"Κυρίες και Κύριοι συνάδελφοι,
Η συζήτηση που διεξάγεται σήμερα με αφορμή τις προτεινόμενες αλλαγές στον κανονισμό της Βουλής έχει ιδιαίτερη σημασία. Κι’ αυτό διότι τους τελευταίους μήνες έχει διαμορφωθεί ένα βαρύ κλίμα για το πολιτικό σύστημα. Η αμφισβήτηση στην οποία υποβάλλεται από την ελληνική κοινωνία ο πολιτικός κόσμος στο σύνολό του είναι πρωτόγνωρη και ενέχει σοβαρούς κινδύνους.
Δεν έχω το χρόνο για να υπεισέλθω σε λεπτομέρειες των αιτιών του φαινομένου. Θα μπορούσα να αναφέρω εν τάχει μια σειρά προβλημάτων που έχουν δημιουργήσει την τεταμένη αυτή σχέση πολιτών και πολιτικής:
- την αδυναμία των πολιτικών δυνάμεων να δώσουν λύσεις σε χρόνιες παθογένειες της μεταπολίτευσης,
- την σχέση πολιτικής και οικονομικών συμφερόντων, που δημιουργεί σκιές και ερωτηματικά για την ελευθερία του λόγου και των αποφάσεων των πολιτικών και
- το διευρυνόμενο χάσμα προεκλογικών λόγων και μετεκλογικών έργων που έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια της αξιοπιστία του πολιτικού κόσμου.
Αυτό το πλέγμα των πληγών, που υπονόμευσε για δεκαετίες τη λειτουργία του πολιτικού μας συστήματος εκδηλώθηκε τώρα διογκωμένο εξαιτίας της οικονομικής κρίσης. Για τον πολιτικό κόσμο ορθώνεται, επομένως, μια τεράστια πρόκληση: να επανακτήσει το κεφάλαιο της αξιοπιστίας που έχει απολέσει. Και σε αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να εντάξουμε τη σημερινή συζήτηση στην εθνική αντιπροσωπεία.
Η αλλαγές στο κανονισμό της βουλής είναι μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία για να αποδείξουμε ως πολιτικοί ότι:
- και τα μηνύματα της κοινωνίας λαμβάνουμε
- και είμαστε αποφασισμένοι να μην αφήσουμε χαραμάδες για το διασυρμό του συνόλου των πολιτικών, όπως δυστυχώς πολλές φορές έχει συμβεί με την βουλευτική ασυλία.
Ο τρόπος με τον οποίο λειτούργησε μέχρι σήμερα η σχετική πρόνοια, μάλλον αμαύρωσε την εικόνα των πολιτικών, δημιουργώντας δικαίως πολλές φορές την εντύπωση μιας συντεχνιακής αλληλεγγύης μεταξύ των βουλευτών.
Θεωρώ λοιπόν τη σημερινή συζήτηση ως μια ευκαιρία αποκατάστασης της χαμένης τιμής της πολιτικής, η οποία θα πρέπει να έχει συνέχεια με νομοθετήματα για τη διαφάνεια και την πάταξη της διαφθοράς. Νομοθετήματα για τα οποία δεσμεύτηκε ο πρωθυπουργός στη σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών υπό τον Πρόεδρο της δημοκρατίας. Δυστυχώς, αν και η δέσμευση αυτή είχε καταληκτική ημερομηνία το τέλος Ιουνίου, μέχρι σήμερα δεν είδαμε ανάλογες νομοθετικές πρωτοβουλίες από την κυβέρνηση, για παράδειγμα για το πολιτικό χρήμα, το πόθεν έσχες, όπου χρειάζεται μια συνολική πρόταση και εκεί η επιτροπή θεσμών και διαφάνειας έχει ιδιαίτερο ρόλο.
Βεβαίως, οι συγκεκριμένες τροποποιήσεις, πολλές από τις οποίες κινούνται σε θετική κατεύθυνση ενώ για άλλες θα πρέπει να ενσκύψουμε με μεγαλύτερη προσοχή, δεν συνιστούν πρώτη απόπειρα ενίσχυσης των αρχών της διαφάνειας και του κοινοβουλευτισμού.
Η πρόβλεψη του άρθρου 1, της πρόνοιας ότι τα νομοσχέδια πρέπει να συνοδεύονται από έκθεση αξιολόγησης των συνεπειών της προτεινόμενης νομοθετικής ρύθμισης είναι θετική. Διατηρώ, όμως επιφύλαξη για την αναφορά ως προϋπόθεση των νομοσχεδίων που εισάγονται ως κατεπείγοντα να συνοδεύονται από συνοπτική έκθεση αξιολόγησης. Αν και είναι κατανοητή η δυσχέρεια με τα χρονικά περιθώρια σε ανάλογες περιπτώσεις, το ερώτημα είναι πώς ορίζεται το «συνοπτική» χωρίς το φόβο να είναι ελλιπής έως και παραπλανητική η έκθεση και μάλιστα σε νομοσχέδια ιδιάζουσας σημασίας;
Θεωρώ χρήσιμη την καθιέρωση της Διπλή ανάγνωση των νομοσχεδίων που δίνει τη δυνατότητα στην κυβέρνηση για ουσιαστική μελέτη των παρατηρήσεων που γίνονται στην επιτροπή και για βελτιωτικές αλλαγές.
Επιφυλάξεις θα ήθελα να διατυπώσω και στο άρθρο 3 για την κατάργηση της μυστικότητας των συνεδριάσεων της Διαρκούς Επιτροπής Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων. Θεωρώ, ότι η παραπομπή στην ειδική διάταξη του άρθρου 57 παρ. 6 για κατ’ εξαίρεση μυστική συνεδρίαση ύστερα από αίτηση της κυβέρνησης ή 5 βουλευτών δεν είναι λειτουργική. Θα μπορούσε για παράδειγμα στα παραπάνω να προστεθεί η ευχέρεια της σύγκλησης της επιτροπής κεκλεισμένων των θυρών από τον Πρόεδρο της Επιτροπής.
Με το άρθρο 4 καθιερώνεται περιορισμός ως προς το χρόνο κατάθεσης τροπολογιών μέχρι τις δύο το μεσημέρι της Παρασκευής. Η εικόνα με τις τροπολογίες που κατατίθεντο νύχτα, στο παρά πέντε δεν ήταν η καλλίτερη. Όμως, αυτό δεν φθάνει, και αυτό το γνωρίζουμε όλοι πολύ καλά. Πιστεύω ότι οι τροπολογίες θα πρέπει να κατατίθενται το αργότερο την Πέμπτη το βράδυ, για να υπάρχει ο απαραίτητος χρόνος μελέτης και να μην αιφνιδιάζεται η βουλή. Το ζητούμενο είναι να μην έρχονται για συζήτηση άσχετες με το προς ψήφιση νομοσχέδιο τροπολογίες. Θα πρέπει κάποτε να μπει ένα τέλος στα νομοσχέδια «κουρελού». Αυτό το θέατρο του παραλόγου με τις «ντροπολογίες» πρέπει επιτέλους να παύσει. Και αυτό πρέπει να το κάνουμε τώρα, χωρίς καθυστερήσεις και αναβολές.
Συμφωνώ με τις τροπολογίες του πρώην προέδρου της βουλής Δημήτρη Σιούφα για:
- Τη φανερή εκλογή του προέδρου και του προεδρείου της βουλής, όπως άλλωστε συμβαίνει με τον πρόεδρο της δημοκρατίας
- Την αντιστοίχηση των Διαρκών Επιτροπών με τη νέα δομή της κυβέρνησης και
- Την πρόνοια τα νομοσχέδια που κατατίθενται να συνοδεύονται από σχέδια των υπουργικών αποφάσεων ή προεδρικών διαταγμάτων για να υπάρχει καλύτερος έλεγχος από τη βουλή.
Όσον αφορά στην βουλευτική ασυλία, εκτίμησή μου, όπως ήδη τόνισα είναι ότι η τροποποίηση που συζητούμε συνιστά και την σημαντικότερη απόφαση που μπορεί να αποκαταστήσει εν μέρει το κύρος των βουλευτών. Να παραμερίσει τα νέφη της κοινωνικής καχυποψίας προς το κοινοβούλιο ως περιβάλλον υπονόμευσης της ισονομίας.