα Μανάλ Χελάλ.  

Προτού ξεκινήσω την απολογιστική αναφορά μου, θα μου επιτρέψετε να σταθώ στα τραγικά συμβάντα που λαμβάνουν χώρα στην Μέση Ανατολή. Εικόνες πυραυλικών επιθέσεων και σφοδρών βομβαρδισμών των αστικών ιστών που σκορπούν αδιάκριτα εκατόμβες νεκρών αμάχων δημιουργούν αποστροφή και ανασύρουν μνήμες εποχών που θεωρούσαμε ότι έχουν παρέλθει οριστικώς. Η χρήση χώρων λατρείας και θρησκευτικών μνημείων για την αποθήκευση πυρομαχικών και η θεώρηση τους ως στρατιωτικούς στόχους απειλεί την ίδια τους την ύπαρξη.

Ανάμεσα στους θρησκευτικούς χώρους λατρείας που έχουν αποτελέσει άμεσα ή έμμεσα στόχους επιθέσεων συμπεριλαμβάνονται, δυστυχώς, και ορθόδοξοι ναοί. Και για αυτό εκφράζουμε την αλληλεγγύη μας στα Πατριαρχεία Ιεροσολύμων και Αντιοχείας.

Επίσης, η στοχοποίηση των ειρηνευτικών δυνάμεων των Ηνωμένων Εθνών στον Νότιο Λίβανο και η χρήση των απαγορευμένων βομβών φωσφόρου αποδεικνύουν έλλειψη του σεβασμού του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και των διεθνών θεσμών.

Οι φόβοι για κλιμάκωση και επέκταση της σύγκρουσης, με ότι αυτό συνεπάγεται για την διόγκωση της ανθρωπιστικής καταστροφής, είναι πραγματικοί.

Ενόψει της κατάστασης αυτής, η ΔΣΟ θεωρεί ότι αυτό που προέχει αυτή τη στιγμή είναι να υπάρξει άμεση κατάπαυση του πυρός, κήρυξη εκεχειρίας για όσο διάστημα χρειάζεται, και επιστροφή στο τραπέζι του διαλόγου, με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκομένων πλευρών για την επίτευξη μιας λύσης, που θα φέρει μια μόνιμη ειρήνη, με τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου, δημοκρατικού Παλαιστινιακού, κράτους που θα συμβιώνει ειρηνικά με το κράτος του Ισραήλ.

Να θυμίσω ότι ως ΔΣΟ, εξ αρχής εκφράσαμε τον αποτροπιασμό για τις βάρβαρες επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023 και την συμπαράστασή μας προς το Ισραήλ για τα αθώα θύματα της τυφλής βίας από τα μέλη της Χαμάς.

Ταυτόχρονα, όμως, εκφράζουμε την συμπαράστασή μας προς κάθε οικογένεια που πενθεί θύματα στο Λίβανο και την Παλαιστίνη. Αυτός ο κύκλος αίματος πρέπει επιτέλους να κλείσει.

Στο σημείο αυτό θα ήθελα να παρατηρήσω ότι η τρέχουσα περίοδος βρίθει εξελίξεων, καθώς σε πολλές χώρες-μέλη της Οργάνωσης έχουν πραγματοποιηθεί ή είναι εν εξελίξει  εκλογές, όπως στην Βουλγαρία, Ρουμανία και Γεωργία. Ευχόμαστε στους συναδέλφους βουλευτές καλή επιτυχία στον εκλογικό αγώνα που δίνουν.

Η σημερινή συνεδρίαση αποσκοπεί στην ανασκόπηση των μέχρι σήμερα δραστηριοτήτων μας, από την 31η Γενική μας Συνέλευση, στη Σικελία τον Ιούνιο 2024, μέχρι και σήμερα.

Συνεδρίαση της 31ης Γενικής Συνέλευσης της ΔΣΟ, Παλέρμο, 27 Ιουνίου – 1 Ιουλίου 2024:

Η Συνέλευση μας στο Παλέρμο υπήρξε ιδιαιτέρως επιτυχημένη εκδήλωση με την συμμετοχή πολλών χωρών: Ελλάδα, Κύπρος, Αίγυπτος, Αλβανία, Αρμενία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Ιράν, Πολωνία, Ρουμανία και Σερβία.

Όπως θα θυμάστε το κεντρικό θέμα της Συνέλευσης ήταν «Αξιολόγηση των Συμπερασμάτων του Διεθνούς Πολιτικού Συνεδρίου για τις Χριστιανικές Αξίες.

Στη συζήτηση μας υπογραμμίσαμε, μεταξύ άλλων, την ανάγκη οι χριστιανικές αξίες να βρεθούν στο επίκεντρο της πολιτικής συζήτησης και του σχεδιασμού για το μέλλον της Ευρώπης, καθώς εξακολουθεί να κατέχει κεντρική θέση στη συνείδηση των ευρωπαϊκών λαών.

Είναι ένα θέμα το οποίο νομίζω δεν θα σταματήσουμε ποτέ να συζητάμε και να διαμορφώνουμε και καταθέτουμε προτάσεις προς την διεθνή κοινότητα και προς την Ευρωπαϊκή  Ένωση.

Στη διάρκεια των εργασιών της Γενικής Συνέλευσης, είχαμε την δυνατότητα να συζητήσουμε τον απολογισμό των δραστηριοτήτων της Οργάνωσης για το έτος 2023-2024, καθώς και τον προγραμματισμό των δραστηριοτήτων για το ερχόμενο έτος.

Επίσης, ο Ταμίας της της Οργάνωσής μας, ο καλός συνάδελφος Θανάσης Δαβάκης, έμπειρος κοινοβουλευτικός, παρουσίασε τον απολογισμό της οικονομικής διαχείρισης του απερχόμενου έτους, ενώ εγκρίθηκε ο προϋπολογισμός για το ερχόμενο έτος.

Η Συνέλευση στο Παλέρμο αποτέλεσε ένα σημείο σταθμό για την Οργάνωση μας ως –θα μου επιτρέψετε τον όρο- «Αναθεωρητική Συνέλευση», αφού καταφέραμε μετά από πολύμηνες διαβουλεύσεις να συζητήσουμε και να υιοθετήσουμε την αναθεώρηση της Ιδρυτικής Πράξης της Οργάνωσης μας.

Το έργο της τροποποίησης κατέστη επιτυχές χάρη στην άοκνη προσπάθεια της ad hoc Επιτροπής Τροποποίησης της Ιδρυτικής Πράξης της ΔΣΟ, υπό την προεδρία του αγαπητού συναδέλφου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Κύπρου και φίλου, Πανίκου Λεωνίδου, και με μέλη τους συναδέλφους: Αθανάσιο Δαβάκη (Ελλάδα), Αλεξάντερ Τσότριτς (Σερβία), Μίλε Ταλέφσκι (Βόρεια Μακεδονία), Ηρακλή Κανταγκισβίλι (Γεωργία) και Ελίας Μπου Σάαμπ (Λίβανος).

Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε εκλογή νέου Προέδρου της Γενικής Συνέλευσης της Οργάνωσης μας και το αξίωμα ανέλαβε ο εκλεκτός συνάδελφος και φίλος, κ. Ioan Vulpescu, επικεφαλής της ρουμανικής κοινοβουλευτικής αντιπροσωπείας στη ΔΣΟ, ο οποίος όπως είπαμε δεν μπόρεσε να είναι μαζί μας σήμερα με φυσική παρουσία, λόγω του απαιτητικού προγράμματος των εθνικών εκλογών στη Ρουμανία, που διενεργούνται σε δυο γύρους τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο.

Τον έχουμε, όμως, σε απευθείας σύνδεση μέσω τηλεδιάσκεψης και του ευχόμαστε και πάλι καλή επιτυχία στην εκστρατεία του και την εκλογική αναμέτρηση που θα δώσει στην περιφέρειά του και τον αναμένουμε με ανοιχτές αγκάλες ξανά στην ενεργό δράση της Οργάνωσής μας.

Παρουσιάσεις του Τόμου «Αγία Σοφία: Οι Ναοί της του Θεού Σοφίας ανά τον Κόσμο»:

  • • Σικελία, 26 – 29 Ιουνίου 2024:

Η παρουσίαση στη Μεσσήνη

Στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης στη Σικελία, διοργανώθηκαν παρουσιάσεις του Τόμου «Αγία Σοφία, Οι Ναοί της του Θεού Σοφίας ανά τον Κόσμο», στην ιταλική γλώσσα, στη Μεσσήνη και στο Παλέρμο.

Σημαντική για την όλη διοργάνωση των εκδηλώσεων τόσο για τον Τόμο όσο και για την Γενική Συνέλευση ήταν η συμβολή του Συνδέσμου της ΔΣΟ με τους Καθολικούς Φορείς, αγαπητού φίλου Βιρτζίλιο Αβάτο, τον οποίο ευχαριστούμε θερμά.

Η παρουσίαση του Τόμου στη Μεσσήνη πραγματοποιήθηκε στο Δημαρχείο της Μεσσήνης, την Τετάρτη 26 Ιουνίου.

Η παρουσίαση στο Παλέρμο

Το Σάββατο, 29 Ιουνίου, η παρουσίαση του Τόμου πραγματοποιήθηκε στο Περιφερειακό Κοινοβούλιο της Σικελίας στο Παλέρμο.

Στο περιθώριο αυτής της εκδήλωσης, είχαμε την ευκαιρία να επισκεφτούμε τη βυζαντινή μονή των Τριών Αγίων του Σαν Φρατέλλο, που βρίσκεται στην κορυφή του Όρους Βέκιο, και είναι αφιερωμένη στους Τρεις Αγίους Μάρτυρες αδελφούς Αλφιο, Φιλαντελφιο και Τσιρινο.

Τύχαμε θερμής υποδοχής στο δημαρχείο του Σαν Φρατέλλο από τον δήμαρχο κ. Τζουζέπε Πριντσίοτα, τον βουλευτή, αντιπρόεδρο της επιτροπής υγείας, κ. Καλογκετο Λεάντζα και την σύμβουλο του Δήμου κ. Καρντάλι Φορτουνάτα.

  • • Μπενεβέντο, 21 Σεπτεμβρίου 2024:

Παραμένοντας στην Ιταλική χερσόνησο, όπου η Ιστορία μένει αέναα ζωντανή, τον Σεπτέμβριο 2024 πραγματοποιήσαμε παρουσίαση του Τόμου και στο Μπενεβέντο, όπου βρίσκεται ο ιστορικός και περικαλλής ναός της Αγίας Σοφίας, που περιλαμβάνεται στον Τόμο.

Στην αντιπροσωπεία συμμετείχαν οι συνάδελφοι βουλευτές: Ιωάννης Σαρακιώτης από τη Βουλή των Ελλήνων και Πανίκος Λεωνίδου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Κύπρου.

Πριν από την εκδήλωση, είχαμε την ευκαιρία να επισκεφθούμε τον ιστορικό ναό της Αγίας Σοφίας του Μπενεβέντο, που έχει οικοδομηθεί τον 8ο αιώνα, και είναι ένα από τα επτά προστατευόμενα μνημεία στον επίσημο κατάλογο της ΟΥΝΕΣΚΟ με τον τίτλο «Οι Λομβαρδοί στην Ιταλία».

Στη συνέχεια, συναντηθήκαμε με τον Δήμαρχο του Μπενεβέντο, και πρώην υπουργό Δικαιοσύνης, κ. Κλεμέντε Μαστέλα, τον οποίο ενημέρωσα ότι φιλοδοξούμε να δημιουργήσουμε μια πολιτιστική διαδρομή, κατά το πρότυπο των “βημάτων του Αγίου Παύλου”, μεταξύ των πόλεων που φιλοξενούν ιστορικούς ναούς της Αγίας Σοφίας.

Σε αυτό το δίκτυο θα συγκαταλέγεται, αναμφίβολα και το Μπενεβέντο. Η προώθηση αυτού του σχεδίου, εκτός των άλλων, θα ενισχύσει τον θρησκευτικό και ιστορικό τουρισμό.

Σε όλες αυτές τις παρουσιάσεις του Τόμου, καταστήσαμε σαφές ότι είμαστε αποφασισμένοι να συνεχίσουμε αυτήν την εκστρατεία για την προστασία της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη όχι μόνο γιατί το μοναδικό αυτό μνημείο αποτελεί παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά και ως τέτοιο θα πρέπει να τυγχάνει σεβασμού και από την Τουρκία στην επικράτεια της οποίας βρίσκεται σήμερα.

Επιμένουμε για έναν ακόμη λόγο. Διότι η Αγία Σοφία ως οικουμενική καθέδρα της ενωμένης χριστιανοσύνης της πρώτης χιλιετίας είναι και οικουμενικό σύμβολο των χριστιανικών αξιών που μοιραζόμαστε όλοι οι χριστιανοί ανεξαρτήτως δόγματος.

Συναντήσεις για την Πρωτοβουλία εορτασμών του Κοινού Πάσχα “Pasqua Together 2025”:

Όπως γνωρίζετε, τόσο οι Ορθόδοξοι όσο και οι Καθολικοί θα γιορτάσουν του χρόνου, το 2025, την ίδια Κυριακή το Πάσχα, καθώς συμπίπτει η ημερομηνία. Η ευτυχής αυτή συγκυρία συνοδεύεται και από την επέτειο των 1700 ετών από την Α’ Οικουμενική Σύνοδος στη Νίκαια.

Με αυτή την αφορμή φαίνεται να συντελούνται διαβουλεύσεις στον Ορθόδοξο και τον Καθολικό Κόσμο με πρωτοβουλία των επικεφαλής των Εκκλησιών, του  Οικουμενικού Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Βαρθολομαίου και του Πάπα Ρώμης Φραγκίσκου, προκειμένου να ολοκληρωθεί ένας διάλογος που κρατάει χρόνια και εν τέλει να συμφωνηθεί ο κοινός εορτασμός της μεγάλης γιορτής της Χριστιανοσύνης από εδώ και στο εξής.

Ενδεικτική προς αυτή την κατεύθυνση φαίνεται να είναι και η προγραμματισμένη επίσκεψη του Πάπα Φραγκίσκου στην Κωνσταντινούπολη και τη Νίκαια –σημερινό το Ιζνίκ- εντός του 2025, με την ευκαιρία της επετείου από την Α’ Σύνοδο της Νίκαιας.

Σε αυτό το πλαίσιο, στις 14 Σεπτεμβρίου 2024, ανήμερα της εορτής της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, αντιπροσωπεία της ομάδας Pasqua Together 2025, που απαρτίζεται από εκπροσώπους της ΔΣΟ, της οργάνωσης Together for Europe, του δικτύου «Ιησούς Χριστός 2033» και του Κινήματος των Focolare, πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στην Α.Θ.Π. τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο στην Κωνσταντινούπολη.

Η επίσκεψη επικεντρώθηκε στις κοινές πρωτοβουλίες για τον εορτασμό της 1700ής επετείου από την Α΄ Οικουμενική Σύνοδο, καθώς και για τον κοινό εορτασμό του Πάσχα το 2025.

Στην αντιπροσωπεία της Οργάνωσης μας, εκτός από τον ομιλούντα ως επικεφαλής, συμμετείχαν ο Πρόεδρος της Γενικής Συνέλευσης, κ. Ιοάν Βουλπέσκου και οι βουλευτές κ.κ. Αθανάσιος Δαβάκης από την Ελλάδα, Πανίκος Λεωνίδου από την Κύπρο, Αλέξανδρος Τσότριτς από τη Σερβία, και Μίλε Ταλέβσκι από τη Βόρεια Μακεδονία, καθώς και ο σύμβουλος της ΔΣΟ, δρ. Κώστας Μυγδάλης.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης μας ενημέρωσε ότι τόσο η Ορθόδοξη όσο και η Καθολική Εκκλησία έχουν ήδη δημιουργήσει κοινές επιτροπές για τον εορτασμό της 1700ής επετείου, με προγραμματισμένες εκδηλώσεις στην πόλη της Νίκαιας.

Η αντιπροσωπεία του Pasqua together 2025 παρουσίασε στον Παναγιώτατο το κοινό όραμά τους για την ενότητα των χριστιανικών κοινοτήτων, παραδίδοντας ένα συμβολικό κείμενο-Διακήρυξη που έχει υπογραφεί από όλες αυτές οργανώσεις.

Το έγγραφο αυτό αντικατοπτρίζει τη δέσμευσή τους για την προώθηση της ενότητας των χριστιανών, μέσω των προγραμματισμένων εορταστικών εκδηλώσεων.

Αυτή η πρωτοβουλία υπογραμμίζει τον ουσιαστικό ρόλο που διαδραματίζουν οι οργανώσεις αυτές στην οικοδόμηση γεφυρών συνεργασίας ανάμεσα στους χριστιανούς σε παγκόσμιο επίπεδο.

Η επίσκεψη αυτή αποτέλεσε μια σημαντική ευκαιρία για την ενίσχυση των δεσμών μεταξύ της Ορθοδοξίας, των διακοινοβουλευτικών πρωτοβουλιών και των κινημάτων πολιτών που εργάζονται για την ειρηνική συνύπαρξη και την ενότητα των χριστιανικών κοινοτήτων.

Έχοντας ολοκληρώσει με επιτυχία την αποστολή στο Φανάρι, μέσα σε λίγες μέρες μεταβήκαμε και στο Βατικανό για επίσημη συνάντηση της Ομάδας Pasqua To gether 2025 με τον Αγιότατο Πάπα Φραγκίσκο.

Από πλευράς της ΔΣΟ, εκτός του ομιλούντος και του προέδρου της Γενικής μας Συνέλευσης, συμμετείχαν οι βουλευτές κ.κ. Πανίκος Λεωνίδου και Alexander Čotrič, ο σύμβουλος της ΔΣΟ δρ Κώστας Μυγδάλης και ο σύνδεσμος της ΔΣΟ με τον καθολικό κόσμο κ. Virgilio Avato.

Την οργάνωση «Together for Europe» εκπροσώπησαν οι κ.κ. Γκέρχαρντ Πρός, από την Γερμανία, Γιοχάνες Φιτζενμπάουερ, από την Αυστρία, και Ντιέγκο Γκόλλερ από την Ιταλία. Το Κέντρο Χριστιανικής Ενότητας «Uno»-Κίνημα «Focolare» εκπροσώπησαν η κα Μαρία Ουίνκεν από την Γερμανία, ο κ. Ένο Ντιζκέμα, από την Ολλανδία, η κα Σάντρα Φερέιρα Ριμπέιρο, από την Βραζιλία, η Συρορθόδοξη κα Μέρβατ Κέλι και η κα Χάικ Βέσπερ, από την Γερμανία.

 Από το δίκτυο «Ιησούς Χρηστός 2033» παραβρέθηκαν ο κ. Μάρτιν Χόεγκερ, από την Ελβετία, και ο πάστορας της Ευαγγελικής Μεταρρυθμισμένης Εκκλησίας στην Ελβετία Μάικλ Κόχερ.

Την κοινή προσφώνηση όλων των οργανώσεων προς τον Πάπα ανέγνωσε ο νέος πρόεδρος της Γενικής μας Συνέλευσης κ. Ioan Vulpescu, ο οποίος, μεταξύ άλλων, υπογράμμισε ότι «είμαστε βέβαιοι ότι η οδός της συνεργασίας που έχετε ανοίξει με τον Παναγιώτατο Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο, είναι η οδός της ελπίδας για ένα φωτεινότερο αύριο. Χρέος μας είναι αυτήν την οδό να την ακολουθήσουμε και να την διαπλατύνουμε χάριν των υψηλών χριστιανικών αξιών και του καλού ολόκληρης της ανθρωπότητος».

Ο Πάπας Φραγκίσκος, απευθυνόμενος στα μέλη των οργανώσεων, μεταξύ άλλων διατύπωσε την ευχή να «επιδιώξουμε να στοχαζόμαστε, να μοιραζόμαστε και να σχεδιάζουμε μαζί, κρατώντας τον Ιησού ενώπιόν μας, ευγνώμονες για το κάλεσμά του και πρόθυμοι, ενωμένοι, να γίνουμε μάρτυρές Του, ‘‘ἵνα ὁ κόσμος πιστεύσῃ’’. Πρέπει να περπατήσουμε μαζί. Αγαπητοί αδελφοί και αδελφές, ο Κύριος να σας ευλογεί και να σας ανταμείψει για ό,τι κάνετε. Σας ευχαριστώ για αυτή τη συνάντηση. Προσεύχομαι για εσάς και σας παρακαλώ μην ξεχάσετε να προσευχηθείτε και εσείς για μένα».

Στη συνέχεια, πραγματοποιήσαμε  συνάντηση με τους συνυπογράφοντες την «Έκκληση της Θεσσαλονίκης για τις χριστιανικές αξίες στην Ευρώπη», ήτοι τον πρόεδρο του Συμβουλίου Ευρωπαϊκών Εκκλησιών (CEC), Αρχιεπίσκοπο Θυατείρων και Μεγάλης Βρεταννίας κ. Νικήτα, τον Γενικό Γραμματέα της Διάσκεψης Ευρωπαϊκών Εκκλησιών κ. Φρανκ Ντίτερ Φισμπαχ, τον πρόεδρο της Συνόδου Καθολικών Επισκόπων της ΕΕ (COMECE), Επίσκοπο του Λατίνο κ. Μαριάνο Γκροτσιάτα και τον συντονιστή της οργάνωσης «Together for Europe» κ. Γκέρχαρτ Πρός.

Σε αυτή τη συνάντηση, συζητήσαμε τις κατευθυντήριες γραμμές και τις κοινές δράσεις για το επόμενο διάστημα.

Συμμετοχή σε διεθνείς εκδηλώσεις:

  • • Συμμετοχή αντιπροσωπείας της ΔΣΟ στην Υπουργική Διάσκεψη του Βερολίνου για τις επιπτώσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης στη Θρησκευτική Ελευθερία, Βερολίνο, 10-11 Οκτωβρίου 2024:

Ήταν ιδιαίτερη τιμή και ένδειξη αναγνώρισης του έργου που επιτελούμε το γεγονός ότι λάβαμε πρόσκληση να συμμετάσχουμε στην Υπουργική Διάσκεψη της Διεθνούς Συμμαχίας για τη Διεθνή Θρησκευτική Ελευθερία.

Για όσους δεν είναι εξοικειωμένοι, πρόκειται για μια ομάδα χωρών –με προεξάρχουσες τις ΗΠΑ- που συνεδριάζουν από το 2017 σε ετήσια βάση για την προστασία και την προαγωγή της ελευθερίας της θρησκείας, όπου Γης.

Στην Διάσκεψη του Βερολίνου μεταβήκαμε με τον κ. Ηλία Μυριάνθους από την Κύπρο και τον σύμβουλο δρ Μυγδάλη. Το θέμα της φετινής Διάσκεψης αφορούσε τις «επιπτώσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης στη Θρησκευτική Ελευθερία».

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, είχαμε σημαντικές συναντήσεις με εκπροσώπους θεσμών και κυβερνητικούς αξιωματούχους διαφόρων κρατών που δραστηριοποιούνται στον χώρο του διαθρησκειακού και διαπολιτισμικού διαλόγου.

Πιο συγκεκριμένα, επισκεφτήκαμε την έδρα του Ιδρύματος Αντενάουερ, όπου μας υποδέχτηκε ο Αναπληρωτής Διευθυντής Ανάλυσης και Συμβουλευτικής και Διευθυντής Κοινωνικής Συνοχής, δρ Ανδρέας Γιάκομπς, και η υπεύθυνη για τη Δυτική και Νότια Ευρώπη στο Τμήμα Ευρωπαϊκής και Διεθνούς Συνεργασία κ. Λορέτα φον Πλέτενμπεργκ.

Επισημάναμε ότι το φαινόμενο της θρησκείας ίσως είχε υποτιμηθεί για πολλές δεκαετίες από την πολιτική.

Ωστόσο, ο πόλεμος στην Ουκρανία, και όσα ζούμε τον τελευταίο χρόνο στη Μέση Ανατολή, αναδεικνύουν πόσο σημαντική είναι η επίδραση της θρησκείας στη γεωπολιτική.

Επίσης, η μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί από την κυβέρνηση του Ερντογάν είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα εργαλειοποίησης της θρησκείας.

Δεν είναι, επίσης τυχαίο ότι ο Τούρκος πρόεδρος εγκαινιάζει στα Τίρανα το μεγαλύτερο τζαμί των Βαλκανίων, σε μια προσπάθεια αύξησης της τουρκικής επιρροής στην Αλβανία και τα Βαλκάνια.

  • • Συνάντηση αντιπροσωπείας της ΔΣΟ με τον Γενικό Γραμματέα του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών (WCC), Γενεύη, 15 Οκτωβρίου 2024:

Στο περιθώριο της επίσκεψής μας στη Γενεύη για τη συμμετοχή μας στην 149η Συνέλευση της Δια-Κοινοβουλευτικής Ένωσης (IPU) με το καθεστώς του παρατηρητή, ζητήσαμε μια συνάντηση με τον επικεφαλής του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών, τον Γενικό Γραμματέα, δρ Τζέρι Πιλάι.

Στη συνάντηση συμμετείχαν το Μέλος της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κύπρου κ. Μαρίνος Μουσιούττας, ο Σύμβουλος της ΔΣΟ δρ Κώστας Μυγδάλης και ο μόνιμος αντιπρόσωπος του Οικουμενικού Πατριαρχείου στο Παγκόσμιο Συμβούλιο, κ. Γιώργος Λαιμόπουλος.

Στη διάρκεια της συνάντησης, ενημέρωσα τον Γενικό Γραμματέα για την «Έκκληση της Θεσσαλονίκης για τις χριστιανικές αξίες», σημειώνοντας ότι «η Έκκλησή μας αυτή προς τους Ευρωπαϊκούς Θεσμούς εκφράζει τις ανησυχίες μας για την σιωπηρή στάση της ΕΕ απέναντι στις χριστιανικές αξίες, που εμπνέουν μεγάλη μερίδα των Ευρωπαίων πολιτών, ενώ περιλαμβάνει και προτάσεις για ουσιαστικότερη ενεργοποίηση του μηχανισμού του άρθρου 17 της Συνθήκης της Λισαβόνας για τακτικό και εποικοδομητικό διάλογο της ΕΕ με τις εκκλησίες και θρησκευτικές οργανώσεις».

Από την πλευρά του ο ΓΓ του ΠΣΕ εξήρε το έργο της Οργάνωσής μας για την προαγωγή των χριστιανικών αξιών εντός και εκτός ΕΕ και σημείωσε ότι σε πάρα πολλά σημεία του κόσμου η θρησκευτική ελευθερία είναι σε κίνδυνο, ιδιαίτερα από τον θρησκευτικό φονταμενταλισμό.

Το ΠΣΕ είναι πολύ δραστήριο στη συνεργασία με άλλες θρησκευτικές κοινότητες.

Είχαμε ακόμη την ευκαιρία να συζητήσουμε για την έκφραση του θρησκευτικού φονταμενταλισμού, που είναι και η έλλειψη σεβασμού των θρησκευτικών μνημείων.

Μια τέτοια κραυγαλέα περίπτωση είναι η μετατροπή της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη σε τέμενος. Είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα εργαλειοποίησης της θρησκείας από την πολιτική.

Ο Τούρκος πρόεδρος την μετέτρεψε με πανηγυρικό τρόπο σε τζαμί στην προσπάθειά του να φανεί ως ηγέτης του μουσουλμανικού κόσμου. Ακόμα και Τούρκοι ακαδημαϊκοί επισημαίνουν πια ότι το μνημείο κινδυνεύει από την αθρόα προσέλευση των μουσουλμάνων.

Τον ενημερώσαμε και για την διεθνή εκστρατεία για την αφύπνιση της διεθνής γνώμης με την έκδοση αυτού του τόμου, τον οποίο πριν δύο χρόνια παρουσιάσαμε στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης του ΠΣΕ στην Καρλσρούη.

Κατά την παραμονή της στη Γενεύη, η αντιπροσωπεία της ΔΣΟ, εκκλησιάστηκε στον Ιερό Ναό του Αποστόλου Παύλου στο Ορθόδοξο Κέντρο του Οικουμενικού Πατριαρχείου στο Σαμπεζύ, όπου μετά τη λειτουργία, με επιθυμία του συμβούλου της ΔΣΟ δρ Κώστα Μυγδάλη, τελέστηκε επιμνημόσυνη δέηση στο μνήμα του αείμνηστου μητροπολίτη πρώην Ελβετίας Δαμασκηνού.

  • • Συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα της Δια-Κοινοβουλευτικής Ένωσης (IPU), Γενεύη, 16 Οκτωβρίου 2024:

Οι διαθεσμικές μας επαφές με την Δια-Κοινοβουλευτική Ένωση (IPU) έχουν ενισχυθεί σε μεγάλο βαθμό ιδίως μετά την συμμετοχή μας στην επιτυχημένη Κοινοβουλευτική Διάσκεψη για τον Διαθρησκειακό Διάλογο, που πραγματοποιήθηκε στο Μαρακές, τον Ιούνιο 2023, όπου ο συμμετείχε ως παρεμβαίνων ο συνάδελφος βουλευτής κ. Ιωάννης Σαρακιώτης.

Ένα ακόμη σημείο σταθμός στη συνεργασία μας είναι το γεγονός ότι η IPU στην Κοινοβουλευτική Έκθεση για την Θρησκεία και την Πίστη αναφέρεται στην ΔΣΟ ως ένα εκ των ελάχιστων διακοινοβουλευτικών δικτύων με θρησκευτικό προσανατολισμό και εξάρει το έργο μας για την προώθηση της διαθρησκειακής συνεννόησης.

Πληροφορούμαστε, μάλιστα, ότι ανάλογη αναφορά στην Οργάνωσή μας θα υπάρχει και στο δεύτερο μέρος της έκθεσης, που πρόκειται να δημοσιευτεί σύντομα. Φαίνεται, λοιπόν, ότι ο παγκόσμιος οργανισμός κοινοβουλίων μας αντιμετωπίζει ως έναν αξιόπιστο κοινοβουλευτικό εταίρο σε ζητήματα που αγγίζουν τη θρησκευτική σφαίρα.

Για τον λόγο αυτό μεταβήκαμε στην Γενεύη, ώστε να συμμετέχουμε στην 149η Συνέλευση της IPU και να πραγματοποιήσουμε συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα της, κ. Μάρτιν Τσουνγκόνγκ.

Στη συνάντηση συμμετείχαν, επίσης, ο Σύμβουλος της ΔΣΟ δρ Κώστας Μυγδάλης και εκ μέρους της IPU η Σύμβουλος για τον Διαθρησκειακό Διάλογο δρ Σάρα  Μάρκιεβιτς.

Αξίζει να σημειωθεί ότι είναι η δεύτερη φορά στην Ιστορία της Οργάνωσής μας που επικεφαλής της ΔΣΟ πραγματοποιεί συνάντηση με τον επικεφαλής της IPU, με την πρώτη να ανάγεται πολλά χρόνια πίσω, στο 2005, κατά τη 12η Γ.Σ. της ΔΣΟ.

Εκείνη τη χρονιά, ο τότε Γενικός Γραμματέας της ΔΣΟ, κ. Στέλιος Παπαθεμελής συναντήθηκε με τον τότε Γενικό Γραμματέα της IPU, δρ Αντερς Τζόνσον και αποφάσισαν να εδραιώσουν τη συνεργασία, χορηγώντας σε αμοιβαία βάση καθεστώς παρατηρητή σε εργασίες Συνελεύσεων.

Τιμώντας αυτή την ιστορική στιγμή, αποφασίσαμε, κατόπιν εισήγησης του Συμβούλου της ΔΣΟ, δρ Μυγδάλη, να επιδώσουμε την Επιστολή Προσχώρησης της ΔΣΟ στις «Κοινές Αρχές για την Κοινοβουλευτική Υποστήριξη».

Πρόκειται για ένα κείμενο που δεν θέτει απλώς τα παγκόσμια πρότυπα για τη διεθνή συνεργασία στο πεδίο των διακοινοβουλευτικών σχέσεων.

Είναι ένα χρηστικό εργαλείο που παρέχει σαφείς κατευθύνσεις για την οικοδόμηση ισχυρών εθνικών κοινοβουλίων, τη θωράκιση του κοινοβουλευτισμού από εξωγενείς απειλές και την ενδυνάμωση των κοινοβουλευτικών θεσμών, προκειμένου να μπορούν να εκφράζουν αυθεντικά τους πολίτες που εκπροσωπούν.

Η προσχώρησή μας στο κείμενο αρχών χαροποίησε ιδιαιτέρως την ηγεσία της IPU, με τον Γενικό Γραμματέα να προβαίνει σε ανάλογη ανάρτηση στον προσωπικό του λογαριασμό στο «Χ».

Κατά τη συνάντηση, υπογράμμισα ότι «μοιραζόμαστε τους ίδιους προβληματισμούς με την IPU για το μέλλον του κόσμου και τον ρόλο που οι θρησκείες διαδραματίζουν στις σύγχρονες κοινωνίες.

Παρακολουθούμε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τις θέσεις που διατυπώνει η IPU για τη σημασία του διαθρησκειακού και διαπολιτισμικού διαλόγου, ενώ συμμετείχαμε στην Κοινοβουλευτική Διάσκεψη για τον Διαθρησκειακό Διάλογο που οργανώσατε στο Μαρακές.

Παρόμοια δράση ανέλαβε και η ΔΣΟ, με τη διοργάνωση Διεθνούς Πολιτικού Συνεδρίου στη Θεσσαλονίκη, τον περασμένο Μάιο, και την υπογραφή Έκκλησης προς τους Ευρωπαϊκούς Θεσμούς για την συμπερίληψη αναφορών στις χριστιανικές αξίες στα κείμενα της ΕΕ».

Από την πλευρά του ο Γενικός Γραμματέας της IPU υπογράμμισε, μεταξύ άλλων, ότι ο θεσμός που ηγείται έχει πολλά κοινά στοιχεία, κοινές αξίες και αρχές, όσον αφορά τον διάλογο και την ειρήνη, με την ΔΣΟ. Δήλωσε, μάλιστα, πολύ ευχαριστημένος από την μέχρι σήμερα συνεργασία, και εξέφρασε την επιθυμία αυτή να ενισχυθεί περαιτέρω διότι «ο κόσμος περνάει μία μεγάλη κρίση, η οποία στηρίζεται σε εξτρεμιστικές βάσεις και ιδεολογίες».

Τέλος, ο Γενικός Γραμματέας της IPU μας πρότεινε να αναλάβουμε ενεργό ρόλο στην επόμενη Συνέλευση της IPU στην Τασκένδη του Ουζμπεκιστάν, διοργανώνοντας μια παράλληλη εκδήλωση για τον διάλογο κοινοβουλευτικών και θρησκευτικών προσωπικοτήτων, που θα βασίζεται στη Διάσκεψη του Μαρακές και θα τη γεφυρώνει με την επικείμενη Διάσκεψη της Ρώμης για το Διαθρησκειακό Διάλογο τον Ιούνιο 2025.

Στο περιθώριο της Συνέλευσης της IPU συναντήσαμε, επίσης, την Διευθύντρια του Τμήματος των Κοινοβουλίων-Μελών και των Εξωτερικών Σχέσεων της IPU, Πρέσβη κα Άντα Φίλιπ.

  • • Συμμετοχή στην επετειακή συνάντηση της οργάνωσης Together for Europe, Γκρατς, 30 Οκτωβρίου – 2 Νοεμβρίου:

Πρόκειται για μια οργάνωση που έχει στους κόλπους της  περισσότερες από 300 οργανώσεις πολιτών σε όλη την Ευρώπη. Το χαρακτηριστικό των μελών όλων αυτών τον οργανώσεων είναι ότι είναι μέλη διαφόρων χριστιανικών εκκλησιών η ομολογιών, δηλαδή πιστοί χριστιανοί ή και ακόμη πολίτες που πιστεύουν στις αξίες και στην ιστορική παρουσία του Χριστιανισμού στην Ευρώπη.

Το όργανο αυτό δημιουργήθηκε το 1999 προκειμένου να εκφράσει τις αγωνίες όλων για το ευρωπαϊκό μέλλον. Μαζί για την  Ευρώπη. Αρχίσαμε την συνεργασία μαζί τους από το έτος 2000 πάνω στο θέμα Pasqua Together 2025 και από την άνοιξη υπογράψαμε μαζί το κείμενο για τις χριστιανικές αξίες στην Θεσσαλονίκη. Είχαμε μαζί τις συναντήσεις με τον Οικουμενικό Πατριάρχη και τον Πάπα.

Πρέπει να πω ότι αυτή η οργάνωση ήταν μέχρι να συναντηθούμε μαζί, απολύτως προσανατολισμένη μόνο στην προσευχή και στις αγαθοεργίες, όπως επίσης και στην ιεραποστολή.

Σε αυτό που ονομάζεται κοινωνικό έργο των χριστιανικών Εκκλησιών και των πιστών τους.

Μέσα σε  αυτό το πλαίσιο της κοινωνικής παρουσίας των χριστιανών στην Ευρώπη εξαντλούσαν όλη τους την δυναμική.

Με την δικιά μας συνεργασία εκτιμώ πως άρχισαν να σκέφτονται σοβαρά και την πολιτική ως δυνατότητα έκφρασης των απόψεών τους και της αγωνίας τους για το ευρωπαϊκό μέλλον. Νομίζω ότι αυτό είναι σαφές.

Η υποδοχή υπήρξε καταπληκτική ενέταξαν στο πρόγραμμά τους ένα θέμα με τίτλο ο χριστιανισμός αναπνέει με δύο πνεύμονες, γνωρίστε την Ορθοδοξία. Μας έδωσαν την δυνατότητα να εξηγήσουμε τις  απόψεις μας και το έργο μας, τους προβληματισμούς μας τους οποίους άκουσαν με προσοχή.

Έκαναν ερωτήσεις και μας προέτρεψαν να συνεχίσουμε την προσπάθεια μας με το κείμενο της Θεσσαλονίκης και να αναδείξουμε με κάθε τρόπο τις χριστιανικές αξίες.

Επιπλέον είχαμε την δυνατότητα για συναντήσεις με δύο πρώην πρωθυπουργούς τον πρώην πρωθυπουργό της Σλοβενίας κ. Lojze Peterle, και τον πρώην πρωθυπουργό της Σλοβακίας κ. Eduard Heger, και άλλα πολιτικά στελέχη από διάφορες χώρες. Νομίζω πως η συνεργασία αυτή έχει την δικιά της δυναμική και μπορεί να προχωρήσει.

 Σε αυτό το σημείο, ολοκληρώθηκε η παρουσίαση του απολογιστικού έργου της ΔΣΟ από τον Ιούλιο μέχρι σήμερα.

Read more...

Εισήγηση του δρ Μάξιμου Χαρακόπουλου στο Γ΄ Επιστημονικό Συνέδριο Μνήμης Μικρασιατικού Ελληνισμού τητης Εκκλησίας της Ελλάδος, με θέμα: «Η προσπάθεια των Κεμαλικών για τη δημιουργία Τουρκορθόδοξης Εκκλησίας και ο ρόλος του παπα-Ευθύμ».

ΜΑΧ 1 3

Αθήνα, 19 Οκτωβρίου 2024

Εισήγηση του δρ Μάξιμου Χαρακόπουλου

στο Γ΄ Επιστημονικό Συνέδριο Μνήμης Μικρασιατικού Ελληνισμού της Εκκλησίας της Ελλάδος, με θέμα:

«Η προσπάθεια των Κεμαλικών για τη δημιουργία Τουρκορθόδοξης Εκκλησίας και ο ρόλος του παπα-Ευθύμ».

 

Σεβασμιώτατοι, κύριες και κύριοι,

Θέλω κατ’ αρχήν να συγχαρώ στο πρόσωπο του μητροπολίτη Δημητριάδος την Εκκλησία της Ελλάδος, καθώς και τον πρόεδρο της Επιστημονικής Επιτροπής καθηγητή κ. Εμμανουήλ Βαρβούνη, για τη διοργάνωση των επιστημονικών συνεδρίων Μνήμης του Μικρασιατικού Ελληνισμού σε συνέχεια αυτών για την Ελληνική Επανάσταση, και να ευχαριστήσω την οργανωτική επιτροπή για την τιμή να είμαι εκ των εισηγητών στο εκλεκτό αυτό πάνελ.

Θα προσπαθήσω να φωτίσω τη μελανή αυτή σελίδα του μικρασιατικού ελληνισμού, πρωταγωνιστής της οποίας είναι ο περιβόητος παπα-Ευθύμ.

Που, πότε, ποιοι, πως και γιατί επιχείρησαν τη δημιουργία τουρκορθόδοξης εκκλησίας στην Ανατολή;

Στα ερωτήματα αυτά θα προσπαθήσω να δώσω απαντήσεις, αφιερώνοντας αυτή την εισήγηση στο εξαίρετο Κωνσταντινουπολίτη διπλωμάτη και ακαδημαϊκό Αλέξη Αλεξανδρή, τον οποίο πρόσφατα χάσαμε, πρωτοπόρο σκαπανέα της έρευνας για τον εγχείρημα του παπα-Ευθύμ, και ευρύτερα για τον ελληνισμό της Ανατολής. 

Ο ελληνισμός στην οικουμενική του διάσταση έχει την ιδιαιτερότητα να επεκτείνεται ιστορικά και πολιτισμικά πολύ πέρα από τα στενά όρια του ελλαδικού κράτους. Αυτός, άλλωστε, ήταν και ο λόγος εκδήλωσης της Μεγάλης Ιδέας. Να συνενώσει σε ένα κράτος όλα τα αλύτρωτα τμήματα του έθνους, τα οποία για αιώνες βρίσκονταν υπό ξενικό ζυγό.

Από τους πλέον συμπαγείς όγκους του εκτός ελλαδικού κράτους ελληνισμού ήταν αυτός της Μικράς Ασίας. Ο ελληνισμός αυτός, ωστόσο, δεν ήταν ενιαίος, αλλά εντός του εκδήλωνε σημαντικές διαφοροποιήσεις. Ιδιαίτερα μεταξύ των Ελλήνων των δυτικών παραλίων, του Πόντου και αυτών της ενδοχώρας.

Σε αντίθεση με την πολυπληθή ελληνική παρουσία στα δυτικά παράλια της Μικράς Ασίας, οι ορθόδοξοι της Καππαδοκίας, στις αρχές του 20ού αιώνα, είναι συγκεντρωμένοι σε 81 πόλεις, κωμοπόλεις και χωριά που συγκροτούν ένα ισχνό σύμπλεγμα νησίδων ελληνισμού στο αρχιπέλαγος του τουρκισμού της Ανατολίας. Εξ’ αυτών η πλειοψηφία, οι 49 είναι τουρκόφωνες.

Σύμφωνα με τουρκική στατιστική, πριν τους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912, στο Βιλαέτιο Ικονίου, που καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος των γεωγραφικών ορίων της Καππαδοκίας, σε σύνολο πληθυσμού 1.101.549 κατοίκων, οι Έλληνες είναι μόλις 87.021 (8%).

Σε υπόμνημά τους στις 10 Μαΐου 1922, τρεις Βρετανοί εμπειρογνώμονες του Φόρεϊν Όφις, οι Toynbee, Bootwood και Gordon, ανεβάζουν τους Έλληνες Καππαδόκες σε 500.000. Στη Λοζάνη, και οι δύο αντιπροσωπείες Ελλήνων και Τούρκων αποδέχθηκαν ότι οι τουρκόφωνοι Καππαδόκες ανέρχονται γύρω στις 50.000.

Το πλέον επίσημο στοιχείο είναι η απογραφή του πληθυσμού στην Ελλάδα το 1928, σύμφωνα με την οποία μεταξύ του 1.221.849 προσφύγων καταγράφηκαν 103.642 τουρκόφωνοι Έλληνες.

Η τουρκοφωνία, λοιπόν, για την οποία έχουν διατυπωθεί διάφορες απόψεις, θεωρητικά προσέφερε βάση στο εγχείρημα του παπα-Ευθύμ.

Ωστόσο, καθώς μετά από τη μάχη στο Ματζικέρτ το 1071 μεγάλες περιοχές της Μικράς Ασίας είχαν περάσει σε οθωμανικό έλεγχο και σταδιακά έχασαν σε σημαντικό βαθμό την ελληνική γλώσσα και απειλούνταν με αφανισμό η ιδιαίτερη ταυτότητα των γηγενών Ελλήνων Ορθοδόξων χριστιανών, το Οικουμενικό Πατριαρχείο αναδείχθηκε κιβωτός σωτηρίας.  Αποδεικνύοντας στην πράξη ότι η θρησκεία μπορεί να βαραίνει περισσότερο στη διατήρηση της εθνικής ταυτότητας από ότι η γλώσσα.

Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά ο Octave Merlier «πράγματι η γλώσσα ενδέχεται ενίοτε να εξαφανιστεί, αλλ’ οι τουρκόφωνοι Έλληνες Καππαδοκικών τινών κοινοτήτων ουδ’ επ’ ελάχιστον έπαυσαν, ως εκ τούτου να παραμένουν γνήσιοι Έλληνες. Και τότε η Εκκλησία διεφύλαξε τον ελληνισμόν των. Και περισσότερον από την Εκκλησίαν καθ' εαυτήν ο Χριστιανισμός. Αι κοινότηται αυταί είχον διατηρήσει την γλώσσαν και την ορθοδοξίαν ως όργανα διαρκείας. Εκεί όπου η γλώσσα είχε παραχωρήσει την θέσιν εις την τουρκικήν, ο Χριστιανισμός είχε γίνει η ζύμη του Ελληνισμού».

Παράλληλα, οι Καππαδόκες με τις ευλογίες της εκκλησίας κατέφυγαν στη χρησιμοποίηση της τουρκικής με ελληνικούς χαρακτήρες. Η γραφή αυτή ονομάστηκε καραμανλήδικη, στην τουρκική «karamanlica».

Το σύστημα της γραφής της τουρκικής γλώσσας με ελληνικά γράμματα απέβη εξαιρετικά ευεργετικό για τους τουρκόφωνους της Ανατολής.

Ενίσχυσε τους δεσμούς τους με την εκκλησιά, στα κείμενα της οποίας είχαν πλέον πρόσβαση, και κατ' επέκταση στερέωσε την εθνική τους ταυτότητα.

Ο 19ος αιώνας, με τις μεταρρυθμίσεις του τανζιμάτ, αρχικά το 1839 και κυρίως με το Χάτι-Χουμαγιούν το 1856, χαρακτηρίζεται από μια πνευματική αναγέννηση στην Καππαδοκία, που θα στηριχθεί στις συνδρομές των ισχυρών οικονομικά Καππαδοκών και στις συστηματικές προσπάθειες φωτισμένων ανδρών της εκκλησίας.

Βεβαίως, την ίδια περίοδο, εκδηλώνεται και ένα σχετικό ενδιαφέρον από το εθνικό κέντρο, την Αθήνα, για τη γλώσσα των Ελλήνων της Ανατολής, που τουρκοφώνησαν. Με συντονισμένες προσπάθειες ιδρύονται σχολεία, στέλνονται δάσκαλοι σε όλα τα χωριά της Καππαδοκίας, προκειμένου να αναστραφεί η τουρκοφώνηση των εκεί Ελληνορθόδοξων. Το 1906 δημιουργείται στο Ικόνιο η πρώτη ελληνική προξενική αρχή.

Η κατάσταση, όμως, αλλάζει με την επανάσταση των Νεότουρκων το 1908. Τα μέλη του κομιτάτου «Ένωσις και Πρόοδος», προωθούν την ανατροπή του παραδοσιακού συστήματος των Μιλλέτ και την αντικατάστασή του από Βουλή εκλεγμένη έμμεσα από το σύνολο των πολιτών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ανεξαρτήτως γλώσσας ή θρησκείας.

Το εθνικό κέντρο σε συνεργασία με το Οικουμενικό Πατριαρχείο κινητοποίησε τις διπλωματικές του δυνάμεις για να επιτύχει όσο το δυνατόν μεγαλύτερη αλλά και πιστή στη «μητέρα πατρίδα» εκπροσώπηση.

Στις εκλογές του 1908 εκλέγεται Έλληνας βουλευτής Νίγδης, ο έμπορος Γεώργιος Κούρτογλου, ο οποίος αργότερα θα εκλεγεί και βουλευτής Καρασή (Κυδωνίων).

Αξίζει να σημειωθεί ότι καθ' όλη την περίοδο των Νεότουρκων, η πλειονότητα των Ελλήνων βουλευτών που αντιπροσωπεύουν το μιλλέτ των Ρωμιών είναι καππαδοκικής καταγωγής, λόγω της γνώσης της τουρκικής γλώσσας, την οποία αγνοούν οι περισσότεροι Έλληνες στην Πόλη ή τη Σμύρνη.

Δυστυχώς, με την επιβολή του πραξικοπήματος των Νεότουρκων το 1913, μετά την ήττα της Τουρκίας στο βαλκανικό μέτωπο, θα διαψευστούν οριστικά οι ελπίδες για σταδιακή μετεξέλιξη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, κατά τα δυτικά πρότυπα, σε πολυεθνικό κράτος, στη βάση της ισοπολιτείας και ισονομίας, με σεβασμό των δικαιωμάτων όλων των πολιτών της ανεξαρτήτως γλώσσας, θρησκείας ή καταγωγής.

Τα δραματικά γεγονότα που ακολούθησαν, ο ατυχής μικρασιατικός πόλεμος, η γενοκτονία χριστιανικών πληθυσμών, η πυρπόληση της Σμύρνης και η προσφυγιά των εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων, διαμόρφωσαν ένα νέο τοπίο και για τους Έλληνες της Καππαδοκίας.

Οι Καππαδόκες έζησαν τον απόηχο του πολέμου, μακριά από τα πεδία των μαχών, και μετά την κατάρρευση του μετώπου και τη συνακόλουθη καταστροφή, για σχεδόν δύο χρόνια βίωσαν μια ιδιότυπη ομηρία.

Από τη σφαγή της Σμύρνης μέχρι τη συνθήκη της Λοζάνης και την υλοποίησή της παρέμειναν στις κοινότητές τους, αρχικά αναμένοντας την έκβαση των ελληνοτουρκικών διαπραγματεύσεων στη Λοζάνη, που θα καθόριζε το μέλλον τους, και στη συνέχεια την καταγραφή των περιουσιακών τους στοιχείων και την οργάνωση της εξόδου τους.

Πριν επέλθει, όμως το τέλος των ελληνικών μικρασιατικών ονείρων, η κεμαλική πλευρά επιχείρησε να διασπάσει τον ελληνισμό χρησιμοποιώντας ως δικαιολογητική βάση την τουρκοφωνία των Καππαδοκών και ότι η τοπική εκκλησία κήρυττε στην τουρκική.

Έτσι επιχείρησε να συστήσει μια τουρκορθόδοξη εκκλησία, στην οποία πρωταγωνιστικό ρόλο είχε μια αινιγματική προσωπικότητα, ο παπα-Ευθύμ.

Ποιος όμως ήταν ο διαβόητος παπα-Ευθύμ που αποδείχθηκε ένας «εφιάλτης της Ρωμιοσύνης», όπως χαρακτηρίζεται και στην εξαιρετική μελέτη του Μητροπολίτη Μύρων Χρυσόστομου Καλαϊτζή, που παρακολουθεί μέσα από τα πατριαρχικά αρχεία και τον ρωμαίικο τύπο τα διαδραματιζόμενα στην ταραγμένη εκείνη περίοδο;

Σύμφωνα με τα «Ημερήσια Νέα» της Κωνσταντινούπολης, (στις 7 Δεκεμβρίου 1923, κατά την δεύτερη κατάληψη του πατριαρχείου), ο παπα-Ευθύμ είναι «άνθρωπος του σκότους, όφις και γέννημα εχίδνης, κατά την ωραίαν του Θεανθρώπου φράσιν, εν τω σκότει γεννηθείς και εν αυτώ δρων κατά της εκκλησίας και του ευσεβούς Γένους εγκλήματα διανοούμενος και επιτελών».

Και πάλι η ίδια εφημερίδα στις 14.02.1924 γράφει για τον παπα-Ευθύμ ότι είναι «ο επαίσχυντος κακούργος, ο άνθρωπος ο ασεβήσας προς τα ιερά και τα όσια, ο άνθρωπος ο μηδέν σεβασθείς».

Αλλιώς, όμως, ξεκίνησε ο ανατολίτης αυτός ιερέας της Καππαδοκίας, πριν καταστεί εφιάλτης. Σύμφωνα με την μελέτη του Αλέξη Αλεξανδρή, ο παπα-Ευθύμ «αμέσως μετά την ανακωχή του Μούνδρου και πριν ακόμη διοργανωθεί το κεμαλικό κίνημα τάχθηκε με τον ελληνικό σύλλογο του Κεσκίν “Φτάνει ο Ύπνος” και μετείχε στο κοινό διάβημα των Ελλήνων και Αρμενίων της κωμόπολης προς το Πατριαρχείο που ζητούσαν τη μεσολάβηση του Φαναρίου στην αποστολή συμμαχικών στρατευμάτων για την προστασία των χριστιανικών πληθυσμών της περιοχής από τις άτακτες ομάδες Τούρκων εθνικιστών». 

Ωστόσο, όταν αντελήφθη ότι η Καππαδοκία θα έμενε υπό τουρκικό έλεγχο προσεταιρίστηκε τους κεμαλικούς, που ήταν κυρίαρχοι στις περιοχές αυτές κατά τις κρίσιμες ώρες του μικρασιατικού πολέμου, και δημιούργησε τις προϋποθέσεις για να προβληθεί ως όργανό τους κατέναντι του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Έτσι, λοιπόν, με στόχο την αποδυνάμωση του Πατριαρχείου, οι κεμαλικές αρχές υποβοήθησαν με κάθε τρόπο τον τουρκόφωνο, έγγαμο ιερέα από το Ακ νταγ Μαντέν, παπα-Ευθύμ Καραχισαρίδη στην ίδρυση τουρκορθόδοξης εκκλησίας της Ανατολής με έδρα αρχικά Καισάρεια και από το 1924 την Κωνσταντινούπολη.

Παράλληλα, ο φόβος του διαμελισμού της Μικράς Ασίας, μετά την αποβίβαση του ελληνικού στρατού στη Σμύρνη και την εμφάνιση αυτονομιστικών τάσεων στους γηγενείς ελληνικούς και αρμενικούς πληθυσμούς, οδήγησε τον θεωρητικό του τουρκικού εθνικισμού, Semsettin Sami, να ισχυριστεί ότι και οι χριστιανοί της Ανατολής είναι Τούρκοι.

Οι Τούρκοι προσπάθησαν να αποτρέψουν την αναγνώριση της ελληνικότητας των τουρκόφωνων ορθοδόξων της Ανατολής γιατί αυτό θα έδινε ηθικό έρεισμα στην προέλαση του ελληνικού στρατού στη μικρασιατική ενδοχώρα, καθώς θα θεωρούνταν απελευθερωτικός στρατός.

Έτσι, οι ιδέες αυτές άρχισαν να βρίσκουν όλο και περισσότερο πρόσφορο έδαφος στον τουρκικό Τύπο, που προσπαθούσε με καινοφανείς θεωρίες να αποδείξει ότι οι τουρκόφωνοι Καππαδόκες έχουν τουρκική ρίζα.

Η προσπάθεια ίδρυσης τουρκικής εθνικής Εκκλησίας για τους τουρκόφωνους ορθόδοξους πληθυσμούς της εσωτερικής Μικράς Ασίας ξεκινά ήδη από το 1919. Η κυβέρνηση της Άγκυρας προωθεί νομοσχέδιο για την ίδρυση μιας ανεξάρτητης Τουρκικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, ειδικά μετά την εκλογή του βενιζελικού Μελέτιου Μεταξάκη στον πατριαρχικό θρόνο στα τέλη του 1921.

Με τη βοήθεια του φιλόδοξου παπα-Ευθύμ, οι Κεμαλικοί άσκησαν αφόρητες πιέσεις στον μητροπολίτη Ικονίου Προκόπιο για την ανακήρυξη ανεξάρτητου «Ρωμαίικου Πατριαρχείου της Ανατολής» (AnadolndaRum Patrikligi).

Μάλιστα, ο παπα-Ευθύμ κατηγορεί το Πατριαρχείο για προδοσία και ότι προσπαθεί να εξελληνίσει τους ορθόδοξους της Μικράς Ασίας, οι οποίοι για αυτόν ήταν τουρκικής καταγωγής.

Ωστόσο, οφείλουμε να επισημάνουμε δύο στοιχεία που είναι απαραίτητα για την κατανόηση του ιστορικού πλαισίου. Το ένα είναι ότι ο παπα-Ευθύμ με παρεμβάσεις του συνδράμει στην αποτροπή εκτοπίσεων και αντιποίνων των ορθοδόξων κοινοτήτων της Καππαδοκίας και το δεύτερο ότι ο εξωμότης ιερέας βρήκε κάποιους, έστω λίγους, αλλά πρόθυμους Ρωμιούς ως συνεργάτες στην προσπάθειά του, όπως ο Σταμάτης Ζιχνής Πουλόγλου.

Το καλοκαίρι του 1922 με πρωτοβουλία του παπα-Ευθύμ συγκαλείται στην Καισάρεια το Τουρκορθόδοξο Εκκλησιαστικό Συνέδριο και το φθινόπωρο του ίδιου έτους αυτοχειροτονείται Πατριάρχης των Τουρκορθοδόξων.

Προηγουμένως, τον  Μάρτιο του 1922 με εντολή του έκλεισαν 68 κοινοτικά σχολεία και οι μαθητές πήγαν στα τουρκικά σχολεία.

Μάλιστα, στις 23 Απριλίου1922, στους εορτασμούς για την πρώτη επέτειο της μάχης του Σαγγάριου, μίλησε ενθέρμως για τον τουρκικό στρατό μπροστά σε 50 χιλιάδες άτομα που είχαν συγκεντρωθεί μπροστά στην τουρκική εθνοσυνέλευση.

Οι προσπάθειες, ωστόσο, για τη δημιουργία αυτοκέφαλης εκκλησίας των «Τούρκων χριστιανών» (Hiristiyan Turkler) ατόνησαν μετά την ήττα της Ελλάδας στο μικρασιατικό μέτωπο.

Μάλιστα, στη διάρκεια των διαπραγματεύσεων στη Λοζάνη με τον Ισμέτ Ινονού, ο Ελευθέριος Βενιζέλος αρχικά συναίνεσε στην «παραμονή των 50.000 τουρκόφωνων ορθοδόξων της Ανατολής».

Ωστόσο, στην τουρκική αντιπροσωπεία επικράτησε τελικά η άποψη ότι η παραμονή των Καππαδοκών θα μπορούσε στο μέλλον να εξελιχθεί σε αγκάθι για την Τουρκία, καθώς θεωρήθηκε βέβαιη η επιρροή που ασκούσε σε αυτούς το Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Έτσι, απαιτήθηκε να χαρακτηρισθούν και αυτοί ανταλλάξιμοι, ως Έλληνες το γένος.

Προφανώς, σε αυτή την απόφαση έπαιξε σημαίνοντα ρόλο η δυσπιστία του Κεμάλ σε κάθε μη μουσουλμανική μειονότητα, η οποία θα αποτελούσε ανασταλτικό παράγοντα την επόμενη ημέρα στην ομογενοποίηση του νέου τουρκικού κράτους, αλλά και αφορμή παρέμβασης τρίτων στα εσωτερικά της Τουρκίας. 

Μετά από αυτές τις εξελίξεις, o παπα-Ευθύμ κατέφυγε στην Κωνσταντινούπολη, όπου με την ενθάρρυνση των κεμαλικών επιχείρησε και κατάληψη του πατριαρχικού μεγάρου δύο φορές.

Αρχικώς, στις 2 Οκτωβρίου 1923 όταν με τους υποστηρικτές του καταλαμβάνει το Πατριαρχείο και διατάζει την Ιερά Σύνοδο να εκθρονίσει το Μελέτιο. Αυτή συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του, ενώ διαγράφονται 6 μέλη της, των οποίων οι μητροπόλεις είναι εκτός Τουρκίας.

Σε αυτές τις ώρες απόγνωσης το Πατριαρχείο -στο οποίο και μητροπολίτες όπως ο Ροδοπόλεως Κύριλλος επιδιώκουν την εύνοια του παπα-Ευθύμ- τον στέλνει ως αποκρισάριο στην Άγκυρα και μάλιστα με μηνιαίο μισθό 500 τουρκικές λίρες. Ο παπα-Ευθύμ πηγαίνει στην Άγκυρα αλλά η κεμαλική κυβέρνηση δεν τον αναγνωρίζει.

Στις 6 Δεκεμβρίου 1923 ο μητροπολίτης Χαλκηδόνος Γρηγόριος εκλέγεται Πατριάρχης, και ο παπα-Ευθύμ στις 7 Δεκεμβρίου καταλαμβάνει με τη βοήθεια Τούρκων ξανά το Πατριαρχείο και ανακοινώνει ότι θα παραμείνει στο Φανάρι έως ότου διεξαχθούν νέες εκλογές.

Μάλιστα, κατά την κατάληψη έγιναν άγριες βιαιοπραγίες, εδάρησαν κληρικοί, ενώ οι ασχήμιες κορυφώθηκαν, σύμφωνα με την μελέτη του Μητροπολίτη Μύρων Χρυσοστόμου, όταν «για προσωπική αγαλλίαση χρησιμοποιήθηκε ακόμα και μέρος του οίνου που είχε προορισμό τη Θεία Μετάληψη».

Όμως, μετά από δύο ημέρες, η αστυνομία τον εκδιώκει και η Άγκυρα αναγνωρίζει την εκλογή του Γρηγορίου.

Τον Φεβρουάριο του 1924, ο παπα-Ευθύμ καταλαμβάνει την εκκλησία της Παναγίας της Καφατιανής στο Γαλατά, όπου εγκαθιστά το Τουρκορθόδοξο Πατριαρχείο, ενώ το 1926 καταλαμβάνει και την εκκλησία του Σωτήρος Χριστού. Έπειτα από αυτά αφορίζεται από την Εκκλησία.

Ο παπά-Ευθύμ συνέχισε μέχρι το 1930 να δημιουργεί προβλήματα στο Πατριαρχείο.

Μετά την υπογραφή της Ελληνοτουρκικής Φιλίας, το 1930, o Βενιζέλος ικανοποιώντας το αίτημα των Τούρκων απέλασε τα αντικεμαλικά στοιχεία της μειονότητας της Δυτικής Θράκης, αξιώνοντας ως αντιστάθμισμα την απομάκρυνση από την Κωνσταντινούπολη του ταραχοποιού παπα-Ευθύμ.

Αν και αρχικά οι Τούρκοι δεσμεύτηκαν να απελάσουν στη Ρουμανία τον παπα-Ευθύμ και 27 οπαδούς του, τελικά δεν το έπραξαν, διατηρώντας ένα μέσο πίεσης προς το Πατριαρχείο.

Φαίνεται ότι είχε διαβεβαιώσεις πως θα αναλάμβανε χιλιάδες τουρκόφωνους Ορθόδοξους Γκαγκαούζους της Βεσσαραβίας που θα μεταφέρονταν στην Τουρκία. Ωστόσο, η κατάληψη της περιοχής από τη Σοβιετική Ένωση το 1940, ματαίωσε τα όνειρα του παπα-Ευθύμ να αποκτήσει ποίμνιο.

Το 1934, ο παπα-Ευθύμ επέλεξε το όνομα Ζεκί Ερενερόλ. Η στάση του στο εξής θα κυμαίνεται ανάλογα με τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Από την αντιπαλότητα θα περάσει στα συγχαρητήρια στον Αθηναγόρα, για να επιστρέψει στον τουρκικό εθνικισμό κατά την περίοδο του αντιαποικιακού κυπριακού αγώνα και των Σεπτεμβριανών.

Μετά από μια περίοδο ύφεσης θα ακολουθήσουν οι επαφές με την στρατιωτική ηγεσία της χούντας του 1960 και τον συνταγματάρχη Αλπαρσλάν Τουρκές. Το 1965, οι οπαδοί του παπα-Ευθύμ καταλαμβάνουν στον Γαλατά δύο εκκλησίες, τον Άγιο Ιωάννη και τον Άγιο Νικόλαο.

Τον παπα-Ευθύμ τη δεκαετία του 1960 θα διαδεχθεί ο γιος του Τουργκούτ –ο οποίος στερείτο, κατά τον Αλεξανδρή, και της πιο στοιχειώδους θρησκευτικής μόρφωσης- με τον τίτλο Ευθύμ Β΄.

Τελικά ο παπα-Ευθύμ πέθανε το 1968 και επιβλήθηκε η ταφή του, όπως και των γιών του, να γίνει σε περίοπτη θέση στο ρωμαίικο κοιμητήριο του Σισλί.

Στον τάφο του είναι χαραγμένα τα λόγια που φέρεται να είπε ο Κεμάλ: «Baba Eftim bumemlekete bir ordu kadar hizmet etmiştir», δηλαδή «Ο παπά-Ευθύμ προσέφερε σε αυτή τη χώρα όσο ένας στρατός».

Το 1991 μετά το θάνατο του Τουργκούτ τον διαδέχεται ο αδερφός του Σελτσούκ ως παπα-Ευθύμ Γ΄. Ο τελευταίος πεθαίνει το 2002 και αναλαμβάνει ο εγγονός του παπα-Ευθύμ. Τα διοικητικά καθήκοντα τα είχε αναλάβει η κόρη του Σελτσούκ, Σεβγκί Ερενέρολ, η οποία συνελήφθη στην γνωστή υπόθεση της «Τρομοκρατικής οργάνωσης Εργκενέκον».

Πρόσφατα, η εν λόγω εκκλησία, που προφανώς υφίσταται μόνον στα χαρτιά και λυμαίνεται την πατριαρχική περιουσία που έχει υποκλέψει, έκανε την εμφάνισή της με δήλωση του εγγονού του παπα-Ευθύμ.

Σύμφωνα με το ρωσικό πρακτορείο Tass, κατήγγειλε ότι ο Ζελένσκι, «στις 21 Αυγούστου, αποκάλεσε για άλλη μια φορά “Οικουμενικό Πατριάρχη” τον Αρχιερέα της Ελληνικής Εκκλησίας της Κωνσταντινούπολης Βαρθολομαίο και ανακοίνωσε στην παγκόσμια κοινότητα ότι η συνεργασία μεταξύ τους συνεχίζεται.

Αυτή η αναφορά αποτελεί διατάραξη της συνταγματικής τάξης της Τουρκικής Δημοκρατίας και είναι ένα έγκλημα που διαπράχθηκε στη διεθνή σκηνή κατά της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας. Το Φανάρι, που προσπαθεί να διακηρύξει την ανεξαρτησία του στην τουρκική επικράτειά και οι υποστηρικτές του, εντός και εκτός Τουρκίας, πρέπει να οδηγηθούν στη δικαιοσύνη αμέσως».

Ο αείμνηστος δάσκαλός μου Νεοκλής Σαρρής μου είχε διηγηθεί ότι στην Πόλη λέγονταν πως όταν ψυχορραγούσε ο παπα-Ευθύμ αναφωνούσε τουρκιστή «αφ, άφ», συγχώρεση, συγχώρεση… Οι Ρωμιοί δεν τον συγχώρεσαν ποτέ!

Read more...

Πρακτικά της συζήτησης της Επίκαιρης Ερώτησης του Μάξιμου Χαρακόπουλου με τον υφυπουργό Εσωτερικών Βασίλη Σπανάκη για το Πρότυπο Σχολείο Λάρισας

Αθήνα, 23 Σεπτεμβρίου 2024

MAXIMOS 1

 

Πρακτικά της συζήτησης της Επίκαιρης Ερώτησης

του Μάξιμου Χαρακόπουλου

με τον υφυπουργό Εσωτερικών Βασίλη Σπανάκη

για το Πρότυπο Σχολείο Λάρισας

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Λαμπρούλης): Συνεχίζουμε με την πρώτη με αριθμό 1377/11-9-2024 επίκαιρη ερώτηση του πρώτου κύκλου του Βουλευτή Λάρισας της Κ.Ο. «ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» κ. Μάξιμου  Χαρακόπουλου προς τον Υπουργό Εσωτερικών με θέμα: «Κατασκευή νέου σχολικού συγκροτήματος για Πρότυπο Γυμνάσιο και Λύκειο Λάρισας». Θα απαντήσει ο Υφυπουργός Εσωτερικών κ. Βασίλειος-Πέτρος Σπανάκης.

Κύριε Χαρακόπουλε, έχετε τον λόγο για την πρωτολογία σας.

ΜΑΞΙΜΟΣ ΧΑΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Σας ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.

Θα χαιρετίσω καταρχήν τα άμεσα ανακλαστικά της Κυβέρνησης με την εδώ παρουσία του αρμόδιου Υφυπουργού και ευελπιστώ, κύριε Σπανάκη, να δρομολογήσει άμεσα την επίλυση του κτηριολογικού προβλήματος στο νέο Πρότυπο Γυμνάσιο και Λύκειο που ιδρύθηκε στη Λάρισα από φέτος.

Κύριε Πρόεδρε, όπως ξέρετε, η επαναθέσπιση των Προτύπων Σχολείων ήταν μια από τις βασικές μεταρρυθμίσεις της Κυβέρνησης Μητσοτάκη της πρώτης τετραετίας, διότι εμείς πιστεύουμε ότι η αριστεία δεν είναι ρετσινιά, όπως ευαγγελίζονταν η προηγούμενη κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά αντιθέτως είναι μοχλός κοινωνικής κινητικότητας, μοχλός προόδου για την κοινωνία μας.

Δυστυχώς, η ίδρυση και η λειτουργία Προτύπου Σχολείου στη Λάρισα καθυστέρησε για ακατανόητους προς εμέ, κύριε Υφυπουργέ, λόγους για τέσσερα ολόκληρα χρόνια. Σε αυτόν τον μοναχικό «μαραθώνιο» πολλές φορές χρειάστηκε να παρέμβω προς την ηγεσία του αρμόδιου Υπουργείου Παιδείας και να φτάσω μέχρι και στον Πρωθυπουργό, προκειμένου να αρθούν οι ακατανόητοι λόγοι και να δημιουργηθεί και να λειτουργήσει από φέτος το Σεπτέμβριο Πρότυπο Γυμνάσιο και Λύκειο στη Λάρισα, γιατί δυστυχώς πολλοί κατέφυγαν στην ασφάλεια της σιωπής, προκειμένου να μην γίνουν δυσάρεστοι σε όσους αντιτάσσονται στη λογική της αξιολόγησης στην εκπαίδευση. Αλλά πιστεύω ότι στην πολιτική είμαστε για να είμαστε χρήσιμοι στο κοινωνικό σύνολο και όχι απλά ευχάριστοι σε κάποιους λίγους.

Κύριε Πρόεδρε, όπως ξέρετε, χτύπησε το πρώτο κουδούνι, τα Πρότυπα Σχολεία, γυμνάσιο και λύκειο, λειτουργούν στη Λάρισα, πλην όμως συστεγάζονται, κύριε Υφυπουργέ, με το 2ο Γυμνάσιο και Λύκειο. Και ευλόγως γονείς και εκπαιδευτικοί -οι εκπρόσωποί τους με επισκέφθηκαν- θέτουν το ζήτημα της έλλειψης χώρων στην πλήρη λειτουργία των Προτύπων όταν θα έχουν και τις τρεις τάξεις και στο γυμνάσιο και στο λύκειο.

Του λόγου το αληθές μαρτυρά και έγγραφο της αρμόδιας τεχνικής υπηρεσίας του Υπουργείου Παιδείας, η οποία λέει ότι είναι προσωρινή αυτή η λύση και καλεί τον Δήμο να βρει μια μόνιμη και επαρκή λύση για τη στέγαση του Πρότυπου Γυμνασίου και Λυκείου.

Επικοινώνησα και βρίσκομαι, άλλωστε, σε διαρκή συνεργασία όλο αυτό το διάστημα με τη νέα δημοτική αρχή, με τον νέο Δήμαρχο, τον Θανάση Μαμάκο. Η δημοτική αρχή αυτή, σε αντίθεση με την προηγούμενη, έκανε όλα όσα πρέπει προκειμένου να ιδρυθεί και να λειτουργήσει Πρότυπο Σχολείο. Ο δήμος έχει βρει και έχει παραχωρήσει οικόπεδο στην οδό Σαρίμβεη, προκειμένου να ανεγερθεί ένα νέο σύγχρονο διδακτήριο. Ελέγχθηκε από την επιτροπή καταλληλότητας και κρίθηκε ότι πληροί όλες τις προϋποθέσεις και προδιαγραφές για να χτιστεί εκεί το νέο διδακτήριο. Όλα τα σχετικά έγγραφα έχουν διαβιβαστεί στο Υπουργείο Παιδείας και αναμένεται η εκπόνηση και έκδοση του κτηριολογικού προγράμματος. Κι αυτό που πρέπει να γίνει από εδώ και στο εξής, κύριε Υφυπουργέ, είναι η εξασφάλιση χρηματοδότησης για τη μελέτη και την κατασκευή του νέου διδακτηρίου. Άλλωστε, έχουν γίνει επαφές και με την ΚΤΥΠ προκειμένου να υπάρξει τεχνο-οικονομική υποστήριξη.

Γι’ αυτό βρισκόμαστε, κύριε Πρόεδρε, σήμερα εδώ, αναμένοντας από την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εσωτερικών να δρομολογήσει εκείνες τις διαδικασίες για την οικονομική στήριξη του Δήμου Λαρισαίων, ώστε η πόλη της Λάρισας να αποκτήσει ένα σύγχρονο διδακτήριο που θα στεγάσει το Πρότυπο Γυμνάσιο και Λύκειο της πόλης.

Σας ευχαριστώ.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Λαμπρούλης): Κύριε Σπανάκη, έχετε τον λόγο.

ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ-ΠΕΤΡΟΣ ΣΠΑΝΑΚΗΣ (Υφυπουργός Εσωτερικών): Κύριε συνάδελφε, είστε έμπειρος στα κοινοβουλευτικά θέματα πολλά χρόνια στο Κοινοβούλιο και έχετε διατυπώσει πολλές γραπτές και επίκαιρες ερωτήσεις για τον νομό σας και για ζητήματα τα οποία αφορούν το μέλλον του νομού σας.

Με πολλή προσοχή διάβασα την ερώτησή σας. Δεν σας κρύβω ότι με κάθε λεπτομέρεια επικοινώνησα με όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες. Όταν λέμε με όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες, ακόμη και με υπηρεσίες που δεν έχω αρμοδιότητα ως Υφυπουργός Εσωτερικών. Θα ήθελα, όμως, να απαντήσω επί της ουσίας στο ερώτημά σας και μετά θα δούμε λίγο και τη μεγάλη εικόνα για τον Δήμο Λαρισαίων.

Ρωτάτε, λοιπόν, αν έχουμε την πρόθεση να ενισχύσουμε οικονομικά τον Δήμο Λαρισαίων για την κατασκευή σύγχρονων κτηριακών εγκαταστάσεων για τα Πρότυπα Σχολεία της Λάρισας.

Tο είπατε εσείς ο ίδιος, ότι μία από τις μεγάλες μεταρρυθμίσεις της Κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι τα Πρότυπα Σχολεία σε κάθε γωνιά της πατρίδας μας. Η απάντηση, λοιπόν, είναι ξεκάθαρη: Ναι, θα ενισχύσουμε οικονομικά τον Δήμο Λαρισαίων για να κατασκευαστεί αυτό το σχολείο και αναλαμβάνω προσωπικά, μαζί με τον Υπουργό Θεόδωρο Λιβάνιο τον συντονισμό όλων εκείνων των υπηρεσιών, των Υπουργείων και φυσικά του Δήμου και της Περιφέρειας, προκειμένου να προχωρήσουν οι διαδικασίες.

Θέλω, όμως, να είμαι πολύ συγκεκριμένος απέναντί σας. Με έγγραφο που έχει τεθεί στη διάθεσή μου από τον Δήμο Λαρισαίων με ημερομηνία 18 Σεπτεμβρίου -πρόσφατο- ο Δήμος, όπως είπατε και εσείς, διαθέτει οικόπεδο -προσέξτε- ιδιοκτησίας του κατάλληλο, με εμβαδό που ικανοποιεί τις ανάγκες διδασκαλίας μαθησιακού δυναμικού επτακοσίων πενήντα μαθητών, έκτασης πέντε χιλιάδων εκατόν τριάντα πέντε τετραγωνικών μέτρων. Ολόκληρο έχει έκταση περίπου έξι χιλιάδων, περίπου, τετραγωνικών μέτρων, όπως λέει η αρμόδια διεύθυνση πολεοδομίας.

Η επιτροπή καταλληλόλητας έχει ήδη γνωμοδοτήσει υπέρ της καταλληλόλητας του συγκεκριμένου οικοπέδου και το ενδεικτικό κτηριολογικό πρόγραμμα βρίσκεται ήδη στην αρμόδια Υφυπουργό Παιδείας και αναμένεται να εγκριθεί εντός των προσεχών ημερών.

Σας απαντώ ότι υπάρχει μία επικοινωνία του Δήμου Λαρισαίων με το αρμόδιο Υπουργείο και προσωπικά με τη Ζέττα Μακρή, την αρμόδια Υφυπουργό και εντός των επόμενων εβδομάδων θα εγκριθεί το κτηριολογικό πρόγραμμα. Μετά θα έχουμε ανάλυση του κόστους για την κατασκευή αυτού του σχολείου και μετά θα δοθεί μια συγκεκριμένη εξήγηση από πού θα χρηματοδοτηθεί.

Σε επικοινωνία που είχα προσωπικά με τον Περιφερειάρχη Θεσσαλίας κ. Κουρέτα μου είπε ότι «εγώ μπορώ να χρηματοδοτήσω αυτό το σχολείο», όμως εγώ δεν βιάζομαι να σας απαντήσω. Σας απαντώ ότι το Υπουργείο Εσωτερικών θα αναλάβει τον συντονισμό και αυτό το σχολείο θα γίνει στη Λάρισα.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Λαμπρούλης):  Ορίστε, κύριε Χαρακόπουλε, έχετε τον λόγο.

ΜΑΞΙΜΟΣ ΧΑΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Κύριε Πρόεδρε, να ευχαριστήσω για την ξεκάθαρη δέσμευση και τη βούληση της Κυβέρνησης, όπως διατυπώθηκε από τον αρμόδιο Υφυπουργό Εσωτερικών, ότι θα γίνει ένα νέο, σύγχρονο διδακτήριο που θα στεγάσει το Πρότυπο Γυμνάσιο και το Λύκειο στη Λάρισα.

Κύριε Πρόεδρε, ξέρετε ότι είμαι επίμονος πολιτικός και αυτό ενίοτε δεν θεωρείται προσόν για να κάνει καριέρα κανείς στην πολιτική, αλλά τουλάχιστον κοιμόμαστε ήσυχοι με τη συνείδησή μας. Θέλω, κύριε Υφυπουργέ, επειδή και εσείς είστε επίμονος πολιτικός, να πω ότι με ικανοποίηση άκουσα τα λεγόμενά σας. Όμως, θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι θα παρακολουθώ επισταμένως και στενά την εξέλιξη της υπόθεσης της ανέγερσης του νέου διδακτηρίου για το Πρότυπο Σχολείο στη Λάρισα. Φαντάζομαι ότι ο στόχος είναι του χρόνου τον Σεπτέμβριο να υπάρχει ένα τέτοιο σύγχρονο διδακτήριο για να μπορέσει να φιλοξενήσει τα παιδιά, γιατί -όπως είπα- στην πλήρη ανάπτυξή του το Πρότυπο Σχολείο με τρεις τάξεις είναι αδύνατο να συστεγαστεί με το Δεύτερο Γυμνάσιο και Λύκειο της Λάρισας.

Θέλω να πιστεύω, λοιπόν, ότι δεν θα χρειαστούν άλλα τέσσερα χρόνια, προκειμένου να χτιστεί το νέο διδακτήριο ούτε θα χρειαστεί να καταφύγω ξανά στο Μαξίμου, ζητώντας την άμεση παρέμβαση του Πρωθυπουργού, προκειμένου να χτιστεί ένα νέο διδακτήριο στη Λάρισα, όπως με παρέμβαση του Πρωθυπουργού -ξέρετε πολύ καλά- σε χρόνο ρεκόρ, σε έξι μήνες χτίστηκε το νέο Σχολείο Δαμασίου, κύριε Πρόεδρε, μετά τους σεισμούς που είχαμε πριν τρία χρόνια.

Και πάλι σας ευχαριστώ, για την ξεκάθαρη βούληση και εδώ θα είμαστε να παρακολουθούμε την υλοποίηση της καθαρής δέσμευσης και βούλησης της Κυβέρνησης.

Σας ευχαριστώ.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Λαμπρούλης): Να πω μόνο κι εγώ λόγω εντοπιότητας, κύριε Χαρακόπουλε, ότι εκκρεμεί και η Φαλάνη από τον σεισμό ακόμα, η οποία Φαλάνη και με ερωτήσεις έχει παραπεμφθεί στις καλένδες. Αυτό είναι άλλο θέμα. Δεν κάνω εγώ επίκαιρη ερώτηση. Είμαι Προεδρεύων σε επίκαιρες ερωτήσεις.

ΜΑΞΙΜΟΣ ΧΑΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Το προσυπογράφω.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Λαμπρούλης): Το ότι το προσυπογράφετε, δεν σημαίνει ότι και το Πρότυπο θα γίνει του χρόνου. Δεν κατάλαβα κάτι τέτοιο από τον Υπουργό. Ας μας απαντήσει ο Υπουργός.

Ορίστε, κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο.

ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ-ΠΕΤΡΟΣ ΣΠΑΝΑΚΗΣ (Υφυπουργός Εσωτερικών): Ξέρετε τα θέματα τα εκπαιδευτικά και οι καταστάσεις των σχολείων με ενδιαφέρουν από τότε που πήγα στην Α΄ Γυμνασίου και ήμουν όλα τα χρόνια πρόεδρος στο πενταμελές και πάντα στο δεκαπενταμελές συμβούλιο.

Όμως θέλω να δούμε τη μεγάλη εικόνα. Και ποια είναι η μεγάλη εικόνα; Στο Νομό Λάρισας έχουμε στην πρωτοβάθμια πενήντα και πλέον νέους διορισμούς εκπαιδευτικών, νέες καλύψεις θέσεων. Στη δευτεροβάθμια έχουμε πάνω από εβδομήντα νέες καλύψεις θέσεων. Αυτά είναι στοιχεία τα οποία είναι στη διάθεσή μου από το Υπουργείο Παιδείας.

Όμως, αναφερθήκατε στα οικονομικά και θέλω να μην αδικώ την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εσωτερικών. Από την ημέρα που ανέλαβε ο Κυριάκος Μητσοτάκης τη διακυβέρνηση της χώρας, ειδικά και συγκεκριμένα για τον Δήμο Λαρισαίων, η χρηματοδότηση για σχολεία, για κάλυψη δαπανών, για επισκευή και συντήρηση σχολικών κτηρίων, για προγράμματα επιχορήγησης των δήμων, για προγράμματα πυροπροστασίας των δήμων, για κατασκευή ραμπών και χώρων υγιεινής, για αξιοποίηση κτηριακών εγκαταστάσεων, προσεγγίζει η χρηματοδότηση από το Υπουργείο Εσωτερικών προς τον δήμο Λαρισαίων τα 8 εκατομμύρια ευρώ.

Και επειδή μας παρακολουθούν από την Λάρισα και οφείλουμε να είμαστε ξεκάθαροι στις απαντήσεις μας, θέλω να σας πω ότι όλα αυτά έρχονται να προστεθούν σε έναν συνολικό προγραμματισμό που έχει εξαγγείλει από το βήμα της Έκθεσης της Θεσσαλονίκης ο Πρωθυπουργός για αναβάθμιση και όχι μερεμέτια που λένε κάποιοι. Αν διαφωνούν με τα μερεμέτια να μας το πούνε. Αλλά εδώ είναι αναβάθμιση των σχολικών μας αυλών και άλλων χώρων, όπου κριθεί και εδώ ο ρόλος της αυτοδιοίκησης είναι κρίσιμος και σημαντικός, διότι θα γίνει μια προτεραιοποίηση των αναγκών και μάλιστα, μαζί με ταυτόχρονη ιδιωτική χρηματοδότηση. Και εδώ ο ρόλος των δήμων είναι εξαιρετικά σημαντικός.

Άρα, λοιπόν, έχουμε τρία διαφορετικά πράγματα: Έχουμε τη λειτουργία των Προτύπων και την κατασκευή που χρειάζεται. Σήμερα έχουμε δύο τάξεις, του χρόνου θα έχουμε τέσσερις και σιγά σιγά θα μεγαλώνει. Άρα, λοιπόν, καταλαβαίνουμε ότι τα επόμενα χρόνια ο προγραμματισμός θα είναι συγκεκριμένος. Όμως, απαντήσεις θα δώσουμε όταν θα ξέρουμε ακριβώς το κόστος κατασκευής. Το ξεκαθαρίζω σε αυτήν την Αίθουσα.

Από τη μία έχουμε κάλυψη σημαντικών κενών στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση και από την άλλη έχουμε ένα νέο πρόγραμμα που και στον Νομό Λάρισας, όπως και σε κάθε γωνιά της χώρας, θα γίνουν σημαντικές βελτιώσεις καθ’ υπόδειξη και σε συνεργασία με τις τοπικές κοινωνίες, με την τοπική αυτοδιοίκηση, με τους συλλόγους γονέων και κηδεμόνων, με τα μαθητικά μας συμβούλια. Διότι αυτή η Κυβέρνηση κάνει έργο στην πράξη. Και το ξέρετε πάρα πολύ καλά αυτό, κύριε συνάδελφε, διότι έχετε διατελέσει σε προηγούμενες κυβερνήσεις και σε σημαντικά ζητήματα που αφορούν τον αγροτικό κόσμο της Θεσσαλίας.

Ευχαριστώ.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Λαμπρούλης): Πάντως, κύριε Χαρακόπουλε, άνθρακας ο θησαυρός -δεν το λέω υποτιμητικά ή ειρωνικά- με την έννοια του σοβαρού ερωτήματος της ερώτησής σας, του θέματος που άπτεται η ερώτηση και χρονοδιάγραμμα τουλάχιστον που εσείς ο ίδιος ενδεχομένως θα θέλατε, όπως και εγώ προφανώς, από το Σεπτέμβρη να έχουμε ένα τέτοιο σχολείο, αλλά δεν άκουσα κάτι από τον Υπουργό, ώστε να δεσμεύεται γι’ αυτό.

ΜΑΞΙΜΟΣ ΧΑΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Κύριε Πρόεδρε, εγώ το βλέπω μισογεμάτο το ποτήρι, εσείς το βλέπετε μισοάδειο. Ο Υπουργός ανέλαβε μια δέσμευση. Εδώ θα είμαι να του ασκήσω και πάλι κοινοβουλευτικό έλεγχο αν δεν τηρηθούν τα δεσμευόμενα.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Λαμπρούλης): Αν υπάρχει πολιτική βούληση σε ένα πεντάμηνο γίνεται σχολείο, σε ένα εξάμηνο, σε ένα επτάμηνο. Και η τεχνογνωσία υπάρχει, είναι θέμα πολιτικής βούλησης.

ΜΑΞΙΜΟΣ ΧΑΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ: Ας ξεκινήσουμε με την καλή διάθεση και την πρόθεση.

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Λαμπρούλης): Θα το αναμένουμε.

Read more...

Ομιλία Μάξιμου Χαρακόπουλου στη Βουλή κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης

MAX 1 8

Αθήνα, 17 Σεπτεμβρίου 2024

Ομιλία Μάξιμου Χαρακόπουλου στη Βουλή κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης με θέμα:

«Διαδικασίες ελέγχου, διοικητικά μέτρα και κυρώσεις στον τομέα των γεωργικών προϊόντων και τροφίμων με Προστατευόμενες Ονομασίες Προέλευσης, Προστατευόμενες Γεωγραφικές Ενδείξεις και Εγγυημένων Παραδοσιακών Ιδιότυπων Προϊόντων».

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Ζήτησα τον λόγο για να υποστηρίξω την προσπάθεια του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης για την θωράκιση της πιστοποίησης των αγροκτηνοτοφικών μας προϊόντων, και με την ευκαιρία να θέσω και τρία επίκαιρα ζητήματα που χρήζουν απαντήσεων.

Πιστεύω ότι όλοι μας συμφωνούμε πώς το μεγάλο στοίχημα για την πρωτογενή παραγωγή της χώρας είναι η υψηλή ποιότητα με στόχο την εξωστρέφεια, τις διεθνείς αγορές που θα επιστρέφουν προστιθέμενη αξία σε όλη την αλυσίδα παραγωγής. 

Τα προϊόντα Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ), Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (ΠΓΕ) και Εγγυημένα Παραδοσιακά Ιδιότυπα Προϊόντα (ΕΠΙΠ) είναι η αιχμή του δόρατος σε αυτή την προσπάθεια και οφείλουμε να διασφαλίσουμε θεσμικά αλλά και πρακτικά την ποιότητά τους.

Το νομοσχέδιο συμβάλει στη θεσμική θωράκισή τους, με διατάξεις που ενισχύουν το “πλέγμα προστασίας” της ποιότητάς τους, πέρα από την εναρμόνιση με την κοινοτική νομοθεσία, καθώς μπαίνουν κανόνες και γίνονται πιο συγκεκριμένα τα βήματα για την πιστοποίηση των προϊόντων.

Επιπλέον, σημαντικός είναι ο ελεγκτικός ρόλος του ΕΛΓΟ, αφού η γάγγραινα των ελληνοποιήσεων, όπως είδαμε στο παρελθόν, μπορεί να αποτελέσει τροχοπέδη στο όλο εγχείρημα των ΠΟΠ.

Η πάταξή αυτής της γάγγραινας είναι πάγιο αίτημα των ανθρώπων της υπαίθρου, που αγωνίζονται νυχθημερόν για να παράξουν προϊόντα με ποιότητα και να κερδίσουν από την προστιθέμενη αξία που μπορεί αυτή να φέρει.

Γι αυτό, θεωρώ ως απαραίτητο συμπληρωματικό μέτρο, την ενδυνάμωση των ελεγκτικών αρχών του ΕΛΓΟ με προσωπικό, αλλά και κατάλληλα μέσα για να μπορεί να επιτελεί αποτελεσματικά το έργο του.

Δεν έχει, όμως, νόημα να προσπαθούμε να παράγουμε ποιότητα αν δεν μπορούμε να καρπωθούμε την υπεραξία της. Νομίζω είμαστε πρωταθλητές σε αναγνωρίσεις ΠΟΠ στην ΕΕ. Αρκεί, όμως, μόνο η αναγνώριση ενός προϊόντος ως ΠΟΠ για να κερδίσει ο παραγωγός;

Αναγνωρίσαμε εδώ και χρόνια το αρνάκι και κατσικάκι Ελασσόνας ως ΠΟΠ. Είχε τα αναμενόμενα αποτελέσματα για τον παραγωγό;

Όσο καλά, όσο ποιοτικά και αν είναι τα προϊόντα μας, αν δεν υπάρχει συγκεκριμένη στρατηγική προώθησης των πιστοποιημένων προϊόντων, τότε η πιστοποίηση είναι δώρο άδωρο.

Κύριε υπουργέ,

Επειδή ήχησαν άσχημα στα  αυτιά πολλών πολιτών οι επώνυμες καταγγελίες του πρώην προέδρου του ΕΛΓΟ για τον προκάτοχό σας, ευελπιστούμε όλοι η υπόθεση αυτή να τύχει της ενδεδειγμένης διερεύνησης, ώστε “αν υπάρχει φωτιά εκτός από καπνό”, να γίνουν τα δέοντα, άλλως να φύγουν οι σκιές, κι ο Οργανισμός να κάνει μια νέα αρχή. 

Όπως, επίσης, πρέπει να υπάρξουν απαντήσεις στην καταγγελία που είδε το φως της δημοσιότητας στον ιστότοπο in.gr με τίτλο “Οσμή σκανδάλου στο ΥΠΑΑΤ εις βάρος ελαιοπαραγωγών”, που κάνει λόγο για 10,3 εκατομμύρια ευρώ που “έχουν χαθεί μέσω περίεργων χειρισμών του υπουργείου” –όχι επί των ημερών σας- εις βάρος ελαιοπαραγωγών, ενώ βρίσκονται συνολικά άλλα 14,5 εκατομμύρια ευρώ στον “αέρα” από κοινοτικές ενισχύσεις εξαιτίας, όπως σημειώνεται, “της προκλητικής ολιγωρίας ορισμένων υψηλά ιστάμενων” στο υπουργείο σας.

Δεν ξέρω αν έχει ήδη επιληφθεί της υπόθεσης η δικαιοσύνη, αλλά νομίζω οι αγρότες που αγωνιούν αν θα λάβουν έγκαιρα τις κοινοτικές ενισχύσεις τον Οκτώβριο, δικαιούνται μιας απάντησης. (Καταθέτω στα πρακτικά το σχετικό δημοσίευμα της 12ης Σεπτεμβρίου).

Το δεύτερο ζήτημα κ. υπουργέ, που θα ήθελα να θέσω αφορά τα φωτοβολταϊκά -αν και δεν είναι μόνο δικής σας αρμοδιότητας. Υπάρχει, όμως, ένα ζήτημα με την τοποθέτησή τους σε γη υψηλής παραγωγικότητας.

Όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι στο πλαίσιο της λεγόμενης πράσινης μετάβασης είναι επιβεβλημένη η χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Ωστόσο, με δεδομένη την ανάγκη στοιχειώδους αυτάρκειας σε τρόφιμα θεσπίστηκε ως ανώτατο όριο τοποθέτησης ΑΠΕ σε γη υψηλής παραγωγικότητας το 1%.

Στη Θεσσαλία, όπου έχουμε και έντονες διαμαρτυρίες κτηνοτρόφων για συρρίκνωση των βοσκοτόπων, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία που είδαν το φως της δημοσιότητας από τον Περιφερειάρχη κ. Δημήτρη Κουρέτα -που ζητά κοινό μέτωπο για τα φωτοβολταϊκά- καλύφθηκε το επιτρεπόμενο όριο. (Καταθέτω το σχετικό δημοσίευμα της εφημερίδας ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ στα πρακτικά).

Συγκεκριμένα έχει δοθεί άδεια σε 374 χιλιάδες στρέμματα που αποτελούν το 8,4% της καλλιεργήσιμης γης στον κάμπο. Το 1% της καλλιεργήσιμης γης της Θεσσαλίας αντιστοιχεί σε 44 χιλιάδες στρέμματα και ήδη έχουν εγκατασταθεί φωτοβολταϊκά σε 40 χιλιάδες στρέμματα, έχει δηλαδή σχεδόν εξαντληθεί το επιτρεπόμενο όριο.

Το ερώτημα, λοιπόν, είναι τα υπόλοιπα 334 χιλιάδες στρέμματα βρίσκονται σε καλλιεργήσιμη γη; Αν ναι θα επιληφθεί εισαγγελέας για το “μεγαλύτερο σκάνδαλο στη Θεσσαλία” σύμφωνα με δημοσίευμα στην ιστοσελίδα Larissapress; (Καταθέτω το δημοσίευμα στα πρακτικά).

Και ολοκληρώνω κύριε υπουργέ με μια αναφορά στην αλλαγή του κανονισμού του ΕΛΓΑ, ώστε αγρότες και κτηνοτρόφοι να μπορούν να αποζημιώνονται για ζημιές που σήμερα δεν ασφαλίζονται.

Όλοι οι προκάτοχοί σας, από τον κ. Βορίδη μέχρι τον αποπεμφθέντα κ. Αυγενάκη, εξήγγειλαν την αλλαγή του κανονισμού του ΕΛΓΑ, μετακινώντας κάθε φορά την ημερομηνία κατάθεσης του αναθεωρημένου κανονισμού.

Πέντε χρόνια μετά, οι υπουργοί που επαγγέλλονται την αλλαγή του κανονισμού αλλάζουν, αλλά ο ΕΛΓΑ παραμένει ο ίδιος και απαράλλαχτος.

Τι τελικά συμβαίνει; Υπάρχει αναλογιστική μελέτη για τη βιωσιμότητα του ΕΛΓΑ με νέους ασφαλιζόμενους κινδύνους; Θα είναι προαιρετική ή υποχρεωτική η ασφάλιση για το σύνολο των ασφαλιστικών κινδύνων; Θα είναι δυσβάσταχτα τα ασφάλιστρα για τους αγρότες ακόμη και αν υπάρχει επιδότηση του ασφαλίστρου από ευρωπαϊκά προγράμματα;

Πέντε χρόνια μετά οι αγρότες δικαιούνται καθαρές απαντήσεις. Αν υπάρχει υπαναχώρηση στις αρχικές εξαγγελίες είναι έντιμο να εκτεθούν στους αγρότες οι λόγοι. Άλλως να έρθει επιτέλους στη βουλή η πολυεξαγγελθήσα αλλαγή του κανονισμού.

Σας ευχαριστώ.

Μπορείτε να παρακολουθήσετε την ομιλία του κ. Χαρακόπουλου στην ηλεκτρονική διεύθυνση: https://www.youtube.com/watch?v=v4ib2Rl1SIU

Read more...

Προσφώνηση Γενικού Γραμματέα Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας, δρ Μάξιμου Χαρακόπουλου στον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο στην εορτή της Παναγίας στα Αγρίδια Ίμβρου

MAX 2 14

Ίμβρος, Δεκαπενταύγουστος 2024

 

Προσφώνηση Γενικού Γραμματέα Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας, δρ Μάξιμου Χαρακόπουλου στον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο στην εορτή της Παναγίας στα Αγρίδια Ίμβρου

Παναγιώτατε πάτερ και δέσποτα,

Αυθέντη του Γένους των Ρωμιών Ορθοδόξων Χριστιανών και Οικουμενικέ Πατριάρχα,

Απερίγραπτη χαρά και βαθιά συγκίνηση μάς καταλαμβάνει έχοντας την τιμή, με την ιδιότητα του επικεφαλής της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας, να ευρισκόμεθα σήμερα εδώ, ως ευλαβείς ταπεινοί προσκυνητές, χάρις στην ευγενική πρόσκληση και καλοσύνη του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ίμβρου και Τενέδου κ. Κύριλλου -τον οποίο και θερμώς ευχαριστώ- για να συνεορτάσουμε την μεγάλη εορτή της Ορθοδοξίας, την Κοίμηση της Θεοτόκου.

Την εορτή που συνεγείρει την ψυχή κάθε ορθοδόξου, που αποζητά την σκέπη προστασίας από την Παναγιά, την οποία επικαλείται σε κάθε δύσκολη στιγμή της ζωής του. Για τούτο οι ναοί που είναι αφιερωμένοι στην Θεοτόκο βρίσκονται παντού όπου υπάρχουν χριστιανοί. Ιδιαίτερα στο κατάσπαρτο από νησιά Αρχιπέλαγος του Αιγαίου, οι εκκλησιές της Παναγίας συναντώνται παντού, καταδεικνύοντας την λατρεία των νησιωτών προς την προστάτιδά τους επί δύο χιλιετίες.

Παναγιώτατε,

Η χαρά μας είναι διπλή διότι ο εορτασμός του Δεκαπενταύγουστου πραγματοποιείται στο ιστορικό και πολύπαθο νησί της Ίμβρου.

Η επίσκεψή μας, μας έδωσε τη δυνατότητα να διαπιστώσουμε ιδίοις όμμασι την αχνή αχτίδα αναγέννησης της ρωμαίικης παρουσίας στη νήσο, η οποία έχει αδιαμφισβητήτως τη δική σας ανεξίτηλη σφραγίδα.

Χάρη στον δικό σας άοκνο και διαρκή αγώνα και το ένθερμο ενδιαφέρον που δείχνετε στη γενέτειρά σας, στον τόπο που είδατε για πρώτη φορά το φως και μάθατε τα πρώτα γράμματα, η ρωμαίικη Ίμβρος έχει ξεφύγει από τη στασιμότητα και την παρακμή που την καταδίκασαν τα γνωστά δραματικά γεγονότα των δεκαετιών του 1950 και 1960.

Ασφαλώς, δεν υπάρχει σύγκριση με την χρυσή εποχή των αρχών του προηγούμενου αιώνα, με τους χιλιάδες Ρωμιούς και τους εκατοντάδες μαθητές. Μια ακμάζουσα Ρωμιοσύνη που μέχρι και το 1964 μέτραγε πάνω από 7.500 ομογενείς.

Όμως, πλέον βλέπουμε ότι, χάρη στο όραμά σας, πολλοί ναοί επισκευάστηκαν και ανακαινίστηκαν. Αλλά το σημαντικότερο είναι ότι λειτουργούν, πλέον, Νηπιαγωγείο και Δημοτικό Σχολείο στους Αγίους Θεοδώρους, αλλά και Γυμνάσιο και Λύκειο στα Αγρίδια. Κι αυτό επέτρεψε την επιστροφή πολλών ομογενών στις πατρογονικές τους εστίες. Ένα ρεύμα παλιννόστησης που ελπίζουμε να έχει συνέχεια και βιωσιμότητα.

Και χαιρόμαστε ιδιαιτέρως για την πρωτοβουλία της διοργάνωσης του μεγάλου πανιμβρικού συνεδρίου με θέμα «Ίμβρος και Τένεδος: Νόστος και Προοπτική», που διενεργείται υπό την αιγίδα σας, τον Σεπτέμβριο στην Αθήνα, με τη συμμετοχή ομογενών από Αμερική και Αυστραλία, και φιλοδοξεί να αποτελέσει έναν σταθμό για την περαιτέρω ενίσχυση του ρωμαίικου στοιχείου και της ορθόδοξης κληρονομιάς στην Ίμβρο και στην Τένεδο.

Παναγιώτατε,

Η υπερτριακονταετή παρουσία σας στον θρόνο του Οικουμενικού Πατριαρχείου θα γραφτεί αναμφιβόλως με χρυσά γράμματα στις δέλτους της Ιστορίας. Η προσφορά του Ίμβριου Πατριάρχη Βαρθολομαίου στην Οικουμενική Ορθοδοξία είναι ανεκτίμητη.

Είναι δύσκολο να αναφερθεί κανείς έστω και λακωνικώς στο πολυσχιδές έργο σας κατά τα έτη της ποιμαντορία σας. Σημειώνω, μόνον:

  • · την πρόοδο που υπήρξε στην επαναλειτουργία ή στη διάσωση ορθοδόξων ναών και χριστιανικών μνημείων, αλλά και την επανίδρυση μητροπόλεων και ενοριών στην αγιοτόκο Μικρά Ασία,
  • · τις προσπάθειές σας για την πραγματική ενότητα της Ορθοδοξίας, παρά τις πολλαπλές αντιξοότητες,
  • · τον αγώνα σας για την ισορροπία φύσεως και ανθρώπου πολύ πριν η κλιματική κρίση καταστεί οδυνηρά παρούσα στη ζωή μας, και
  • · την συμβολή σας στην ανάδειξη της Ορθοδοξίας και του Οικουμενικού θρόνου σε βασικό παράγοντα του συστήματος των διεθνών σχέσεων.

Απόδειξη, άλλωστε, του αυξημένου κύρους που απολαμβάνεται παγκοσμίως, Σεις ως θρησκευτικός ηγέτης, αλλά και το Φανάρι ως πρωτόθρονη εκκλησία στον Ορθόδοξο κόσμο, υπήρξε η συμμετοχή σας στην πρόσφατη Διάσκεψη για την Ειρήνη στην Ουκρανία που διεξήχθη στο Μπούργκενστοκ της Ελβετίας.

Παναγιώτατε,

Θέλω να γνωρίζετε ότι το έργο, ο λόγος και η εν γένει παρουσία σας δίνει ελπίδα σε όλους τους Ορθοδόξους, σε καιρούς ταραγμένους. Διότι, εκτός από την βαρβαρότητα του πολέμου, που προκαλεί χιλιάδες ανθρώπινες απώλειες και υλικές καταστροφές, βιώνουμε και μια ανεξήγητη επίθεση κατά των χριστιανικών αλλά και, εν γένει θα έλεγα, των ανθρωπιστικών αξιών.

Το θέαμα που παρουσιάστηκε κατά την έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων στο Παρίσι, με την βέβηλη παρωδία του Μυστικού Δείπνου, μας προβλημάτισε όλους, και εγείρει ερωτηματικά, όπως ευθαρσώς και δημοσίως δηλώσατε, για το πού πηγαίνει ο σύγχρονος πολιτισμός.

Γι’ αυτό, Παναγιώτατε ευχόμαστε και προσευχόμαστε ο Θεός να σας έχει γερό για να συνεχίσετε για πολλά χρόνια ακόμη την φωτεινή ποιμαντορία σας, ως φάρος αλήθειας και ελπίδας, γιατί σας χρειαζόμαστε κι εμείς και η Οικουμενική Ορθοδοξία.

Δικαίως, η Ίμβρος καμαρώνει που προσέφερε αυτού του ηγετικού αναστήματος και αυτού του πνευματικού  διαμετρήματος πατριάρχη του Γένους. Κι όλοι εμείς είμαστε ευγνώμονες στο πονεμένο και αδικημένο αυτό αιγαιοπελαγίτικο νησί, που Σας γαλούχησε και Σας ανέδειξε, ευχόμενοι να έρθουν ακόμη καλύτερες μέρες για τους Ρωμιούς, σε συνθήκες ειρήνης και προόδου και για τους δυο λαούς του Αιγαίου.

Χρόνια Πολλά σε όλους τους Έλληνες και Ορθοδόξους απανταχού της γης! Η Παναγία βοήθειά μας!

MAX 4 15

Read more...

Εισήγηση δρ Μάξιμου Χαρακόπουλου «Η διάσταση της πολιτιστικής διπλωματίας στην Διακοινοβουλευτική Συνέλευση Ορθοδοξίας» στο Συνέδριο Δελφών: «Επιστημονική και Πολιτιστική διπλωματία της Ελλάδας από τις αρχές του 20ού αιώνα έως τις μέρες μας»

ΜΑΧ 1 22

Δελφοί, 23 Ιουλίου 2024

 

Εισήγηση

δρ Μάξιμου Χαρακόπουλου

«Η διάσταση της πολιτιστικής διπλωματίας στην Διακοινοβουλευτική Συνέλευση Ορθοδοξίας»

στο Συνέδριο Δελφών:

 «Επιστημονική και Πολιτιστική διπλωματία της Ελλάδας από τις αρχές του 20ού αιώνα έως τις μέρες μας»

Χαίρομαι ιδιαίτερα που συμμετέχω σε ένα τόσο ενδιαφέρον συνέδριο με εκλεκτούς συνομιλητές. Η πολιτισμική επιρροή του ελληνισμού, αναμφίβολα,είναι πολύ ευρύτερη από την πολιτικήεπιρροή του σύγχρονου ελληνικού κράτους. Κι αυτό οφείλεται ασφαλώς στα διαχρονικά επιτεύγματα του ελληνικού πνεύματος.

Γιατί, εκτός της αρχαίας αίγλης, είναι και ο βυζαντινός κόσμος, που μέσω της Ορθοδοξίας εξακτίνωσε τον ελληνικό πολιτισμό στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα, αφήνοντας ανεξίτηλα τα ίχνη του έως σήμερα.

Όπως γράφειο Ρώσος βυζαντινολόγος ΝτιμίτριΟμπολένσκι «η βυζαντινή κληρονομιά των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης ήταν αρκετά σημαντικό στοιχείο της μεσαιωνικής παράδοσής τους ώστε να δικαιολογεί τον ισχυρισμό ότι, από ορισμένες απόψεις, σχημάτιζαν μια ενιαία διεθνή κοινότητα».[1]

Αλλά και ο Ρουμάνος πολιτικός και ιστορικός ΝικολάεΓιόργκα μίλησε για το Βυζάντιο μετά το Βυζάντιο, πάλι με την ίδια οπτική.[2]Μεγάλη, ωστόσο, είναι η αποδοχή αυτής της ελληνοβυζαντινής παράδοσης αλλά και εν γένει του ελληνισμούκαι στον χώρο της Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής.

Για τη σύγχρονη Ελλάδααυτή η κληρονομιά είναι πολύ βαριά, και δύσκολα διαχειρίσιμη. Όπως γράφει ο Γιώργος Σεφέρης «Ξύπνησα με το μαρμάρινο τούτο κεφάλι στα χέρια, που μου εξαντλεί τους αγκώνες και δεν ξέρω πού να τ' ακουμπήσω».[3]

Όμως, έχοντας τα πρωτοτόκια του βυζαντινού κόσμου, οφείλουμε αυτόν τον ανεκτίμητο πνευματικό πλούτο και τους άυλους, αλλά ζωντανούς δεσμούς, που έχει δημιουργήσει σε ευρείες γεωπολιτικές ενότητες να τα αξιοποιήσουμε, προς χάρη της ειρήνης, της συνεργασίας και της ευημερίας, αλλά και για να ενισχύσουμε τη θέση της Ελλάδας στον σύγχρονο κόσμο.

Αυτή η αναγκαιότητα και συγχρόνως η δυνατότητα έγινε αντιληπτή στις αρχές της δεκαετίας του 1990 από κάποιους οξυδερκείς πολιτικούς. Τότε που η πτώση των σοσιαλιστικών καθεστώτων έφερνε στην επιφάνεια μια νέα πραγματικότητα για τα Βαλκάνια και την Ανατολική Ευρώπη.

Ξάφνου, η Ορθοδοξία αποκτούσε και πάλι ένα τρομακτικό βάθος που ένωνε τον βαλκανικό χώρο με τον Ειρηνικό Ωκεανό. Γινόταν δηλαδή εν δυνάμει μια ισχυρή συνιστώσα για τη συνδιαμόρφωση της νέας Ευρώπης.

Και η Ελλάδα, ως η μοναδική ορθόδοξη χώρα-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναλάμβανε μια συντονιστική πρωτοβουλία, η οποία στόχευε στην ενότητα των Ορθοδόξωνκαι την προώθηση των αρχών της δημοκρατίας και του δικαίου, σε μια εποχή εκρηκτικής ανάδυσης των πάσης φύσεως εθνικισμών.

Έτσι, το 1993, στην Ορμύλια της Χαλκιδικής η τότε Κοινοβουλευτική Επιτροπή Θρησκευμάτων και Ορθοδοξίας της Βουλής των Ελλήνων, σε συνεργασία με την Ιερά Μονή Σίμωνος Πέτρας του Αγίου Όρους, διοργανώνουν συνέδριο, με τη συμμετοχή αντιπροσώπων από 16 χώρες της Νοτίου και της Ανατολικής Ευρώπης, με στόχο τη σύσταση ενός οργανισμού των Ορθοδόξων κοινοβουλευτικών.[4]

Η πρωτοβουλία καταλήγειστην ίδρυση της «Ευρωπαϊκής Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας», γνωστής πλέον ως Διακοινοβουλευτική Συνέλευση Ορθοδοξίας (ΔΣΟ).

Ως έδρα της Οργάνωσης ορίζεται η Βουλή των Ελλήνων.Τη θέση του επικεφαλής Γενικού Γραμματέα της ΔΣΟ την καταλαμβάνει ο εκάστοτε επικεφαλής της ελληνικής αντιπροσωπείας.

Πρόεδρος της Γενικής Συνέλευσης προτείνεται και εκλέγεται για πολλά χρόνια, λόγω του ειδικού βάρους της Ρωσίας, ο επικεφαλής της αντιπροσωπείαςτης Ρωσικής Δούμα. Ο πόλεμος στην Ουκρανία ανέτρεψε την εθιμική αυτή παράδοση.Μετά τη ρωσική εισβολή πρόεδρος εκλέχθηκε βουλευτής από την Πολωνία, ενώ αυτή τη στιγμή ο πρόεδρος είναι Ρουμάνος.

Με βάση την ιδρυτική διακήρυξη της ΔΣΟ η Ελλάδα όφειλε, ως το μόνο, τότε, μέλος της τότε ΕΟΚ «να προωθήσει όλες τις προϋποθέσεις για την αναγνώριση από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα του προοδευτικού ρόλου της Ορθοδόξου παραδόσεως στη διαμόρφωση του Ευρωπαϊκού πολιτισμού».

Παράλληλα, καλούνταν η Ρωσική Ομοσπονδία, ως το μόνο ορθόδοξο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ «να υπερασπίζεται στο Συμβούλιο τα κοινά συμφέροντα των ορθοδόξων λαών και να μην επιτρέπει διακρίσεις εις βάρος τους».[5]

Στον θεσμό,δυνατότητα συμμετοχής έχουν κοινοβούλια κρατών που διαθέτουν ορθόδοξους, κατά το θρήσκευμα, βουλευτές, συμπεριλαμβανομένων,επίσης,όσων ανήκουν στιςΠροχαλκηδόνιες Εκκλησίες.Σήμερα, στην ΔΣΟ συμμετέχουν κοινοβουλευτικές αντιπροσωπείες ή μεμονωμένοι βουλευτές από 25 χώρες.

Η ΔΣΟ από την ίδρυσή της έχει αναπτύξει μια πολυσχιδή και πολυεπίπεδηδραστηριότητα, ενισχύοντας το κύρος της ανάμεσα στους διεθνείς οργανισμούς και αποκτώνταςαναγνωρισιμότητα και εμπιστοσύνη από πολιτικούς, εκκλησιαστικούς και ακαδημαϊκούς παράγοντες της διεθνούς κοινότητας.

Επιτυχία που οφείλεται, κατά κύριο λόγο, στη στήριξη του Ελληνικού Κοινοβουλίου που αγκάλιασε την πρωτοβουλία ως εκδήλωση ενεργούς πολιτικο-θρησκευτικής διπλωματίας και ενισχύοντάς την παντί τρόπω.

Επιπλέον, όλες αυτές τις δεκαετίες, οι Έλληνες βουλευτές συνεργάστηκαν αρμονικά με τις Ορθόδοξες Εκκλησίες, σεβόμενοι τις ενδοεκκλησιαστικές διαφορές.Πρωτίστως βρέθηκαν σε εγγύτητα με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, το οποίο στήριξαν διαχρονικά, ενώ προέβαλαν μέσα από τις δράσεις της ΔΣΟ την Ορθόδοξη παράδοση.

Συνολικά, στο διάστημα από το 1993, πραγματοποιήθηκαν 31 Γενικές Συνελεύσεις, η πλέον πρόσφατη στο Παλέρμο της Σικελίας[6], οι οποίες μετετράπησαν σε φόρουμ ανταλλαγής θέσεων και απόψεων σε διαφορετικές κάθε φορά θεματικές, και πάνω από 40 συνέδρια και σεμινάρια.

Αναμφίβολα, το έργο της ΔΣΟ ενίσχυσε τους διακοινοβουλευτικούς δεσμούς και δημιούργησε μια δυναμική πλατφόρμα συνεργασίας σε ένα ευρύ πεδίο όχι μόνον θεμάτων αλλά και γεωγραφικών ενοτήτων.

Ανάμεσα στις πολυπληθείς πρωτοβουλίες αυτών των 31 ετών λειτουργίας της ΔΣΟ, που εντάσσονται στην θρησκευτικο-πολιτική διπλωματία της Οργάνωσης, αναφέρω επιγραμματικά:

Α. Τις παρεμβάσεις για την προστασία των χριστιανικών μνημείων που βρίσκονται εν κινδύνω:

Σε πολλές περιοχές παρατηρείται το φαινόμενο καταστροφής ή βεβήλωσης των χριστιανικών μνημείων. Τέτοιες περιοχές είναι, μεταξύ άλλων, στη Συρία, στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, στο Κοσσυφοπέδιο, στα κατεχόμενα εδάφη της Κύπρου.

Η τακτική αυτή παρατηρείται και στην Τουρκία, η οποία, κινούμενη από νεοοθωμανικές ιδεοληψίες, έχει μετατρέψει αυθαιρέτως σε μουσουλμανικά τεμένη Ναούς της Αγίας Σοφίας,με σημαντικότερο αυτόν στην Κωνσταντινούπολη, καθώς και την Μονή της Χώρας.

Η ΔΣΟ θεωρώντας ότι η απόφαση,ιδίως,-για την μετατροπή το 2020 του συμβόλου της Οικουμενικής Ορθοδοξίας, που συγκαταλέγεται στα μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ- καταπατά κάθε ηθικό κανόνα και θέτει σε κίνδυνο την ακεραιότητα του Ναού, ανέλαβε μια εκστρατεία αφύπνισης της διεθνούς κοινής γνώμης.

Για τον σκοπό αυτό σε συνεργασία με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών εξέδωσε τονΤόμο με τίτλο «Αγία Σοφία - Οι Ναοί της του Θεού Σοφίας ανά τον Κόσμο».

Πρόκειται για επιστημονική μελέτη πολυεθνικής ομάδας ειδημόνων που παρουσιάζει 37 ιστορικούς ναούς αφιερωμένους στη Σοφία του Θεού και εκτείνονται από τις Βρετανικές ακτές ως τα βάθη της Κίνας.

Ο Τόμος αυτός κυκλοφορεί ήδη σε 15 γλώσσες, έχει παρουσιαστεί σε περισσότερες από 20 πόλεις της Ευρώπης και των ΗΠΑ, ενώ έχει επιδοθεί σε διεθνείς οργανισμούς, όπως η ΟΥΝΕΣΚΟ[7], ο ΟΗΕ[8], η ΚΟΜΙΣΙΟΝ[9], και προσωπικά σε δεκάδες προσωπικότητες του πολιτικού, ακαδημαϊκού και εκκλησιαστικού χώρου, μεταξύ άλλων, στον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο και στον πάπα Ρώμης Φραγκίσκο. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Τόμος βραβεύθηκε από την Ακαδημία Αθηνών το 2023.[10]

Εκτός αυτού, η ΔΣΟ καταγγέλλει ανελλιπώς με δημόσιες ανακοινώσεις της ανάλογα φαινόμενα, όπως πρόσφατα για το Ναγκόρνο Καραμπάχ[11], τη Λωρίδα της Γάζας[12] και την Μονή της Χώρας[13].

Ταυτόχρονα, βρίσκεται σε συνεννόηση με την Επιτροπή Κατεχόμενων Δήμων στην Κύπρο, για την διοργάνωση στις Βρυξέλλες φωτογραφικής έκθεσης με τις καταστροφές και βεβηλώσεις των χριστιανικών μνημείων στα κατεχόμενα.[14]

Β.Τις σημαντικές παρεμβάσεις στον ευρύτερο χώρο της Μέσης Ανατολής, με στόχο την προστασία των χριστιανών, «δισέγγονων» του Βυζαντίου, που βρίσκονται υπό διωγμό από τις πατρογονικές τους εστίες. Παράλληλα, προωθείται και ο διάλογος με το Ισλάμ, με σκοπό την αλληλοκατανόηση και τη συνεργασία.

Σε αυτό το πλαίσιο, μεταξύ άλλων, καταγράφεται:

  • Η επίσκεψη της ηγεσίας της ΔΣΟ στην Τεχεράνη και η συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα της Κοινοβουλευτικής Ένωσης των κρατών μελών του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας (Κ.Ε.Ι.Σ.) (24-27.09 2018).[15]
  • Η συνεδρίαση της Διεθνούς Γραμματείας της ΔΣΟ στο Κάιροκαι συναντήσεις με τον Ορθόδοξο Πατριάρχη Αλεξανδρείας και τον Πατριάρχη των Κοπτών, με σκοπό την έκφραση της στήριξης της ΔΣΟ προς τους Χριστιανούς της Μέσης Ανατολής (15-18.11.2018).[16]
  • Ησυνδιοργάνωση στη Βηρυτό στις 02-05.05.2018 με το Κοινοβούλιο του Λιβάνου διεθνούς συνεδρίου κοινοβουλευτικού διαλόγου με θέμα: «Ενότητα στην πολυμορφία και βασικές αρχές ελευθερίας για τους Χριστιανούς και Μουσουλμάνους στην Μέση Ανατολή», με τη συμμετοχή εκπροσώπων 9 Οργανισμών, 17θρησκευτικών ηγετώνκαι 17 κοινοβουλίων.Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε έκθεση με εικόνες της Παναγίας από το Άγιο Όρος στο Μουσείο «BeitBeirut». Η ΔΣΟ εξέδωσε τα πρακτικά του Συνεδρίου σε διάφορες γλώσσες.[17]
  • Η διαδικασία σύστασης παρατηρητηρίου θρησκευτικών διώξεων των Χριστιανών της Μέσης Ανατολής.[18]
  • Η επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα της Παγκόσμιας Μουσουλμανικής Λίγκας (MWL), Σεΐχη Al Issa, στην Ελλάδα (11-14.05.2024), και η υπογραφή Μνημονίου Κατανόησης με την ΔΣΟ. Μάλιστα, οΣεΐχης κατά την παραμονή του στην Αθήνα έγινε δεκτός και από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.[19]
  • Η συμμετοχή της ΔΣΟ στο διεθνές συνέδριο, που συνδιοργανώθηκε από την Κοινοβουλευτική Συνέλευση της Βοσνίας–Ερζεγοβίνης και την Παγκόσμια Μουσουλμανική Λίγκα, με θέμα: «Κοινοβουλευτικοί και θρησκευτικοί ηγέτες για την συνύπαρξη και την ειρήνη», Σεράγεβο, (13.2 2024).[20]

Γ.Τον συντονισμό με άλλες οργανώσεις για την ανάδειξη των χριστιανικών αξιών στην Ευρώπη, στο πλαίσιο του Διαλόγου για το Μέλλον της Ευρώπης.

Για τον σκοπό αυτό η ΔΣΟ διοργάνωσεπρόσφατα, με αφορμή την διεξαγωγή των Ευρωπαϊκών Εκλογών,διεθνέςσυνέδριο στην Θεσσαλονίκη (15-17.05.2024), με θέμα: «Η πολιτική ως χώρος έκφρασης των χριστιανικών αξιών στην καθημερινότητα».

Εκτός από τον πλούσιο διάλογο που αναπτύχθηκε στις ημέρες του Συνεδρίου υπεγράφη και κοινή έκκληση προς τους Ευρωπαϊκούς Θεσμούς για τις χριστιανικές αξίες από τους επικεφαλής της ΔΣΟ, της Διάσκεψης των Ευρωπαϊκών Εκκλησιών (CEC), της Επιτροπής των Επισκοπικών Διασκέψεων της Καθολικής Εκκλησίας στην ΕΕ (COMECE), και της Οργάνωσης Together for Europe.[21] Τα πρακτικά του Συνεδρίου αναμένεται να εκδοθούν το επόμενο διάστημα.

Δ.Η ΔΣΟ στο πλαίσιο της διεθνούς δράσεώς της έχει υπογράψει Σύμφωνα Συνεργασίας με:

  • Το ΠαναφρικανικόΚοινοβούλιο, στην έδρα του, στο Γιοχάνεσμπουργκ,(19.05.2011).
  • Την Κοινοβουλευτική Συνέλευση της Ένωσης Ρωσίας-Λευκορωσίας και τη Διακοινοβουλευτική συνέλευση της Ευρασιατικής Οικονομικής Κοινότητας, (08.112011).
  • Την Κοινοβουλευτική Συνέλευση της Μεσογείου και
  • την Κοινοβουλευτική Συνέλευση Οικονομικής Συνεργασίας Ευξείνου Πόντου (Κ.Σ. ΟΣΕΠ).

Επίσης, η Δ.Σ.Ο. έχει αποκτήσει καθεστώς παρατηρητή:

  • Στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση Οικονομικής Συνεργασίας Ευξείνου Πόντου (Κ.Σ.ΟΣΕΠ) και
  • στη Διακοινοβουλευτική Ένωση (IPU).

Ενώ, ανάμεσα στις συμμετοχές της ΔΣΟ σε εκδηλώσεις διεθνών οργανισμών, αναφέρω ενδεικτικά τις πιο πρόσφατες:

  • στην 14η Γενική Συνέλευση της Παγκόσμιας Διακοινοβουλευτικής Ένωσης Ελληνισμού (ΠΑΔΕΕ), στην Αθήνα,(14.07.2023),
  • στην 18η Σύνοδο της Κοινοβουλευτικής Ένωσης των κρατών μελών του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας (PUIC), στο Αμπιτζάν,(2-5.03.2024) και
  • στη Γενική Συνέλευση του Διεθνούς Δικτύου των Καθολικών Νομοθετών,(27.08.2022).

Δυστυχώς, τα τελευταία χρόνια έχουν προκύψει σοβαρότατα προβλήματα στους κόλπους του Ορθοδόξου κόσμου. Αρχικώς μετις ενδοεκκλησιαστικές διαφορές με αφορμή την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο των Ορθοδόξων, το 2016, στην Κρήτη.

Ακολούθως, με την απονομή αυτοκεφαλίας στην Εκκλησία της Ουκρανίας και στη συνέχεια με τον πόλεμο στην Ουκρανία. Ιδιαίτερα το γεγονός αυτό, κατά το οποίο δύο ομόδοξοι λαοί αλληλοεξοντώνονται, πλήττει και το δικό μας έργο.

Η ΔΣΟ, βεβαίως, καταδίκασε από την πρώτη στιγμή τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, και κάλεσε σε άμεση επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και στην οδό της διπλωματίας, ώστε να εξευρεθεί δίκαιη λύση βάσει των κανόνων του διεθνούς δικαίου.

Σε κάθε περίπτωση, η ΔΣΟ εισερχόμενη στην τέταρτη δεκαετία του βίου της, παρά τα όποια σοβαρά συγκυριακά προβλήματα που αντιμετωπίζει, βρίσκεται σε μια δυναμική ανάπτυξης. Κι αυτό χάρη,πρωτίστως,στην αμέριστη στήριξη της Βουλής των Ελλήνων.

Ο θεσμός με την συσσωρευμένη πείρα των 31 ετών λειτουργίας του, την καθολική αποδοχή του από τα συμμετέχοντα κοινοβούλια και την σταθερότητά του σε αρχές και αξίες, μπορεί και πρέπει να συνεχίσει το έργο του, προς όφελος της Οικουμενικής Ορθοδοξίας,που έχει σφραγιστεί ανεξίτηλα από τον ελληνοβυζαντινό πολιτισμό.

 

[1]ΝτιμίτριΟμπολένσκι, Η Βυζαντινή Κοινοπολιτεία. Η Ανατολική Ευρώπη 500-1453, Αντιγόνη Φιλιπποπούλου (εκδοτική επιμ.), Ευάγγελος Κ. Χρυσός (Εισαγωγή), Βαρβάρα Σπυροπούλου (μτφρ), 2022, σελ. 23.

[2]ΝικολάεΓιόργκα, Το Βυζάντιο μετά το Βυζάντιο, GUTENBERG, 1989, πρόλογος Νίκος Σβορώνος.

[3] Γιώργος Σεφέρης, [1972] 1985. Ποιήματα. 15η έκδ. Αθήνα: Ίκαρος, Ποίημα Γ΄ Ξύπνησα.

[4]https://orthodoxia.info/news/ta-30-chronia-tis-diakoinovoyleytikis-sy/

[5]https://eiao.org/katastatika-keimena/

[6]https://eiao.org/31i-olomeleia-palermo-italia-27-iouniou-1-iouliou-2024/

[7]https://www.cnn.gr/politiki/story/335239/xarakopoulos-stin-unesco-na-kiryxthei-i-agia-sofia-mnimeio-en-kindyno

[8]https://www.parapolitika.gr/politiki/article/1311679/harakopoulos-sti-n-uorki-ston-oie-gia-agia-sofia-kai-hristianous-mesis-anatolis-eikones/

[9]https://www.capital.gr/politiki/3772240/m-xarakopoulos-apo-bruxelles-stin-kardia-tis-europis-i-ekstrateia-gia-tin-agia-sofia/

[10]https://hub.uoa.gr/agia-sofia-award-academy-of-athens/

[11]https://www.capital.gr/epikairotita/3533802/m-xarakopoulos-na-prostateuthoun-ta-xristianika-mnimeia-sto-nagkorno-karampax/

[12]https://www.iefimerida.gr/ellada/harakopoylos-me-presbi-palaistinis-gia-gaza

[13]https://www.orthodoxianewsagency.gr/epikairotita/xarakopoulos-gia-moni-xoras-den-tha-yposteiloume-ti-simaia-gia-ti-diasosi-ton-oikoumenikon-mnimeion/

[14]https://www.amna.gr/home/article/804904/M-Charakopoulos-To-kupriako-kai-zitima-katapatisis-thriskeutikon-eleutherion

[15]https://chiosnews.com/sto-iran-o-andreas-michailidis-os-gg-diakoinovoyleytikis-syneleysis-orthodoxias/

[16]https://www.youtube.com/watch?v=CKSBeO61toE

[17]https://eiao.org/wp-content/uploads/2021/08/GREEK_PRAKTIKA_BHRYTOS_.pdf

[18]https://www.larissanet.gr/2017/10/24/na-dimiourgithei-paratiritirio-anthropinon-dikaiomaton-ton-orthodoxon/

[19]https://www.maximos.gr/index.php/deltia-typou/item/7520-m-xarakopoulos-me-seixi-ston-prothypourgo-mnimonio-synergasias-orthodokson-kai-mousoulmanon

[20]https://www.euro2day.gr/news/politics/article/2231521/harakopoylos-apo-to-seragevo-kamia-thrhskeia-den-p.html

[21]https://fosfanariou.gr/index.php/2024/05/18/diethnes-synedrio-dso-stin-thessaloniki/

Read more...

Ομιλία του Μάξιμου Χαρακόπουλου στις εκδηλώσεις για την Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού του Ποντιακού Συλλόγου Κατερίνης Παναγία Σουμελά, με θέμα «Είναι η προσφυγιά ευλογία;».

 MAX 1 8

Κατερίνη, 20 Μαΐου 2024

Ομιλία του Μάξιμου Χαρακόπουλου

στις εκδηλώσεις για την Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού

του Ποντιακού Συλλόγου Κατερίνης Παναγία Σουμελά,

με θέμα «Είναι η προσφυγιά ευλογία;».

Εκλεκτοί προσκεκλημένοι,

Φίλες και φίλοι, Χριστός Ανέστη!

Ασμένως αποδέχθηκα την πρόσκληση του Πολιτιστικού Συλλόγου Κατερίνης Παναγία Σουμελά για να μιλήσω σήμερα στην Κατερίνη για την προσφορά των προσφύγων της Μικράς Ασίας στην ανάπτυξη της Ελλάδας.

 Πρόκειται για ένα θέμα που οπωσδήποτε καθυστέρησε να αναδειχθεί στην ελληνική βιβλιογραφία. Αντιθέτως, αυτή η αλήθεια υπήρξε για πολλές δεκαετίες ένα κοινό μυστικό. Αυτό ίσως οφείλεται και στο ότι η επισήμανση αυτή θύμιζε μοιραία οικεία κακά, για το πώς φτάσαμε στην μεγαλύτερη εθνική καταστροφή που βίωσε ο ελληνισμός.

Στον 20ο αιώνα η αναφορά στην προσφυγιά συνεπαγόταν αυτόματα την τραγωδία της μικρασιατικής εκστρατείας, τους χιλιάδες νεκρούς, τους εκατοντάδες χιλιάδες εκτοπισμένους και πρόσφυγες, τις πατρογονικές εστίες που εγκαταλείφθηκαν,

τις εκκλησίες που ερήμωσαν, τον πολιτισμό που σταμάτησε ξαφνικά, την μαύρη εκείνη περίοδο που ακολούθησε την κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου.

Θύμιζε ακόμη, την απόγνωση του κόσμου που ήρθε να εγκατασταθεί στο ελεύθερο ελληνικό κράτος, αλλά και την καχυποψία, ακόμη και την εχθρότητα που αντιμετώπισαν οι πρόσφυγες τα πρώτα χρόνια της εγκατάστασής τους.

Διωγμένοι από τα σπίτια τους, αναγκασμένοι να ξεκινήσουν από το μηδέν, είχαν και τη ρετσινιά του τουρκόσπορου, του τουρκομερίτη. Για κάποιους δε που είχαν τουρκοφωνήσει, μετά από 8,5 αιώνες τουρκικής κατοχής από τη μάχη του Ματζικέρτ, όπως οι παππούδες μου από την Καππαδοκία, η κατάσταση ήταν ακόμη δυσκολότερη.

Σήμερα, όμως, είμαστε πολύ πιο ώριμοι να μιλήσουμε για όλα αυτά. Να μιλήσουμε με στοιχεία, με αριθμούς, με αποτελέσματα.

Να δούμε τα πώς και τα γιατί με νηφαλιότητα, λόγω της απόστασης που μας δίνει ο πανδαμάτωρ χρόνος.

Και να δούμε ότι τελικά η ενσωμάτωση αυτού του τεράστιου αριθμού προσφύγων από την ελληνική κοινωνία, που αποτελούσε πάνω από το ένα πέμπτο του συνόλου, υπήρξε στην πραγματικότητα ένα ανεπανάληπτο έπος. Η σημαντικότερη επιτυχία της εσωτερικής πολιτικής από τις απαρχές της ίδρυσης του ελλαδικού κράτους.

Ένα επίτευγμα για το οποίο εργάστηκαν όλοι. Και κυρίως οι ίδιοι οι πρόσφυγες. Που ρίζωσαν στη γη που τους δόθηκε, και ξεπέρασαν τα αφάνταστα εμπόδια και τις δυσκολίες των πρώτων χρόνων, για να προοδεύσουν οι ίδιοι, αλλά και να συμβάλουν στην πρόοδο όλης της χώρας.

Φίλες και φίλοι

Η ομιλία μου γίνεται μια ημέρα μετά από την Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας του Ποντιακού ελληνισμού. Θα ήταν βέβαια ευχής έργον, κάποια στιγμή, να έχουμε μια μόνον Ημέρα Μνήμης για την Γενοκτονία όλων των Χριστιανών της Ανατολής: Ελλήνων, Αρμενίων και Ασσυρίων, όπως με πρόταση νόμου είχαμε εισηγηθεί μια δράκα βουλευτών.

Η χθεσινή ημερομηνία, πάντως, συνδέεται με την εκκίνηση των διώξεων, των δολοφονιών και των μαρτυρίων των Ελλήνων Ποντίων, που για τρεις χιλιάδες χρόνια κράτησαν στις ακτές του Ευξείνου Πόντου ακτινοβόλο το φως του ελληνισμού, μεταλαμπαδεύοντας σε όλη την μεγάλη αυτή περιφέρεια που περιλαμβάνει την Υπερκαυκασία, τον Καύκασο, τις βόρειες ακτές της Μαύρης Θάλασσας, τα νάματα του ελληνικού πολιτισμού.

Ωστόσο, αυτό το νήμα της μακραίωνης ιστορικής διαδρομής κόπηκε απότομα με μια οργανωμένη επιχείρηση που εκ των προτέρων στόχευε στην εξαφάνιση του χριστιανικού στοιχείου. Άλλωστε, οι απαρχές αυτής της στόχευσης ανιχνεύονται τουλάχιστον από το 1914.

Και δυστυχώς, στο έγκλημα συνένοχες ήταν και οι μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις -αρχικώς η Γερμανία και εν συνεχεία η Γαλλία, η Ιταλία και η Ρωσία του Λένιν- που κινήθηκαν με βάση τα οικονομικά και γεωστρατηγικά συμφέροντά τους και όχι την ηθική και το δίκαιο.

Ένα έγκλημα που συντελείται «τη ενόχω συνεργία των μεγάλων χριστιανικών δυνάμεων της Δύσεως», όπως θα γράψει ο μητροπολίτης Τραπεζούντος Χρύσανθος στο μνημειώδες έργο του «Η Εκκλησία Τραπεζούντος».

Επιπλέον, η εκδήλωση αυτή πραγματοποιείται στα 100 χρόνια από την εγκατάσταση των τελευταίων ανταλλάξιμων προσφύγων, σε εφαρμογή της υποχρεωτικής ανταλλαγής των πληθυσμών, μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας, που επέβαλε η συνθήκη της Λωζάνης.

Αυτή ήταν η τελευταία πράξη του τραγικού τέλους της μικρασιατικής εκστρατείας, με την οποία κατέβαζε αυλαία το μεγάλο όραμα της Μεγάλης Ιδέας, που φάνηκε για λίγο, μετά τη συνθήκη των Σεβρών, ότι θα γινόταν επιτέλους πραγματικότητα.

Από τον Σεπτέμβριο, λοιπόν, του 1922 μια νέα ζοφερή πραγματικότητα ήρθε να διαμορφωθεί στην Ελλάδα. Μια πραγματικότητα πικρή και βαριά, που προκάλεσε η ατιμωτική ήττα στην Μικρά Ασία και η καταστροφή της Σμύρνης. Πλήθη προσφύγων συρρέουν στην πάμπτωχη και ηττημένη Ελλάδα, στο σώμα της οποίας ήταν ακόμη νωπές οι πληγές του εθνικού διχασμού.

Οι αριθμοί από μόνοι τους είναι αποκαλυπτικοί: Σύμφωνα με την απογραφή πληθυσμού του 1928 οι προσφυγικής καταγωγής κάτοικοι της Ελλάδα ανέρχονταν σε 1.221.849. Η συντριπτική πλειοψηφία, πλέον των 900.000, κατέφυγαν στην Ελλάδα αμέσως μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, πριν την υποχρεωτική ανταλλαγή των πληθυσμών, για να γλιτώσουν από τη σφαγή.

Όσοι ήρθαν ως ανταλλάξιμοι μετά τη Λωζάνη, ουσιαστικά είναι οι Ρωμιοί της μικρασιατικής ενδοχώρας, κυρίως της Καππαδοκίας, όπου δεν έφτασε ο ελληνικός στρατός.

Αξίζει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με την απογραφή του ίδιου έτους, ο γηγενής πληθυσμός της Ελλάδος ήταν 4.982.835. Δηλαδή, οι πρόσφυγες αποτελούσαν το ένα πέμπτο του συνολικού πληθυσμού. Αριθμός ασφαλώς δυσθεώρητος, αναλογιζόμενοι τα μεγέθη αλλά και τις δυνατότητες της χώρας εκείνη την περίοδο.

Να σημειωθεί, επίσης, ότι ένας άγνωστος αριθμός προσφύγων της Μικράς Ασίας κατέφυγε σε άλλες χώρες της Ευρώπης ή στις ΗΠΑ, ενώ στην Ελλάδα ήρθαν και 45.000 Αρμένιοι.

Επιπλέον, να έχουμε υπόψη μας ότι στο διάστημα από την άφιξη των προσφύγων μέχρι την απογραφή σημειώθηκαν χιλιάδες θάνατοι, λόγω των κακουχιών και των άθλιων συνθηκών διαβίωσης στην Ελλάδα. Συνηθισμένοι σε άλλες κλιματολογικές συνθήκες πολλοί πρόσφυγες δεν άντεξαν.

Η ελονοσία, η φυματίωση οι εντερικές παθήσεις και τα κρυολογήματα έσπερναν τον θάνατο στους προσφυγικούς καταυλισμούς. Στοιχεία τη Κοινωνίας των Εθνών του 1926 κάνουν λόγο για απώλεια του 20% των προσφύγων τον πρώτο χρόνο της εγκατάστασης.

Άρα, βάσιμα μπορούμε να υποθέσουμε ότι ο αριθμός των προσφύγων που ήρθε στην Ελλάδα άγγιζε το 1,5 εκατομμύριο ψυχές.  

Το πρόβλημα εντεινόταν, καθώς η πλειοψηφία όσων είχαν χάσει τη ζωή τους στην Μικρά Ασία ήταν άνδρες, οπότε χιλιάδες ήταν οι οικογένειες που έμειναν χωρίς «προστάτη». Σε πολλούς καταυλισμούς τα γυναικόπαιδα έφθαναν το 60-70%. Η απογραφή, επίσης δείχνει ότι 135.581 προσφυγόπουλα ήταν μέχρι και 6 ετών, γεννήθηκαν δηλαδή, μετά το 1922.

Οι πρόσφυγες δεν ήταν ένα ομοιογενές σώμα, καθώς μεταξύ τους υπήρχαν πολλές διαφοροποιήσεις. Να σημειωθεί ότι σχεδόν 10% σύμφωνα με την απογραφή του 1928ήταν τουρκόφωνοι, κυρίως από την περιοχή της Καππαδοκίας, της Πισιδίας, της Κιλικίας, αλλά και της Μπάφρας του Πόντου. Και σε αυτές τις περιοχές υπήρχαν ελληνικές διάλεκτοι, όπως η ποντιακή, τα μισθιώτικα ή τα φαρασιώτικα. Όπως, επίσης, και διαφορετικές πολιτισμικές συνήθειες.

Όμως, στοιχείο συνεκτικό όλων πέραν της εθνικής τους συνείδησης ήταν η Ορθοδοξία, καθώς η Εκκλησία και η πίστη ήταν θεμελιακός παράγων της ταυτότητας όλων των Ρωμιών. Άλλωστε, αυτό διατήρησε και την διακριτότητά τους στους πολλούς αιώνες που πέρασαν από την επικράτηση του Ισλάμ στην Μικρά Ασία.

Αντιστοίχως, από την Ελλάδα πήραν το δρόμο της προσφυγιάς προς στην Τουρκία περί τις 400.000 μουσουλμάνοι. Ο πληθυσμός αυτός προερχόταν κυρίως από την περιοχή της Μακεδονίας.

Ως γνωστόν, η συνθήκη της Λωζάνης εξαίρεσε τις περιοχές της Ξάνθης και της Κομοτηνής, όπου ο μουσουλμανικός πληθυσμός μπόρεσε να παραμείνει στις εστίες του. Το ίδιο προβλέφθηκε και για τον ελληνισμό της Πόλης και των νησιών Ίμβρου και Τενέδου. Βεβαίως, 101 χρόνια μετά, όλοι μπορούμε να κάνουμε τις συγκρίσεις. Ο ελληνισμός της Πόλης είναι αποδεκατισμένος, αριθμεί λίγες εκατοντάδες Ρωμιούς, έπειτα από το πογκρόμ του 55 και τις διώξεις της δεκαετίας του 1960, ενώ και τα νησιά, με κατάφωρη παραβίαση των προνομίων της συνθήκης της Λωζάνης έχασαν σχεδόν εντελώς τον ρωμαίικο πληθυσμό τους.

Αντιθέτως, οι συμπατριώτες μας μουσουλμάνοι της Θράκης ευημερούν και αυξάνονται σε συνθήκες ελευθερίας και δημοκρατίας. Και αυτή είναι μια αλήθεια που δεν μπορεί να διαστρεβλώσει η Άγκυρα, όσο και να προσπαθεί μετά μανίας να το πράξει.

Από το σύνολο των προσφύγων, σύμφωνα με τις δηλώσεις που έγιναν τότε, το 53% είχε αστική προέλευση και το 47% αγροτική. Αυτό αποτέλεσε και το βασικό κριτήριο στην εγκατάστασή τους.

Έτσι, 579.000 εγκαταστάθηκαν στην ύπαιθρο και 653.000 σε αστικά κέντρα. Ιδιαίτερα, στη Μακεδονία, συνολικά εγκαταστάθηκαν 638.253, από τους οποίους οι 446.094 σε αγροτικές περιοχές, ενώ στη δυτική Θράκη 107.607, στα νησιά του Αιγαίου 56.613, στην Κρήτη 33.900, ενώ στην λεγόμενη «Παλαιά Ελλάδα» 377.297, από τους οποίους 343.721 σε αστικά κέντρα.

Συνολικά περίπου 90% του συνόλου των αγροτών προσφύγων εγκαταστάθηκε στη Μακεδονία και στη Θράκη. Γύρω από την Αθήνα, τον Πειραιά και τη Θεσσαλονίκη εγκαταστάθηκε το 60% των «αστών» προσφύγων. Αυτή η διαδικασία υπήρξε επίπονη και μακρόχρονη.

Αν και κατασκευάζονται δεκάδες χιλιάδες νέες κατοικίες, δεκάδες χιλιάδες θα είναι και οι οικογένειες που θα μένουν σε παράγκες και σε άθλιες συνθήκες διαβίωσης.  Ακόμη και το 1952 υπήρχαν 14.241 οικογένειες που ζούσαν σε τέτοιες παραγκουπόλεις.

Ωστόσο, η εγκατάσταση των αγροτών προσφύγων έγινε ταχύτερα και είχε μεγαλύτερη επιτυχία. Πρόκειται για μια τιτάνια προσπάθεια, με μακροχρόνιο σχεδιασμό, που δεν έχουμε συνηθίσει ως ελληνικό κράτος να φέρνουμε σε πέρας.

Αρκεί να συγκρίνουμε τι συνέβη στις αρχές της δεκαετίας του 1990, όπου η ελληνική πολιτεία απέτυχε στην οργάνωση και υλοποίηση ενός σχεδίου αποκατάστασης μερικών μόνον δεκάδων χιλιάδων ομογενών από τις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης.

Τότε, όμως, οι βενιζελικές κυρίως κυβερνήσεις μετέτρεψαν την αδυναμία σε δύναμη καθώς την αντιμετώπισαν ως πρόκληση ταχείας ανάπτυξης του πρωτογενούς τομέα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι πριν την έλευση των προσφύγων, αν και η χώρα είναι κατεξοχήν αγροτική, αδυνατούσε να καλύψει τις ανάγκες του πληθυσμού σε σιτηρά.

Για να επιτευχθεί, λοιπόν, η πραγματοποίηση αυτού του φιλόδοξου οράματος συνάφθηκε δάνειο το 1924 με ονομαστικό κεφάλαιο 12.300.000 λιρών Αγγλίας, με υψηλό επιτόκιο, και μη ευνοϊκούς όρους. Ωστόσο, δεν υπήρχε άλλη διέξοδος για να μπορέσει να προχωρήσει η αποκατάσταση των προσφύγων.

Το δάνειο το διαχειρίστηκε ένας αυτόνομος οργανισμός, η Επιτροπή Αποκαταστάσεως Προσφύγων (Ε.Α.Π.). Τη διοίκηση της Ε.Α.Π., ανέλαβαν δύο ξένοι, διορισμένοι από την Κοινωνία Των Εθνών –τον πρόδρομο Οργανισμό του ΟΗΕ- από τους οποίους ο ένας ήταν πάντοτε Αμερικανός, και δύο Έλληνες. Πρώτος πρόεδρος της ΕΑΠ, ανέλαβε ο Αμερικανός Henry Morgenthau.

Είναι αλήθεια ότι ο Βενιζέλος πίστευε στην αγροτική αποκατάσταση των προσφύγων και στη δημιουργία μιας νέας μεγάλης τάξης αγροτών μικροϊδιοκτητών, καθώς έτσι θα εξαφανίζονταν ο κίνδυνος να ξεσπάσει στην Ελλάδα ένα ριζοσπαστικό αγροτικό κίνημα.

Σκοπός της ελληνικής πολιτείας ήταν η μονιμοποίηση της προσφυγικής εγκατάστασης. Μετά την αρχική τακτοποίηση των προσφύγων, το επόμενο λογικό βήμα ήταν η παροχή δυνατοτήτων αυτοσυντήρησης. Με την αγροτική αποκατάσταση επιδιώχθηκε η εξασφάλιση των βασικότερων όρων μόνιμης και οριστικής διαβίωσης στους προσωρινούς οικισμούς της αρχικής εγκατάστασης.

Βασικότερος όρος όλων ήταν η ένταξη των προσφύγων στην παραγωγική διαδικασία που θα τους επέτρεπε την απόκτηση οικονομικών πόρων, αλλά και μέσων διαβίωσης, έτσι ώστε να μπορούν μόνοι τους πλέον να αντιμετωπίζουν τις βιοτικές τους ανάγκες.

Έτσι, αν στους αστούς πρόσφυγες χορηγήθηκε μόνο στέγη, σε όσους πρόσφυγες δήλωσαν αγρότες πριν εγκαταλείψουν την πατρίδα τους παραχωρήθηκε και κλήρος, γεωργικός εξοπλισμός και καλλιεργητικά δάνεια.

Επίσης, στόχος της Διεύθυνσης Εποικισμού του Υπουργείου Γεωργίας ήταν η αποκατάσταση των αγροτών προσφύγων να γίνει σε νέο ενιαίο οικισμό, αμιγώς προσφυγικό, που θα εξασφαλίζει κατά το δυνατόν συνθήκες παρόμοιες μ’ εκείνες της χαμένης πατρίδας τους.

Έτσι θα ξανασμίξουν οικογένειες και ευρισκόμενοι μαζί άνθρωποι που συνδέονται τις περισσότερες φορές με συγγενικούς ή φιλικούς δεσμούς, θα αντιμετωπίσουν με μεγαλύτερη επιτυχία τις δυσκολίες της προσαρμογής τους στην ελλαδική πραγματικότητα.

Καθώς ο αριθμός των προσφύγων που έφτασαν στην ηπειρωτική Ελλάδα μετά την ανταλλαγή ήταν τριπλάσιος των μουσουλμάνων που εγκατέλειψαν τη χώρα, το πρόβλημα της αγροτικής αποκατάστασης των Μικρασιατών στη νέα πατρίδα ήταν δυσεπίλυτο.

Τα τσιφλίκια που άφησαν πίσω τους φεύγοντας οι μουσουλμάνοι δεν επαρκούσαν, ενώ έντονες ήταν οι πιέσεις για αποκατάσταση και των γηγενών ακτημόνων καλλιεργητών, που ανέμεναν να επωφεληθούν από τις εγκαταλειφθήσες περιουσίες.

Το μείζον αυτό αγροτικό πρόβλημα λύθηκε τελικά με ευρείες απαλλοτριώσεις μεγάλων εκτάσεων σε ολόκληρη τη χώρα. Τελικώς, το Ελληνικό Δημόσιο παραχώρησε εκτάσεις 5 εκατομμυρίων στρεμμάτων, αξίας 13εκατομμυρίων λιρών από δημόσιες γαίες, από ιδιοκτησίες των μουσουλμάνων που εγκαταστάθηκαν στην Τουρκία και απόαπαλλοτριώσεις και επιτάξεις ιδιωτικών γαιών.

Να σημειωθεί ότι τα 2/3 από τα χρήματα της Ε.Α.Π. δαπανήθηκαν στη Μακεδονία κι αυτό οδήγησε σε μια μεγάλη ανάπτυξη της περιοχής.

Το μέγεθος του κλήρου που δόθηκε στους αγρότες πρόσφυγες διαφέρει κατά γεωγραφικό διαμέρισμα. Στη Θράκη και τη Μακεδονία ο κλήρος κυμαίνονταν από 20-60 στρέμματα με εξαίρεση τα καπνοχώρια όπου ο κλήρος περιορίζονταν στα 9-20 στρέμματα. Στην παλαιά Ελλάδα υπήρχαν διακυμάνσεις από 10-120 στρέμματα με μέσο όρο τα 30 στρέμματα.

Η παροχή κλήρου μετέτρεψε σε μικρό χρονικό διάστημα τους εξαθλιωμένους πρόσφυγες σε αυτάρκεις οικονομικές μονάδες που όχι μόνο δεν αποτελούσαν πλέον πρόβλημα για την πολιτεία αλλά συνέβαλαν ενεργά στην οικονομική ανάπτυξη.

Η έλευση των προσφύγων σηματοδότησε και την αντικατάσταση της εκτεταμένης από την εντατική καλλιέργεια. Ο μικρός κλήρος επέβαλε εκ των πραγμάτων την εντατικοποίηση της καλλιεργειών.

Οι χαμηλές στρεμματικές αποδόσεις δεν αποθάρρυναν τους πρόσφυγες που παρέμειναν προσηλωμένοι στην οικογενειακή τους ιδιοκτησία και εκμετάλλευση. Παρά τις αντίξοες συνθήκες διαβίωσης των πρώτων χρόνων η δημιουργικότητα των Μικρασιατών δεν κάμφθηκε.  Με την επιμονή τους ρίζωσαν και πρόκοψαν.

Χαρακτηριστικό του προσφυγικού πληθυσμού ήταν η εργατικότητα. Από την δουλειά δεν έλειπε κανείς. Ούτε οι γυναίκες, ούτε τα παιδιά. Και ότι οι πρόσφυγες αντιμετώπιζαν τις δυσκολίες με αλληλεγγύη και συλλογικότητα. Κι αυτό ήταν μια από τις επιτυχίες του σχεδιασμού οι πρόσφυγες να μένουν στον ίδιο τόπο.

Δυστυχώς, πρέπει να επισημανθεί ότι συχνά η ζωή των προσφύγων γινόταν δυσκολότερη από τις συχνές προστριβές με τους ντόπιους αγροκτηνοτρόφους. Κι αυτό συνέβαινε διότι οι τελευταίοι ανέμεναν να διανεμηθούν σε αυτούς τα τσιφλίκια που άφησαν φεύγοντας οι Τούρκοι αλλά και η δημόσια γη που έμενε ακαλλιέργητη. Έτσι, προκαλούνταν σοβαρές συγκρούσεις μεταξύ των δύο ομάδων.

Αυτές οι κτηματικές διαφορές ήταν ουσιαστικά και η βασική αιτία του χάσματος που αναπτύχθηκε τα πρώτα χρόνια της συγκατοίκησης στον ίδιο γεωγραφικό χώρο, προσφύγων και ντόπιων.

Αυτό το κλίμα της κακοπιστίας μεταξύ των προσφύγων και των ντόπιων με τα χρόνια μειώθηκε. Σε αυτό συνετέλεσε η πολύχρονη συμβίωση, η άνοδος του βιοτικού επιπέδου των προσφύγων, αλλά και οι εθνικές περιπέτειες, που αντιμετωπίστηκαν από κοινού, όπως ο πόλεμος στην Αλβανία, η εθνική αντίσταση, αλλά και ο εμφύλιος πόλεμος που ακολούθησε.

Το αποτέλεσμα ήταν να μειωθούν οι αποστάσεις και να πάψει να έχει αρνητική χροιά η λέξη «πρόσφυγας». Ταυτοχρόνως, οι Μικρασιάτες σταδιακά έπαψαν να αντιμετωπίζονται από το επίσημο κράτος ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας.

Συμπερασματικά, μπορούμε να διαπιστώσουμε τη συμβολή του προσφυγικού πληθυσμού στο ελλαδικό κράτος σε μια σειρά από πεδία:

Α. Στην ομογενοποίηση του πληθυσμού της χώρας, η οποία έως το 1924 και την υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών είχε πολλές περιοχές με πληθυσμούς που δεν ήταν ορθόδοξοι ή δεν αισθάνονταν Έλληνες. Αυτό αφορά κυρίως τις περιοχές της Μακεδονίας και της δυτικής Θράκης. Το στοιχείο αυτό συνετέλεσε σε μεγάλο βαθμό στην αντιμετώπιση των προκλήσεων που επέφερε ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος και η τριπλή κατοχή της χώρας.

Β. Στην κατοίκηση περιοχών που ήταν αραιοκατηκημένες και με χαμηλό επίπεδο καλλιέργειας. Με την πολιτική που είχε ήδη ξεκινήσει από τις προηγούμενες δεκαετίες, έγινε διαμοιρασμός των γαιών, και καθ’ αυτόν τον τρόπο αναπτύχθηκε γρήγορα η αγροτική παραγωγή.

Παράλληλα, σε αντίθεση με άλλες χώρες των Βαλκανίων και της ανατολικής Ευρώπης, στην Ελλάδα είχαμε ευρεία αγροτική μικροϊδιοκτησία, κάτι που με τη σειρά του επηρέασε τις κοινωνικές, πολιτικές και ιδεολογικές διεργασίες.

Γ. Το άφθονο και φθηνό συνάμα εργατικό δυναμικό τροφοδότησε την αναιμική έως τότε βιομηχανική παραγωγή, η οποία την περίοδο του μεσοπολέμου πραγματοποίησε άλματα.

Δ. Η επιχειρηματικότητα, η εργατικότητα και η ευφυία των προσφύγων κινητοποίησαν συνολικά την ελληνική οικονομία, η οποία μέσα σε δύσκολες συνθήκες που προκάλεσε ο πόλεμος και στη συνέχεια το παγκόσμιο οικονομικό κραχ, μπόρεσε να σταθεί όρθια και να ετοιμαστεί για την αντιμετώπιση της εισβολής των δυνάμεων του άξονα.

Σύμφωνα, μάλιστα, με εργασία που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό του Ινστιτούτου Εργατικής Οικονομίας τον Νοέμβριο του 2019, αποδείχθηκε ότι οι τοποθεσίες που δέχθηκαν περισσότερους πρόσφυγες το 1923 εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα ευημερίας και εκβιομηχάνισης το 1971 και το 1991.

Ε. Τεράστια υπήρξε η συμβολή των Μικρασιατών στα γράμματα, στις τέχνες και εν γένει στην ανάπτυξη του πνευματικού πολιτισμού της Ελλάδας.

Ποιόν να πρωτοθυμηθούμε; Αναφέρω μερικά ονόματα με τον κίνδυνο να αφήσω πολλούς σημαντικούς εκτός: Τον Ηλία Βενέζη από το Αϊβάλί, τον νομπελίστα ποιητή Γεώργιο Σεφέρη, από τα Βουρλά, τον φιλόσοφο Κωνσταντίνο Δεσποτόπουλο από τη Σμύρνη και τον αδερφό του ιστορικό Αλέξανδρο Δεσποτόπουλο, τον σπουδαίο αρχαιολόγο Μανώλη Ανδρόνικο από την Προύσα,

τον συγγραφέα και ζωγράφο από το Αϊβαλί Φώτη Κόντογλου, τον ανανεωτή του ελληνικού θεάτρου Κάρολο Κουν από την Προύσα, τον φιλόσοφο Κορνήλιο Καστοριάδη από την Κωνσταντινούπολη, τον ανεπανάληπτο χρονογράφο και θεατρικό συγγραφέα Δημήτρη Ψαθά από την Τραπεζούντα, το συγγραφέα και ακαδημαϊκό Τάσο Αθανασιάδη από το Σαλιχλί, τον βραβευμένο με Όσκαρ σκηνοθέτη Ελία Καζάν από την Καισάρεια. Και τόσους άλλους.

Όπως επίσης, διαπρεπείς ιατροί, νομικοί, αρχιτέκτονες, καλλιτέχνες, αλλά και επιχειρηματίες, που αναδείχθηκαν όχι μόνον σε ελληνικό αλλά σε παγκόσμιο επίπεδο. όπως ο γεννημένος στον Πόρο της Νίγδης Καππαδοκίας Πρόδρομος Μποδοσάκης - Αθανασιάδης, ή ο Σμυρνιός Αριστοτέλης Ωνάσης.

Γι’ αυτό και ο Ελευθέριος Βενιζέλος έγραψε το 1934 «δεν νομίζω ότι υπάρχει κανείς σήμερον που μπορεί να αρνηθεί ότι μετά την επελθούσαν Μικρασιατικήν Καταστροφήν η άφιξης επί του ελληνικού εδάφους των εκατόν είκοσι μυριάδων προσφύγων, υπήρξεν ευλογία δια το Ελληνικόν Κράτος. Είναι τούτο τόσον αληθές, ώστε όταν τον Οκτώβριον του 1930 συνήψαμεν εις την Άγκυραν το σύμφωνον της Ελληνοτουρκικής φιλίας έλεγα μιαν ημέραν εις τον Ισμέτ Ινονού: Δεν βλέπω παρά μία ακόμη αφορμή η οποία δύναται να ανατρέψει την φιλία μας. Ποία; Εάν ποτέ επιχειρούσατε να παραπείσετε τους πρόσφυγας να επανέλθουν εις τας παλαιάς εστίας των».

Βεβαίως, τότε, ο Βενιζέλος είχε τόσο ενθουσιαστεί με την ελληνοτουρκική φιλία που έφτασε στο σημείο να προτείνει τον Κενέλ για Νόμπελ ειρήνης!

Κυρίες και κύριοι,

Ολοκληρώνοντας αυτή την εισήγηση, θα ήθελα να αναφερθώ στο σήμερα και στην ανάγκη να εμβαθύνουμε και να αναδείξουμε το πρόσφατο ιστορικό μας παρελθόν. Πρέπει να κατανοήσουμε ότι η ανάγκη αυτή εκπορεύεται από δύο λόγους.

Ο ένας είναι η εθνική μας αυτοσυνειδησία. Ένας λαός για να μπορεί να υπάρχει, πρέπει να γνωρίζει ποιος είναι, από πού προέρχεται, γιατί έφθασε εδώ που έφθασε. Αν απωλέσειαυτή τη συνείδηση της συνέχειάς του, τότε είναι έρμαιο των παγκόσμιων ρευμάτων και μοιραία θα εξαφανιστεί από το ιστορικό προσκήνιο.

Και αυτό σήμερα, την εποχή της προσπάθειας επικράτησης προτύπων που μεταφέρει η λεγόμενη παγκοσμιοποίηση είναι μια πολύ πιθανή εξέλιξη. Ειδικά αν λάβουμε υπ’ όψη και την πληθυσμιακή μας συρρίκνωση, που είναι και το υπ’ αριθμόν ένα πρόβλημά μας.

Ο δεύτερος λόγος που οφείλουμε να ασχολούμαστε με το παρελθόν μας είναι γιατί πρέπει να υπάρξει αναγνώριση της ευθύνης από τους θύτες. Και σε αυτή την περίπτωση μιλούμε για την Τουρκία, η οποία όχι μόνον δεν αναγνωρίζει την Γενοκτονία που έχει συμβεί απέναντι σε όλους τους χριστιανούς της Ανατολής: Έλληνες, Αρμένιους και Ασσύριους, αλλά δικαιολογεί τις φρικαλέες πράξεις της, οι οποίες είχαν ξεκινήσει ήδη από το 1914.

Και φθάνει, μάλιστα, στο σημείο να κατηγορεί τα θύματα της Γενοκτονίας για την τραγική τους κατάληξη.

Και δεν σταματάει εδώ, στη θριαμβολογία για τις σφαγές εκείνης της περιόδου, αλλά και τις κατοπινές πράξεις κατά του ελληνισμού, όπως είναι το πογκρόμ στη Πόλη του 1955, ή η εκδίωξη στην πραγματικότητα του ελληνισμού από την Ίμβρο και την Τένεδο, αλλά και η εισβολή και κατοχή της μισής σχεδόν Κύπρου.

Η Τουρκία σήμερα οραματίζεται μια αναθεώρηση της συνθήκης της Λωζάνης, η οποία ρυθμίζει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Επιδιώκει να δημιουργήσει νέα τετελεσμένα. Στο Αιγαίο και στην Θράκη.

Οι σχεδιασμοί της τουρκικής ηγεσίας είναι πραφανέστατα αναθεωρητικοί, ενταγμένοι σε μια νεοοθωμανική οπτική, η οποία βλέπει την ανεξαρτησία και κυριαρχία της Ελλάδας, ως εμπόδιο στην ανάδειξη της Τουρκίας σε μεγάλη περιφερειακή ή ακόμη και παγκόσμια δύναμη.

Γι’ αυτό και προτάσσει το ιδεολόγημα της Γαλάζιας Πατρίδας, για να δηλώσει ιστορικά δικαιώματα σε μια θάλασσα που ο ελληνισμός έχει διαρκή και αδιάλειπτη παρουσία 4 χιλιάδων ετών. Ακόμη και στους αιώνες της τουρκοκρατίας. Και αυτή η παρουσία διαδραμάτισε καταλυτικό ρόλο στην επικράτηση της επανάστασης του 1821.

Αυτό το ιδεολόγημα οι Τούρκοι αποφάσισαν πριν λίγες ημέρες να το περάσουν και στα σχολικά τους βιβλία. Για να διαποτίσουν με μια ψευδή εικόνα τις νεώτερες γενιές. Για να νομιμοποιήσουν τον αυθαίρετο αναθεωρητισμό τους.

Με την γνωστή ανατολίτικη τακτική, του πες πες κάτι θα μείνει. Και στο τέλος θα μετατραπεί σε πρόβλημα και σε αίτημα στο τραπέζι των διμερών διαπραγματεύσεων, όπου θα ζητηθεί από την Ελλάδα να υποχωρήσει ή να συμβιβαστεί χάρη δήθεν της ειρήνης.

Η χώρα μας έχει αποδείξει επανειλημμένως στο παρελθόν ότι πράγματι επιθυμεί την ειρηνική συνύπαρξη, την καλή γειτονία, τη συνεργασία και την αλληλοκατανόηση.

Και το δείχνουμε και αυτό το διάστημα. Με συγκεκριμένες πράξεις, όπως η επίσκεψη του πρωθυπουργού στην Τουρκία. Παρά τις τουρκικές προκλήσεις, όπως η Γαλάζια Πατρίδα, η αντίδραση στα θαλάσσια περιβαλλοντικά πάρκα και το ανοσιούργημα της εκ νέου μετατροπής της Μονής της Χώρας σε τζαμί, σε συνέχεια της μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε τέμενος.

Όμως, ποτέ δεν πρόκειται να υποχωρήσουμε σε θέματα που άπτονται της κυριαρχίας και των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων. Γι’ αυτό παράλληλα με τη διπλωματία διατηρούμε ισχυρές ένοπλες δυνάμεις, με κόστος βέβαια μεγάλο, που αφαιρείται από την κοινωνική πολιτική.

Αλλά δεν έχουμε άλλη επιλογή. Αυτή είναι η μοίρα της γεωγραφίας μας. Ευχόμαστε κάποια στιγμή όλα αυτά να αλλάξουν. Αλλά μέχρι τότε πρέπει να είμαστε έτοιμοι για κάθε ενδεχόμενο.

Σας ευχαριστώ.

Read more...